Chậm trễ xử lý tang vật: Lãng phí tiền tỷ

Hàng chục mét khối gỗ thủy tùng tại Trung tâm Văn hóa huyện Krông Năng
đang bị mối mọt, mưa nắng tấn công

Tiền tỷ” phơi mưa

Cơn sốt thủy tùng đã quét qua Đắk Lắk, địa phương có 2 khu rừng đặc dụng Trấp K’sor (huyện Krông Năng) và Ea Ral (huyện Ea H’leo), điểm cuối cùng trên thế giới còn thủy tùng sinh sống cách đây gần 10 năm đã khiến cho lực lượng chức năng phải căng mình “chống đỡ” trước sự rình rập khai thác của hàng trăm người dân khắp nơi tìm về. Chỉ vì thủy tùng được đồn thổi có công dụng chữa bệnh ung thư, cùng với danh hiệu loài cổ thực vật đặc biệt quý hiếm, nó được giới lắm tiền, nhiều của săn đón thu mua. Theo Chi cục Kiểm lâm Đắk Lắk cho biết, hiện trên địa bàn tỉnh có 90,59 m3 gỗ thủy tùng đang được thu giữ ở các đơn vị kiểm lâm. Trong đó, ở huyện Krông Năng có 50,6 m3, còn ở huyện Ea H’leo có 23,35 m3, huyện Krông Búk có 16,62 m3, nhưng tất cả số gỗ này đều để ngoài trời không có che đậy. Đặc biệt tại Trung tâm Văn hóa huyện Krông Năng, lô thủy tùng hơn 35 khối chủ yếu là thân và gốc, với đường kính xấp xỉ 1m.

Ông Trần Đoàn Minh, một người dân ở thị trấn Krông Năng chia sẻ: “Dân mình đã nghèo lại còn lãng phí. Nếu chính quyền địa phương nhanh nhẹn xử lý, vận dụng tốt các quy định thì đâu đến nỗi để một đống tiền tỷ nằm phơi mưa, phơi nắng mất bao nhiêu tiền của như thế. Thuế của dân thì không cho thiếu, thế mà tiền tỷ làm được bao nhiêu việc lại đem vứt qua cửa sổ”. Ông Nguyễn Văn Tiếp- Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm huyện Krông Năng cho biết: “Để tránh thất thoát khối tài sản trị giá lớn, chúng tôi đã kiến nghị lên huyện, tỉnh cho tổ chức bán đấu giá thanh lý, hoặc sử dụng số gỗ trên vào xây dựng các công trình công cộng, nhưng cho đến nay chưa được giải quyết. Từ năm 2007 đến nay, mỗi tháng Hạt kiểm lâm huyện phải trả thêm khoản tiền 400 nghìn đồng/tháng để thuê người trông coi lô gỗ trên”. Cũng theo ông Tiếp, do thời gian dài phơi mưa, phơi nắng, phẩm cấp của 50m3 gỗ thủy tùng đã xuống cấp nghiêm trọng, gây lãng phí, vì vậy đề nghị tỉnh khẩn trương có biện pháp xử lý, không nên để một khối lượng lớn gỗ quý hiếm có nguy cơ hư hại, mục ruỗng.

Chính quyền lúng túng

Việc Đắk Lắk là địa phương duy nhất cả nước có quần thể thủy tùng, một loài cổ thực vật được xem như hóa thạch sống xuất hiện cách nay khoảng 10 triệu năm vừa là vinh dự nhưng đây cũng chính là khó khăn mà tỉnh phải đối diện khi công tác xử lý các vấn đề liên quan đến thủy tùng vẫn loay hoay không có lối thoát. Cụ thể, sau khi thu giữ được lô thủy tùng tháng 7-2009, UBND huyện Krông Năng đã lập tờ trình xin chủ trương sử dụng số gỗ thủy tùng trên làm vật liệu trang trí nội thất cho các cơ quan của huyện, thế nhưng không được UBND tỉnh đồng ý. Tiếp đó, UBND tỉnh Đắk Lắk chỉ đạo Sở Văn hóa-Thể thao và Du lịch vận chuyển số gỗ về làm hiện vật trưng bày tại Bảo tàng tỉnh, thế nhưng do không có nhu cầu sử dụng số gỗ trên trang trí nội thất và không có nơi nào để bảo quản cho bảo đảm. Bảo tàng tỉnh chỉ lấy một phách gỗ thủy tùng để làm hiện vật trưng bày. Do đó, số gỗ thủy tùng vẫn không được đưa về sử dụng, quản lý theo chỉ đạo của UBND tỉnh.

Trước sự xuống cấp nghiêm trọng của lô gỗ đặc biệt quý hiếm, nhiều cuộc họp liên ngành của tỉnh Đắk Lắk được tổ chức. Đến nay đã có gần 30 văn bản của các cấp, các ngành liên quan đến xử lý số gỗ thủy tùng tang vật trên, tuy nhiên các cơ quan chức năng vẫn chưa tìm ra phương án. Trong lúc chờ các cấp có thẩm quyền quyết định, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đề xuất xin kinh phí làm nhà tạm che mưa nắng, bảo quản khối lượng gỗ quý, thế nhưng nhiều năm qua kiến nghị đó không được đồng ý. Tháng 4-2013, UBND huyện Krông Năng lại có công văn xin thanh lý, sử dụng vào các công trình công cộng của huyện, nhưng vẫn không được chấp thuận.

Có thể nói việc các cơ quan chức năng tỉnh Đắk Lắk loay hoay gần 10 năm nay không thể giải quyết dứt điểm lô gỗ thủy tùng là do vướng vào Nghị định 32/2006/NĐ-CP về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý hiếm. Thủy tùng được xếp vào nhóm I A, nghiêm cấm chế biến, kinh doanh vì mục đích thương mại.

Vậy là sau gần 10 năm nghiên cứu, vận dụng Nghị định 32/2006, mới đây UBND tỉnh Đắk Lắk đã đồng ý đưa số gỗ thủy tùng (nhóm 1A) tang vật ra bán đấu giá để sung công quỹ. Thế nhưng giá bán thủy tùng không có trong danh mục giá do UBND tỉnh quy định, nên Sở NN-PTNT tỉnh này đang làm đề xuất và chờ ý kiến của Bộ NN-PTNT. Trong khi chờ các cơ quan chức năng tiếp tục xử lý thì một khối lượng lớn gỗ thủy tùng ngày càng bị hư hại nghiêm trọng do sự tàn phá của thời gian.