Cây trồng trên vùng đất khát
Trong đợt hạn hán khùng khiếp vừa qua, Ninh Thuận được xem là tâm hạn. Tuy nhiên, từ khi có mô hình tưới nước tiết kiệm được đưa vào ứng dụng và phổ biến rộng rãi, nhiều diện tích trước đây được gọi là vùng đất chết dần đã được hồi sinh, năng suất cây trồng và thu nhập của người dân trên vùng đất hạn ngày càng được nâng cao.
Nông dân Ninh Thuận áp dụng cách tưới nước mới cho cây trồng.
Nhiệt độ trung bình trong năm của Ninh Thuận khá cao- vào khoảng 27,1 độ C, tình trạng mùa khô kéo dài từ 6-9 tháng và lượng mưa hàng năm khá thấp: khoảng 700 mm và chủ yếu tập trung vào 3 tháng từ tháng 9 đến tháng 11.
Ninh Thuận cũng là nơi có đất đai khô cằn với khả năng giữ nước kém và việc tiếp cận với nguồn nước khá hạn chế, chỉ vào khoảng 64% đất trồng trọt ở các vùng đồng bằng và 11% ở vùng ven biển có được nước tưới.
Với điều kiện đất đai như vậy, nên nông dân đã sử dụng nước ngầm để tưới cho cây trồng. Phương pháp tưới nước vẫn phổ biến là tưới tràn nên hao tổn nước và chi phí, đây chính là nguyên nhân làm chậm trễ thời hạn phục hồi các khoản đầu tư cũng như giảm đi thu nhập của nông dân.
Để giúp nông dân thay đổi tập quán canh tác, sử dụng nước tưới hợp lý để tăng năng suất cây trồng, sử dụng đất đai hiệu quả, giảm chi phí đầu tư và tăng thu nhập. Hội Nông dân tỉnh Ninh Thuận đã triển khai dự án “Giới thiệu mô hình tưới nước tiết kiệm cho dân nghèo Nam Trung Bộ tại Ninh Thuận”.
Sau hơn 2 năm triển khai (từ tháng 12/2013) đã có 704 hộ lắp đặt sử dụng với các hệ thống tưới phun mưa, nhỏ giọt và phun tia trên diện tích 154,45 ha trong đó 45 ha được mở rộng sản xuất nhờ cung cấp được nước tưới.
Ông Phạm Văn Hùng (thôn Thái An, xã Vĩnh Hải) cho biết: Trước đây, chưa hạn hán thì gia đình ông cũng như nhiều hộ dân trong xã sử dụng phương pháp tưới tràn, những lúc đủ nước thì tưới đủ cho 9 sào nho, còn lúc nước thiều chỉ tưới khoảng 4-5 sào là hết nước.
Những năm gần đây hạn hán xảy ra liên tục và ngày càng gay gắt, nước thiếu trầm trọng nên phương pháp tưới tràn lại càng không bảo đảm. Thấy trong xã nhiều hộ tưới theo phương pháp phun mưa đỡ tốn công, giảm được lượng nước và điện mà lại đảm bảo đủ nước cho cả vườn nho nên ông Hùng đã học hỏi về áp dụng.
Để thực hiện mô hình này, ông Hùng đã đầu tư đường khoảng 4 triệu đồng/sào đất. Với phương thức tưới cách nhật, thời gian tưới hợp lý nên không cần nhiều nước nhưng cây trồng vẫn ướt đẫm và đủ độ ẩm cho gốc.
Ông Hùng chia sẻ, gia đình canh tác 9 sào nho, sử dụng hệ thống tưới phun mưa tiết kiệm đến hơn 50% lượng nước, 50% thời gian và 90% công lao động. Mỗi năm gia đình trồng 3 vụ nho với phương pháp tưới phun sương thì mỗi sào lãi hơn 18 triệu đồng và mỗi vụ sau khi trừ chi phí cũng lãi được hơn 150 triệu đồng (hơn 450 triệu/năm).
Theo ông Kiều Như Bổn- Chủ tịch Hội Nông dân tỉnh này thì từ khi triển khai mô hình tưới nước tiết kiệm tại Ninh Thuận thì nông dân tiết kiệm khoảng 30% công lao động nói chung và 70-75% công tưới so với trước đây; tiết kiệm từ 40-45% lượng nước tưới; điện và nhiên liệu giảm đến 30%; hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, tiết kiệm được khoảng 30% phân bón; tăng năng suất cây trồng, tăng thu nhập, mở rộng nhiều diện tích canh tác và chủ động trong mùa vụ.
