CDC Quảng Ninh: Phát huy vai trò “nhạc trưởng” trong hệ thống y tế dự phòng

Xác lập rõ đầu mối chỉ đạo y tế dự phòng

Từ ngày 1/11, tỉnh Quảng Ninh chính thức tổ chức lại hệ thống y tế theo mô hình mới: Các trung tâm y tế được hợp nhất thành 5 bệnh viện đa khoa khu vực (ĐKKV); số trạm y tế xã được sắp xếp từ 171 trạm xuống còn 55 trạm và 92 điểm trạm. Đáng chú ý, toàn bộ hệ thống y tế dự phòng trước đây tại các trung tâm y tế được chuyển về trạm y tế tại các xã, phường, đặc khu bảo đảm thống nhất đầu mối quản lý chuyên môn.

Trong mô hình này, CDC Quảng Ninh được giao vai trò trung tâm, chịu trách nhiệm chỉ đạo, hướng dẫn và giám sát toàn bộ hoạt động y tế dự phòng cho 55 trạm y tế trên địa bàn tỉnh. Việc xác lập rõ vai trò “nhạc trưởng” giúp công tác phòng, chống dịch bệnh được điều hành tập trung, thống nhất, kịp thời và hiệu quả hơn.

Tiến sĩ Vũ Quyết Thắng, Giám đốc CDC Quảng Ninh, cho biết: Thuận lợi lớn nhất sau khi sắp xếp là hệ thống tổ chức giờ đây được tinh gọn, rõ đầu mối, giúp công tác chỉ đạo, giám sát dịch bệnh tập trung và thống nhất hơn. Tuy nhiên, thách thức không nhỏ là việc đồng bộ về nhân lực, trang thiết bị, cơ sở vật chất tại một số trạm y tế còn chênh lệch, đòi hỏi ngành phải vừa củng cố chuyên môn, vừa đảm bảo ổn định tâm lý, phương thức làm việc cho cán bộ y tế tuyến cơ sở. Mục tiêu cao nhất vẫn là bảo đảm người dân được chăm sóc sức khỏe liên tục, không bị gián đoạn dù ở bất kỳ giai đoạn chuyển tiếp nào.

Ngay sau khi hệ thống y tế cơ sở được sắp xếp lại, CDC Quảng Ninh xác định công tác tập huấn, hướng dẫn và giám sát là nhiệm vụ trọng tâm, mang tính quyết định nhằm giúp các trạm y tế nhanh chóng ổn định tổ chức, vận hành hiệu quả theo mô hình mới.

CDC Quảng Ninh đã chủ động xây dựng kế hoạch, tổ chức các lớp tập huấn chuyên sâu cho cán bộ y tế cơ sở, tập trung vào những nội dung cốt lõi của y tế dự phòng như: Giám sát, phát hiện sớm bệnh truyền nhiễm; lấy mẫu bệnh phẩm; bảo đảm an toàn tiêm chủng; giám sát véc tơ truyền bệnh và xử lý ổ dịch; an toàn sinh học trong phòng xét nghiệm… Các lớp tập huấn không chỉ cập nhật kiến thức mà còn hướng dẫn cụ thể quy trình, phương thức tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế của trạm y tế xã, phường sau sắp xếp.

Song song với tập huấn, CDC Quảng Ninh tăng cường tổ chức các đoàn công tác giám sát trực tiếp tại cơ sở, đặc biệt tại các địa bàn có nguy cơ cao phát sinh dịch. Qua đó kịp thời phát hiện khó khăn, vướng mắc của tuyến cơ sở, hướng dẫn điều chỉnh phương án tổ chức hoạt động, bảo đảm công tác y tế dự phòng được triển khai liên tục, không bị gián đoạn.

Bs.CKII Trần Thị Diệp, Phó trưởng khoa - Phụ trách Khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, cho biết: Để thực hiện tốt các nhiệm vụ trong tình hình mới, Khoa đã chủ động đổi mới cách phối hợp và triển khai nhiệm vụ theo hướng linh hoạt, sát cơ sở, lấy chuyên môn làm trọng tâm. Vai trò của Khoa chuyển mạnh từ chỉ đạo hành chính sang hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật và giám sát chuyên môn.

Trước hết, Khoa đã xác lập cơ chế phối hợp trực tiếp với các trạm y tế xã và các điểm trạm, các bệnh viện ĐKKV, đồng thời phân công đầu mối rõ ràng cho từng chương trình để hỗ trợ kịp thời cho cơ sở. Bên cạnh đó, Khoa tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật và giám sát chuyên môn trực tiếp và trao đổi thường xuyên qua các kênh công nghệ thông tin, giúp tuyến cơ sở nắm chắc quy trình và xử lý tốt các vấn đề phát sinh.

Hiện Khoa đang tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các khoa, phòng liên quan trong CDC và với ngành Y tế địa phương để triển khai đồng bộ các nhiệm vụ chuyên môn trong phòng chống dịch, giám sát bệnh và thực hiện các chương trình y tế… Đặc biệt đối với hoạt động tiêm chủng mở rộng, Khoa đã khẩn trương tham mưu cho Ban Giám đốc và Sở Y tế các phương án tiếp nhận bảo quản vaccine đảm bảo chuỗi cung ứng vaccine một cách liên tục phục vụ tốt công tác tiêm chủng thường xuyên tại các địa phương.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là việc tái lập và củng cố mạng lưới “Đội đáp ứng nhanh với bệnh, dịch bệnh truyền nhiễm” tại 100% trạm y tế xã, phường, đặc khu. CDC Quảng Ninh đang trực tiếp hướng dẫn xây dựng phương án hoạt động, phân công nhân lực, bảo đảm sẵn sàng ứng phó với mọi tình huống y tế công cộng, nhất là trong thời điểm mùa dịch cuối năm.

CDC Quảng Ninh cũng hướng dẫn các trạm y tế rà soát, công bố lại các điều kiện hành nghề y tế dự phòng, an toàn sinh học phòng xét nghiệm, điều kiện đủ tiêu chuẩn tiêm chủng theo quy định; phối hợp với các bệnh viện ĐKKV ký hợp đồng thu gom, xử lý rác thải y tế cho các trạm y tế, bảo đảm an toàn môi trường và đúng quy chuẩn...

Đột phá từ Hệ thống Cơ sở dữ liệu Y tế dự phòng

Một điểm nhấn nổi bật thể hiện vai trò “nhạc trưởng” và tinh thần tiên phong, đổi mới sáng tạo của CDC Quảng Ninh là việc triển khai Hệ thống Cơ sở dữ liệu Y tế dự phòng tỉnh Quảng Ninh. Đây được xem là giải pháp mang tính đột phá, góp phần nâng cao năng lực quản lý, giám sát và phòng, chống dịch bệnh trong điều kiện thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Hệ thống cho phép cổng nhập liệu tập trung, thực hiện nguyên tắc “một lần – đa mục đích”, giúp giảm đáng kể áp lực báo cáo, thống kê cho tuyến cơ sở. Thay vì phải nhập dữ liệu lặp lại trên 25 phần mềm và ứng dụng riêng biệt phục vụ công tác thống kê, báo cáo và quản lý chuyên môn cho các chương trình như tiêm chủng, phòng chống dịch bệnh, phòng chống và điều trị HIV/AIDS, dinh dưỡng, lao, tâm thần, môi trường... thì với hệ thống này, cán bộ, nhân viên y tế xã, phường, đặc khu chỉ cần nhập liệu một lần, dữ liệu sẽ được liên thông, khai thác phục vụ nhiều mục tiêu quản lý khác nhau.

Hệ thống này cho phép liên thông dữ liệu 2 chiều giữa các tuyến từ trạm y tế, bệnh viện, CDC Quảng Ninh, Sở Y tế đến Bộ Y tế, tự động hóa công tác báo cáo, cảnh báo, phân tích theo thời gian thực, đồng thời ứng dụng AI để nhận diện sớm những bất thường và xu hướng dịch bệnh.

Thông qua hệ thống này, CDC Quảng Ninh có thể theo dõi, phân tích tình hình dịch bệnh theo thời gian thực, phát hiện sớm nguy cơ, chủ động đưa ra các biện pháp phòng ngừa, từng bước chuyển từ tư duy “ứng phó khi có dịch” sang “phòng ngừa chủ động”.

Với vai trò đầu mối y tế dự phòng, CDC Quảng Ninh đang nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp giúp hệ thống y tế vận hành thông suốt trong giai đoạn chuyển đổi, mà còn góp phần xây dựng nền y tế Quảng Ninh tinh gọn, hiện đại, chuyên nghiệp, lấy người dân làm trung tâm – đúng tinh thần cải cách khi triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.