Cao Bằng mùa lạnh
Cao Bằng không chỉ nổi tiếng với thác Bản Giốc, mà còn có các điểm đến như: thành Mục Mã, Nghiêu Sơn Lĩnh..., cùng hàng chục khu di tích lịch sử như hang Pắc Bó, Ngàm Dảo, Pháo Đài, Nà Sác, Vườn Cam…Còn đặc sản núi rừng thì không kể hết, nhất là vào những ngày đông tháng giá. Nhưng đến nay, trên bản đồ du lịch, dường như vùng đất này vẫn chưa thật sự được quan tâm.
Thác Bản Giốc
Điều thôi thúc chúng tôi đến với Cao Bằng là khi điểm đến đến này được lọt vào Top 5 điểm trekking độc đáo nhất Đông Nam Á, do chuyên trang du lịch nổi tiếng SkyScanner vừa bình chọn.
Trekking là loại hình du lịch khám phá bằng cách đi bộ được nhiều du khách trên toàn thế giới ưa chuộng. Để đến được Cao Bằng, du khách bay tới Hà Nội sau đó lên ô tô với quãng đường 5 giờ xe chạy.
“Nằm ở vùng núi phía bắc của Việt Nam, Cao Bằng là địa điểm tốt nhất để bạn đi bộ. Quang cảnh hòa quyện giữa núi non hùng vĩ, hồ nước trong xanh và hang động kỳ thú, Cao Bằng chính là giấc mơ của tất cả những ai yêu thích du lịch đi bộ. Cho dù có chọn tuyến nào bạn cũng không nên bỏ qua thác Bản Giốc kỳ vĩ đẹp như tranh vẽ, với màu nước ngọc lam, và được đóng khung bởi những cánh rừng xanh tươi”, SkyScanner mô tả.
Tuy thế, một người bạn của tôi lại tiếc nuối rằng, đi thác Bản Giốc bây giờ mất trải nghiệm đoạn đèo Mộc Bài - Đông Khê rồi nên giảm độ hấp dẫn cho dân phượt tới 4-5 phần, bởi từ năm 2009 đoạn đường này đã được trải nhựa phẳng phiu. Trước đây, người bạn khoe rằng, từng lặn lội đoạn đường hơn 20km vừa đi vừa dắt hơn 5 tiếng với cảnh hoang sơ núi rừng tuyệt đẹp để tới con thác kỳ vĩ này. Và sau khi thấm mệt, thác Bản Giốc hiện ra trước mắt thì cái mệt như tan biến.
Cá trầm hương nướng.
Nhưng dẫu sao thì thác Bản Giốc vẫn luôn là lựa chọn khi đến với Cao Bằng. Điểm du lịch này thuộc địa phận xã Đàm Thủy, huyện Trùng Khánh, cách thành phố Cao Bằng gần 90 km và Hà Nội gần 400 km. Đường dẫn tới thác quanh co, uốn lượn quanh các sườn núi và có nhiều khúc cua hẹp, không khí tinh khiết, phong cảnh núi non bình yên, những dòng suối nhỏ với chiếc cọn dẫn nước về các thôn bản... vừa kết thúc mùa nên trên những con đường nhỏ dẫn về các bản làng còn thơm mùi rơm đang được hong khô bởi cái nắng hanh.
Tận mắt chiêm ngưỡng dòng sông nơi con thác này sẽ có cảm giác như đứng trước một nàng tiên ngủ giữa núi rừng, bởi đó là một tuyệt phẩm thiên nhiên. Đáng tiếc ở đây dịch vụ chưa phát triển, có một vài nhà nghỉ, quán ăn phục vụ du khách. Bởi vậy, muốn lưu trú tại đây, cách tốt nhất là trước chuyến đi nên liên hệ đặt phòng và ăn. Tới thác Bản Giốc vào mùa khô thường vắng vẻ hơn mùa hè, vì thế du khách cũng được ưu tiên hơn rất nhiều. Chúng tôi may mắn được thưởng thức món cá trầm hương tưởng chừng đã tuyệt chủng.
Với cái tên lạ, người dân giải thích, gọi là cá trầm hương bởi loài cá này thường ăn rễ, lá mục của cây trầm hương mọc ven sông Quây Sơn và Bắc Vọng. Cá trầm hương được làm sạch, mổ bụng rồi nhét thêm một vài loại rau, gia vị như hành, thì là, ớt... vào bụng, bọc qua bằng lớp lá chuối cho lên bếp than nướng. Nhấm nháp từng miếng cá, sẽ thấy hương trầm phảng phất.
Hạt dẻ Trùng Khánh
Cũng trong địa phận xã Đàm Thủy, hệ thống hang động nằm ở bản Gun. Động này tọa lạc trong lòng một quả núi, cách thác Bản Giốc 5 km. Theo khảo sát của Hiệp hội Hang động Hoàng gia Anh năm 1995, hang động này có tổng chiều dài 2144 mét, có 3 cửa chính: Ngườm Ngao, Ngườm Lồm và Bản Thuôn. Trong động có nhiều nhũ đá và măng đá với các hình dạng phong phú đa dạng.
Hồ Thang Hen cạnh thác Bản Giốc cũng là nơi có phong cảnh đẹp và thơ mộng nổi tiếng của Cao Bằng. Nằm ở độ cao 1.000m, hồ Thang Hen in bóng màu xanh của cây vươn mình trên các vách đá, uốn lượn theo lòng thung lũng mấp mô những mỏ đá ngầm. Đặc biệt mỗi ngày hồ lại có hai đợt thủy triều lên và xuống rất thú vị. Gần hồ Thang Hen còn có hồ Thăng Luông, giữa hồ nhô lên một quả núi phong cảnh rất ngoạn mục.
Du khách có thể thuê thuyền để dạo chơi khám phá lòng hồ, đi từ hồ này sang hồ khác hay ngắm những ngôi nhà sàn lợp ngói máng của dân địa phương...
Huyện Trùng Khánh còn là nơi nổi tiếng với những khu vườn hạt dẻ. Chỉ cần đỗ xe bên đường, đi vào chừng 20 m là bạn có thể vào thăm những vườn hạt dẻ. Vườn hạt dẻ được trồng theo quy trình nên đều, thẳng tắp nhìn giống vườn cao su. Bạn sẽ cảm thấy thư thái khi đi dưới những tán cây dẻ và có cảm giác đang đi dưới cánh rừng của vùng ôn đới. Hạt dẻ ở Trùng Khánh, Cao Bằng thường nhỏ nhất cũng bằng ngón chân cái, vỏ lụa rất mỏng, hạt màu vàng sẫm, bùi và thơm ngậy đặc biệt. Đến Cao Bằng mùa lạnh, du khách nhất định mua món quà độc đáo này về làm quà...
*
Di tích lịch sử nổi tiếng ở Cao Bằng được nhiều du khách đặt chân tới tập trung nhiều ở huyện Hà Quảng, đó là Khu di tích Pác Bó- khu Di tích lịch sử đặc biệt, thuộc bản Pác Bó, cách thành phố Cao Bằng 55 km về phía Bắc. Khu di tích bao gồm: nhà tưởng niệm Bác Hồ, hang Cốc Pó (tên địa phương có nghĩa là “đầu nguồn”, hang Lũng Lạn, hang Ngườm Vài (đều trên núi Các Mác), suối Lênin, bàn đá nơi Bác Hồ làm việc,...
Và Khu di tích Kim Đồng, với tượng người thiếu niên dũng cảm, nhanh nhẹn Kim Đồng, trong bộ quần áo nùng và tay nâng cao con chim bồ câu đưa thư. Trước tượng đài có 14 bậc đá và 14 cây lát vươn cao xanh ngắt.
Cọn nước ở huyện Trùng Khánh.
Thành Mục Mã cũng là điểm đến của nhiều du khách khi tới Cao Bằng. Sử liệu ghi chép: Nhà Mạc chạy lên Cao Bằng, trải qua 3 đời vua đến năm Vĩnh Trị đời vua Lê Hy Tông (1677) nhà Mạc bị nhà Lê đánh bại. Lên Cao Bằng, nhà Mạc lo tu sửa thành Nà Lữ để đóng đô ở vương phủ Cao Bằng, đồng thời lập các đồn ngoại vi là Đại đồn Mục Mã, Đại đồn Khai Cút, Đại đồn Háng Quang (Hoà mục Sôi Hồng) để chặn đường quân Lê Trịnh từ Lạng Sơn lên, từ Nà Rị, Bạch Thông, từ Bảo Lạc đánh xuống. Thành Mục Mã nằm trên địa phận xã Gia Cung (nay là pháp đài thị xã Cao Bằng) có núi đất cao liền với Mục Mã, là thế đất rất hiểm yếu, thành đắp bằng đất, bên ngoài có hàng rào bằng gỗ kết lại.
Dù còn lặng lẽ trên bản đồ du lịch nhưng với ai đã tới Cao Bằng một lần thì ngay lập tức sẽ bị chinh phục bởi vẻ đẹp của vùng đất này. Người dân nơi đây tự hào, mỗi mùa Cao Bằng mang một vẻ đẹp riêng. Khoảng thời gian đẹp nhất để đến Cao Bằng là khoảng tháng 8-9 khi thác Bản Giốc với những dòng thác trắng xóa và vào tháng 11-12 khi hoa tam giác mạch và hoa dã quỳ nở khắp núi rừng.
Đặc biệt, cuối năm cũng là thời điểm Cao Bằng có nhiều thứ đặc sản níu chân du khách với cá trầm hương, bánh áp chao, bánh cuốn nóng, rau dạ hiến... và một mùa đông mang dư vị châu Âu với những khu vườn hạt dẻ rộng khắp.