Chim cánh cụt trước hiểm họa khí hậu
Các nhà khoa học cảnh báo chim cánh cụt hoàng đế, một trong những biểu tượng đặc trưng nhất của Nam Cực, đang đối mặt với nguy cơ nghiêm trọng do biến đổi khí hậu làm thay đổi môi trường sống tự nhiên của chúng.
Kết luận này được đưa ra sau khi các chuyên gia thuộc Cơ quan Khảo sát Nam Cực Anh (BAS) cùng nhiều tổ chức nghiên cứu quốc tế phân tích dữ liệu vệ tinh thu thập trong những năm gần đây.
Từ lâu, chim cánh cụt hoàng đế đã thích nghi với điều kiện khắc nghiệt ở Nam Cực nhờ chu kỳ rụng lông và mọc lông mới hằng năm. Đây là giai đoạn quan trọng giúp chúng thay lớp lông cũ, đảm bảo khả năng chống nước và giữ ấm khi bơi trong vùng biển băng giá. Trong thời gian này, chim không thể xuống nước kiếm ăn mà phải sống nhờ vào lớp mỡ tích trữ trong cơ thể.
Tuy nhiên, tình trạng ấm lên toàn cầu khiến băng biển Nam Cực mỏng hơn và tan sớm hơn bình thường. Nếu băng vỡ sớm, những con chim chưa kịp mọc đủ lông mới buộc phải xuống nước trong điều kiện lạnh giá, dễ dẫn đến kiệt sức, hạ thân nhiệt hoặc bị săn mồi.
Một sự kiện nghiêm trọng vào cuối năm 2022 cho thấy mức độ rủi ro ngày càng lớn. Ước tính khoảng 10.000 chim non đã chết khi lớp băng dưới khu vực sinh sống tan sớm, khiến chúng chưa kịp hoàn thiện bộ lông để có thể bơi và tự bảo vệ. Các nhà nghiên cứu xem đây là lời cảnh báo rõ ràng về những hệ lụy nếu biến đổi khí hậu tiếp tục diễn biến xấu.
Hiện chim cánh cụt hoàng đế được xếp vào nhóm “Gần bị đe dọa” trong Danh sách đỏ của Tổ chức Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN). Nhiều mô hình dự báo cho thấy nếu nhiệt độ toàn cầu tiếp tục tăng, hơn 90% quần thể loài này có thể đối mặt nguy cơ gần như tuyệt chủng vào cuối thế kỷ.
Giáo sư Peter Fretwell, chuyên gia theo dõi quần thể chim cánh cụt bằng ảnh vệ tinh, cho rằng sự mất ổn định của băng biển là hệ quả trực tiếp từ việc nhiệt độ đại dương tăng lên. Theo ông, cắt giảm khí nhà kính và kiềm chế tốc độ ấm lên toàn cầu là điều kiện tiên quyết để bảo vệ loài chim đặc biệt này.
Không chỉ chim cánh cụt hoàng đế bị ảnh hưởng, nhiều loài khác và toàn bộ hệ sinh thái Nam Cực cũng đang chịu tác động từ băng tan và biến đổi khí hậu. Thực tế này đặt ra thách thức lớn cho giới khoa học và các nhà hoạch định chính sách trong nỗ lực dung hòa giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường khi Trái đất ngày càng nóng lên.
