Chia nhỏ đường sắt

Theo nhiều chuyên gia giao thông, việc chia nhỏ các chặng đường sắt thay vì chạy tuyến Bắc - Nam thực tế không mới, với bản chất đó là các chuyến tàu địa phương, tàu chợ từng được khai thác. Tuy nhiên, sau một thời gian không phù hợp, hiện nay các chuyến tàu này lại xuất hiện nhiều, ở hầu khắp các chặng từ hai đầu ga chính là Sài Gòn và Hà Nội.

Bên cạnh một số lợi ích là tiết kiệm chi phí, thu hút hành khách, đặc biệt là lượng khách đi du lịch thì việc chia nhỏ các chặng chạy tàu như vậy đối mặt với nhiều rủi ro tiềm ẩn. Thậm chí chỉ cách đây ít tháng, tuyến tàu chặng ngắn từ trung tâm TP.HCM đi vùng ngoại ô và các điểm đến Biên Hòa, Dĩ An… đã phải dừng hoạt động sau ít ngày khai trương.

Đầu tiên là sự lãng phí khi nhiều chuyến tàu chặng ngắn được khai thác, vì đặc điểm hệ thống đường sắt Bắc-Nam liền mạch, nếu chỉ khai thác các quãng đường ngắn sẽ khiến công suất bị cắt đi rất nhiều. Thứ hai là do đặc thù của đường sắt nước ta phần lớn là độc đạo, nghĩa là khi tuyến đường này đang khai thác một đoàn tàu thì các đoàn tàu khác sẽ buộc phải dừng lại. Vì vậy, nếu thay thế một hành trình tàu Bắc - Nam bằng nhiều hành trình các chuyến tàu địa phương chặng ngắn sẽ ảnh hưởng đáng kể đến thời gian di chuyển cũng như công suất chung của toàn hệ thống.

Ngoài ra, nhiều người còn cho rằng việc sử dụng quá nhiều các loại tàu chặng ngắn cũng ảnh hưởng đáng kể đến doanh thu của ngành đường sắt. Và đây chỉ nên là xu hướng nhất thời, chứ không phải là hướng đi đúng đắn, lâu dài được. Nguyên nhân bởi hành khách đi các tuyến chặng ngắn ngày càng giảm, vì được thay thế bởi hệ thống phương tiện cá nhân (ôtô) hoặc hệ thống đường cao tốc có nhiều ưu điểm hơn. Vì thế, không dễ để hệ thống tàu lửa có thể thu hút hành khách chặng ngắn, nhất là khi yếu tố quan trọng nhất là tốc độ không được cải thiện.