Chỉ số không khí tại Hà Nội: Ô nhiễm ở mức cao
Với kết quả đo và phân tích không khí Hà Nội trong những ngày qua, mặc dù có những chỉ số chỉ là từng thời điểm của không khí từng khu vực, song Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) thừa nhận: Môi trường của Thủ đô được xếp vào nhóm “xấu”.
Bên cạnh bụi, các khí ô nhiễm NO2, SO2 và CO cũng
góp phần khiến môi trường tại Hà Nội trở nên xấu đi (Ảnh: Lê Duy Bích).
Theo Trung tâm Quan trắc môi trường (Tổng cục Môi trường, Bộ TN&MT), thời điểm sáng 5/10, chỉ số AQI đo được tại một số địa điểm tại TP Hà Nội đã thuộc nhóm xấu. Cụ thể tại khu vực Láng Hạ, chỉ số AQI đo được là 245. Khu vực cầu Nhật Tân chỉ số AQI là 187. Khu vực Gia Lâm, tại trạm Nguyễn Văn Cừ, chỉ số AQI là 178.
Đây là những chỉ số rất cao và không khác là mấy so với kết quả đo được từ Cơ quan bảo vệ Môi trường Mỹ tại các TP lớn ở các quốc gia (chỉ số chất lượng không khí AQI (Air Quality Index) do cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) xây dựng và đăng tải trên website Aqicn.org, là chỉ số báo cáo chất lượng không khí hàng ngày).
TS Hoàng Dương Tùng-Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường cho biết, kết quả quan trắc của cơ quan chức năng môi trường tương đồng với kết quả đăng tải trên website Aqicn.org. Tuy nhiên, đây là kết quả tại một thời điểm, khi sau đó hơn 1g đồng hồ, chỉ số AQI ở những nơi công bố đã giảm xuống mức an toàn.
Song cũng không thể không thừa nhận, không khí Hà Nội đang bị ô nhiễm và là lời cánh báo thực sự với nhân dân Hà Nội và các cơ quan chức năng môi trường.
Trên thực tế, trong 5 năm trở lại đây (từ 2011-2015), chỉ số đo ô nhiễm Hà Nội mức cao, mức chất lượng không khí xấu. Cụ thể năm 2012, trạm Nguyễn Văn Cừ (Gia Lâm-Hà Nội) đo được Hà Nội có 102 ngày không khí xấu.
Năm 2013 giảm xuống còn 83 ngày không khí xấu, tuy nhiên có thêm 1 ngày không khí mức nguy hại. Đến năm 2014 với đỉnh điểm 178 ngày không khí xấu và 11 ngày không khí mức nguy hại. Năm 2015, tình hình chất lượng không khí được cải thiện, chỉ còn 20 ngày không khí xấu.
Ông Ngô Thái Nam - Phó chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường Hà Nội cho biết, nguồn cơn của ô nhiễm không khí tại Hà Nội chủ yếu do bụi và các khí ô nhiễm NO2, SO2 và CO phát sinh từ hoạt động giao thông.
Số liệu cho thấy, số ngày chỉ số AQI vượt mức 100 có nguyên nhân từ bụi (PM10) 5 năm qua đều ở mức cao. Như năm 2011 đạt mức kỷ lục 50 ngày AQI vượt quá 100 do PM10.
Nồng độ bụi cũng thay đổi qua các tháng trong năm, diễn biễn theo mùa. Số liệu quan trắc tại trạm Nguyễn Văn Cừ cho thấy, ô nhiễm bụi, đặc biệt bụi mịn, thường tập trung vào các tháng mùa đông, ít tháng mưa. Ngoài việc bụi do khí hậu, phần lớn có phát sinh từ các khu công trường xây dựng, sửa chữa đường, giao thông, xây dựng đường trên cao… Nồng độ bụi tăng cao vào các giờ giao điểm giao thông, giảm thấp vào 2 thời điểm trưa và đêm.
Bên cạnh bụi, các khí ô nhiễm NO2, SO2 và CO cũng góp phần khiến môi trường tại Hà Nội thường đặt trong tình trạng báo động. Cụ thể từ năm 2011 đến nay, Hà Nội luôn được nghi nhận nồng độ khí NO2 trong không khí vượt ngưỡng giới hạn cho phép. Nồng độ SO2 một số tuyến giao thông và dân cư cao. Nồng độ TSP tại làng nghề rèn Đa Sỹ 3 năm trở lại đây đều vượt ngưỡng…
Ngay cả khu vực nông thôn Hà Nội, môi trường không khí ngày một xấu đi bởi việc sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật tràn lan. Chỉ riêng xã Hồng Kỳ, huyện Sóc Sơn, nồng độ TSP đo được đã xấp xỉ 300 trong khi mức cho phép là 200.
Ô nhiễm không khí ảnh hưởng tực tiếp đến sức khỏe, gây ra các triệu chứng chóng mặt, đau đầu, các vấn đề tim mạch, rối loại hành vi, các bệnh liên quan đến hô hấp, khí quản, phổi. Chỉ tính riêng nhóm người bệnh nghề nghiệp, trong số 101.700 trường hợp thăm khám trong năm 2013, có tới 7.455 trường hợp mắc các bệnh bụi phổi silic, viêm phế quản mãn tính, nhiễm độc benzen, bệnh quan tuyến X…
Theo báo cáo của Viện Vệ sinh dịch tế Trung ương, Hà Nội có tỷ lệ mắc hen phế quản cao nhất 5,5%. Các bệnh viêm phổi ở mức cao 4,7%, viêm họng và viêm amidan cấp (3,96%), viêm phế quản và viêm tiểu phế quản (3,2%)…
TS Hoàng Dương Tùng cho biết, thành phố đang bị dần “thu nhỏ” các “lá phổ sống”. Sự phát triển của đô thị đã thu hẹp diện tích hồ, ao. Hệ thống cây xanh tuy đã được làm mới nhưng đa phần là mới trồng nên “chữa trị” kịp cho không khí.
Bên cạnh đó, sự phát triển của các khu công nghiệp, đô thị, làng nghề. Sự gia tăng của phương tiện cá nhân đến tróng mặt. Các công trường xây dựng, giao thông có nơi chưa đảm bảo công tác an toàn môi trường… Tất cả đã tạo những báo động đỏ của hôm nay và khó lường hơn nữa ở phía trước.
Chỉ số chất lượng không khí AQI do cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ xây dựng và đăng tải trên website Aqicn.org, là chỉ số báo cáo chất lượng không khí hàng ngày. Các thông số của chỉ số không khí AQI như Ozone, bụi trong không khí, CO2, SO2, các khí ô xit của nitơ… sẽ cho biết chất lượng không khí tại thời điểm và khu vực đó là sạch hay ô nhiễm và ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe con người như thế nào. Có 5 mức khoảng giá trị AQI. Từ 0-50, là tốt, không ảnh hưởng đến sức khỏe. Từ 51-100, là mức trung bình, nhóm nhạy cảm hạn nên hạn chế thời gian ở bên ngoài. Từ 101-200, là kém. Từ 201-300, là xấu, Nhóm nhạy cảm tránh ra ngoài, những người khác hạn chế bên ngoài. Trên 300, mức nguy hại, mọi người nên ở trong nhà. Thông số quan trắc tại các trạm đo không khí tự động cho thấy, dự báo trong 2 ngày tới, không khí tại Hà Nội sẽ tiếp tục duy trì ở mức ô nhiễm cao. Mức độ ô nhiễm dự kiến sẽ đạt cao điểm vào 10h ngày 7/10. |
