Báo Đại Đoàn Kết Công nghệ

Châu Âu học hỏi ngành xe điện Trung Quốc

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Châu Âu học hỏi ngành xe điện Trung Quốc

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News

Volkswagen, Renault và Stellantis đang điều chỉnh cách phát triển xe điện trước sức ép cạnh tranh từ Trung Quốc, từ rút ngắn thời gian phát triển đến đơn giản hóa kỹ thuật và hợp tác với đối tác để giảm chi phí.

Trong nhiều thập niên, các nhà sản xuất ô tô châu Âu giữ vai trò quan trọng trong ngành công nghiệp toàn cầu. Nhưng với xe điện, kinh nghiệm lâu năm không còn bảo đảm lợi thế. Các hãng Trung Quốc gây sức ép bằng giá bán, tốc độ phát triển sản phẩm và khả năng tích hợp công nghệ.

Tại Triển lãm ô tô Paris 2026, Volkswagen và Stellantis cho thấy sự tự tin hơn với chiến lược xe điện, đồng thời tìm cách học hỏi từ những đối thủ và đối tác Trung Quốc. Theo Reuters ngày 13/10, hai tập đoàn đang điều chỉnh chiến lược trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn tại thị trường châu Âu.

Rút ngắn thời gian phát triển, giảm chi phí

Tốc độ phát triển sản phẩm là một trong những lợi thế đáng chú ý của các hãng xe Trung Quốc. Một bài của Reuters ngày 2/4/2024 ghi nhận khoảng cách về thời gian phát triển giữa các nhà sản xuất Trung Quốc và những hãng xe truyền thống phương Tây, tạo sức ép buộc các đối thủ phải xem xét lại quy trình làm việc.

Renault là một ví dụ. Khi phát triển Twingo điện thế hệ mới, hãng tìm cách giảm số lượng linh kiện, tăng sử dụng các bộ phận phổ dụng và đơn giản hóa thiết kế. Renault đặt mục tiêu giảm khoảng 20% số lượng linh kiện trên mẫu xe này. Cách tiếp cận đó nhằm đơn giản hóa sản xuất và kiểm soát chi phí ngay từ giai đoạn thiết kế.

Volkswagen cũng hợp tác với Xpeng, hãng xe điện Trung Quốc, để đẩy nhanh quá trình phát triển sản phẩm. Theo thông báo của Volkswagen ngày 29/2/2024, hai bên sẽ cùng phát triển hai mẫu xe điện thông minh thuộc phân khúc cỡ trung dành cho thị trường Trung Quốc. Volkswagen đặt mục tiêu rút ngắn thời gian phát triển hơn 30% so với quy trình thông thường của hãng, đồng thời phối hợp mua sắm linh kiện để giảm chi phí.

Ngày 17/4/2024, Volkswagen Group tiếp tục công bố hợp tác với Xpeng phát triển kiến trúc điện - điện tử mới cho các mẫu xe tại Trung Quốc. Hãng đặt mục tiêu giảm tới 30% số lượng bộ điều khiển điện tử và giảm 40% chi phí nền tảng China Main Platform so với nền tảng MEB.

Đây là các mục tiêu do Volkswagen công bố, không phải kết quả đã được xác nhận trên toàn bộ sản phẩm thương mại. Tuy nhiên, chúng cho thấy hãng đang tìm cách đơn giản hóa cấu trúc kỹ thuật, giảm độ phức tạp khi phát triển xe và tạo điều kiện tích hợp phần mềm hiệu quả hơn.

Chi phí pin cũng là một thách thức lớn. Trong Kế hoạch hành động dành cho ngành công nghiệp ô tô châu Âu công bố ngày 5/3/2025, Ủy ban châu Âu cho biết pin chiếm khoảng 30-40% giá trị gia tăng của một ô tô điện chở khách điển hình. Đây không phải tỷ lệ pin chiếm trong giá bán lẻ, nhưng cho thấy vai trò quan trọng của pin đối với năng lực cạnh tranh.

Lợi thế của Trung Quốc còn đến từ hệ sinh thái sản xuất pin, linh kiện và xe điện có quy mô lớn. Các hãng châu Âu phải tìm cách thu hẹp khoảng cách chi phí, đồng thời hạn chế rủi ro phụ thuộc vào nhà cung cấp bên ngoài. Hợp tác có thể giúp họ tiếp cận công nghệ nhanh hơn, nhưng không thay thế nhu cầu duy trì năng lực tự phát triển trong dài hạn.

Hợp tác để học hỏi, không chỉ để ra mắt xe

Tại Paris, Stellantis cho thấy cách tiếp cận chủ động hơn trong việc học hỏi từ các đối tác Trung Quốc. Theo Reuters ngày 13/10, tập đoàn sử dụng các quan hệ hợp tác với Leapmotor và Dongfeng để tìm hiểu nguồn gốc lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp Trung Quốc, thông qua phối hợp giữa các đội ngũ kỹ thuật.

Một mẫu xe điện của Leapmotor tại triển lãm ô tô châu Âu.
Một mẫu xe điện của Leapmotor tại triển lãm ô tô châu Âu.

Stellantis đã thiết lập hợp tác sản xuất với Leapmotor và dự kiến triển khai thêm một dự án với Dongfeng. Theo Reuters, các quan hệ hợp tác này được định hướng nội địa hóa sản xuất để đáp ứng những quy định “Made in Europe” sắp tới.

Một dự án đáng chú ý là SUV điện cỡ trung do Leapmotor phát triển cùng Opel, thương hiệu Đức thuộc Stellantis. Giám đốc điều hành Opel Florian Huettl đánh giá cao tốc độ triển khai dự án. Đây là ví dụ về việc một nhà sản xuất phương Tây khai thác trực tiếp năng lực của đối tác Trung Quốc để đưa xe mới ra thị trường trong thời gian có thể chỉ khoảng hai năm.

Tuy nhiên, phát triển nhanh mới là một phần của cuộc cạnh tranh. Reuters dẫn nhận định của nhà phân tích Felipe Munoz thuộc Car Industry Analysis rằng Stellantis cần tập trung đưa xe thương mại ra thị trường, thay vì chỉ giới thiệu các mẫu xe ý tưởng.

Volkswagen lựa chọn cách tiếp cận khác. Quan hệ với Xpeng tập trung vào thị trường Trung Quốc, trong khi khả năng hợp tác với các doanh nghiệp Trung Quốc tại châu Âu vẫn chưa chuyển thành những cuộc đàm phán cụ thể. Ý tưởng cho đối tác Trung Quốc sử dụng công suất dư thừa tại các nhà máy Đức từng được Giám đốc điều hành Oliver Blume đề cập, nhưng Reuters lưu ý rằng cách làm này cũng có thể giúp đối thủ Trung Quốc nội địa hóa sản xuất và cạnh tranh trực tiếp tại châu Âu.

Phát biểu tại một hội nghị ngành ở Paris ngày 13/10, ông Blume cho biết Volkswagen hiện chưa thấy cần thiết phải liên doanh với một hãng xe Trung Quốc tại châu Âu, bởi tập đoàn tin rằng những năng lực đã phát triển tại Trung Quốc trong những năm gần đây đủ để hỗ trợ mình.

Nhà phân tích Stefan Bratzel thuộc Trung tâm Quản lý Ô tô của Đức nhận định Volkswagen và Stellantis đang hợp tác với các doanh nghiệp Trung Quốc theo những cách khác nhau. Trong khi Volkswagen tập trung vào quan hệ tại Trung Quốc, liên minh Leapmotor của Stellantis đang trở thành một câu chuyện thành công tại châu Âu.

Sự khác biệt cho thấy học hỏi từ Trung Quốc không đồng nghĩa với việc mọi hãng xe phải lựa chọn cùng một mô hình hợp tác. Doanh nghiệp cần cân nhắc giữa khả năng tiếp cận công nghệ, tốc độ phát triển sản phẩm và nguy cơ tạo thêm lợi thế cho đối thủ trên chính thị trường của mình.

Liên minh châu Âu đã áp thuế chống trợ cấp bổ sung đối với xe điện chạy pin nhập khẩu từ Trung Quốc từ cuối tháng 10/2024. Tuy nhiên, hàng rào thương mại không tự giúp các hãng xe châu Âu rút ngắn thời gian phát triển, giảm chi phí pin hay cải thiện phần mềm. Bảo vệ thị trường chỉ tạo lợi thế bền vững khi đi cùng năng lực sản xuất và sản phẩm cạnh tranh.

Các hãng xe châu Âu vẫn có những thế mạnh riêng về kỹ thuật, thiết kế và thương hiệu. Renault 5 điện, với kiểu dáng gợi nhớ mẫu Renault 5 ra mắt năm 1972, là ví dụ về việc kết hợp di sản thương hiệu với công nghệ mới. Nhưng bản sắc thương hiệu chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng giá bán và tính năng đáp ứng nhu cầu khách hàng.

Trong nhiều năm, các nhà sản xuất Trung Quốc học hỏi công nghệ và kinh nghiệm công nghiệp từ phương Tây. Nay, chiều học hỏi đang đảo ngược ở một số lĩnh vực. Như Stefan Bratzel nhận định với Reuters, các hãng xe châu Âu phải chấp nhận vai trò người thầy của Trung Quốc trong một thời gian. Thách thức của họ là biến những bài học về tốc độ phát triển, tổ chức kỹ thuật và kiểm soát chi phí thành sản phẩm thương mại đủ sức cạnh tranh.

Thủy Nguyễn