Chỉ số GDP

Về dự đoán tăng trưởng thấp hơn dự kiến, các chuyên gia WB chia sẻ, sau khi tăng trưởng mạnh năm 2015, tốc độ tăng trưởng kinh tế Việt Nam đã tăng chậm hơn trong nửa đầu năm 2016 với GDP ước tính chỉ tăng 5,5% so với mức 6,3% cùng kỳ năm 2015. Nguyên nhân được chỉ ra là do các tác động bất lợi của đợt hạn hán ở Tây Nguyên và xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long, tác động xấu tới sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, kể cả xuất khẩu. Đáng chú ý về lạm phát, WB dự báo lạm phát của Việt Nam năm 2016 sẽ thấp hơn mức 5% đặt ra. Điều đó đồng nghĩa với sức mua của xã hội giảm.

Lý giải thêm cho dự báo của mình, nhiều chuyên gia WB lên tiếng “Chúng tôi kỳ vọng mức tăng trưởng GDP năm nay của Việt Nam sẽ đạt khoảng 6%. Tuy tốc độ tăng trưởng ước tính sẽ chậm lại trong năm nay nhưng viễn cảnh kinh tế trung hạn của Việt Nam vẫn tích cực”- ông Achim Fock, Quyền Giám đốc WB tại Việt Nam nói và lưu ý: “Để duy trì tốc độ tăng trưởng cao thì Việt Nam cần phải tiếp tục tái cơ cấu theo chiều sâu để tăng năng suất lao động”. Còn theo ông Sebastian Eckardt- Chuyên gia kinh tế trưởng WB tại Việt Nam thì Chính phủ đã cam kết đảm bảo tăng trưởng bền vững và tái tạo khoảng đệm tài khoá, thì cần hành động cụ thể nhằm cân đối ngân sách trong trung hạn, đảm bảo thực hiện một số hạng mục đầu tư phát triển hạ tầng và dịch vụ công.

Đáng chú ý, trong Báo cáo của mình, WB đưa ra cảnh báo quá trình già hóa dân số ở Việt Nam đang diễn ra quá nhanh. Hiện nay số dân từ 65 tuổi trở lên tại Việt Nam mới là 6,5 triệu người nhưng con số này dự báo sẽ tăng gấp 3 lần, đạt 18,4 triệu vào năm 2040. Theo ông Philip O’Keefe- Chuyên gia kinh tế trưởng WB thì Việt Nam nằm trong số các quốc gia có tốc độ già hóa dân số nhanh trên thế giới, và điều đó lại đang diễn ra khi Việt Nam còn ở mức thu nhập thấp hơn so với hầu hết các nước có dân số già hiện nay. “Già hóa dân số sẽ gây nên nhiều tác động kinh tế, xã hội sâu rộng. Nó sẽ ảnh hưởng lên thị trường lao động và mang lại nhiều thách thức đối với các nhà hoạch định chính sách, doanh nghiệp, và toàn bộ người dân nói chung”- ông Philip O’Keefe nói.

Như vậy, việc tăng trưởng GDP cũng như áp lực xã hội từ tăng trưởng kinh tế, già hóa dân số đang trở thành thách thức. Xin nhắc lại, vào sáng ngày 10-11-2015 với 100% số đại biểu tán thành, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2016. Theo đó tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng khoảng 6,7%. Mức tăng trưởng được đề ra lúc đó được coi là khả thi. Nhưng, thật khó mà lường trước được biến cố dẫn đến đổi thay. Từ đầu năm đến nay, kinh tế thế giới có nhiều biến động, đặc biệt là việc nước Anh quyết tâm ra khỏi Liên minh châu Âu đã khiến những đồng ngoại tệ mạnh của thế giới trồi sụt thất thường; thị trường chứng khoán cũng lao dốc, giá dầu thô chập chờn, giá vàng có lúc trong ngày tăng giảm tới 4 lần. Tất cả những điều đó đều tác động đến kinh tế Việt Nam. Còn trong nước, hạn hán khốc liệt nhất trong vòng 100 năm qua kéo dài tại Tây Nguyên và miền Trung; lượng nước ngọt về Đồng bằng sông Cửu Long suy giảm, đã thế lại chịu sự xâm nhập sâu của nước mặn. Sản xuất nông nghiệp, kể cả trồng trọt và chăn nuôi đều suy giảm, người dân lâm vào cảnh khốn khó…

Thực tế ấy cho thấy, tăng trưởng của năm 2016 ở mức trên 6% là rất khó khăn, tuy rằng quyết tâm rất cao của Chính phủ là thực hiện Nghị quyết của Quốc hội với mức tăng trưởng 6,7%.

Theo giới chuyên gia, nếu năm nay không đạt được chỉ tiêu đề ra cũng là điều chấp nhận được, vì những khó khăn dồn đến là rất rõ ràng. Đặc biệt, nhiều ý kiến cho rằng không nhất thiết phải tăng trưởng cao bằng mọi giá, ví như “múc” 2 triệu tấn dầu thô lên bán để bù vào khoản hụt thu. Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng khuyến cáo, cần phải đẩy nhanh tiến độ giải ngân nguồn vốn công ở các dự án trọng điểm, cả ở Trung ương lẫn địa phương. Vì chỉ khi đồng vốn được vận hành thì mới tạo ra công ăn việc làm, tạo ra sự tăng trưởng. Trong khi, tốc độ giải ngân quá thấp: khoảng 30% trong 6 tháng đầu năm.

Từ dự báo của WB cho tới quyết tâm thúc đẩy kinh tế phát triển, thiết nghĩ “con số đẹp” đem lại sự hân hoan, nhưng quan trọng hơn là những giải pháp vượt qua khó khăn, thách thức, từ đó mới tạo ra nền tảng cho sự phát triển vững chắc. Nói như ông Nguyễn Văn Giàu- Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế trước cuộc họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội mới đây thì Nghị quyết của Quốc hội năm 2016 GDP tăng 6,7%, kết quả thực hiện 6 tháng đầu năm chỉ đạt 5,52%, thấp hơn so với mức tăng 6,32% cùng kỳ năm trước. Để đạt mức tăng trưởng này, GDP 6 tháng cuối năm phải đạt gần 7,6% là khó khả thi đặc biệt trong bối cảnh không thể nới lỏng chính sách tiền tệ và tài khóa trong 6 tháng cuối năm.