Chính quyền 3 cấp: Chuyển mạnh trọng tâm từ “sắp xếp xong” bộ máy sang “vận hành tốt”

Không để khoảng trống quyền lực, gián đoạn phục vụ người dân, doanh nghiệp

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì Hội nghị. Đồng chủ trì Hội nghị có các Ủy viên Bộ Chính trị: Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc - Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp.

Uỷ viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài tham dự Hội nghị.

Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại điểm cầu Trung ương (Hội trường Diên Hồng, Tòa nhà Quốc hội) kết nối trực tuyến đến 3.651 điểm cầu tại các tỉnh ủy, thành ủy, đảng ủy trực thuộc Trung ương; các ban, bộ, ngành, các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương và các điểm cầu ở cấp xã với 557.099 đại biểu tham dự.

Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt mang tính lịch sử khi toàn Đảng, toàn hệ thống chính trị tiến hành đồng bộ cuộc cách mạng về tổ chức bộ máy, chính thức chuyển đổi sang mô hình vận hành 3 cấp từ ngày 1/7/2025. Đến nay, sau 1 năm vận hành, dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện, quyết liệt của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, toàn hệ thống đã hoàn thành khối lượng công việc rất lớn trong thời gian ngắn; cơ bản giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm tổ chức bộ máy các cơ quan trong hệ thống chính trị hoạt động liên tục, thông suốt, không để khoảng trống quyền lực, không để gián đoạn phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Thực tiễn cho thấy, sau 1 năm triển khai, việc sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và chính quyền 3 cấp đã đạt những kết quả bước đầu quan trọng. Những kết quả bước đầu đạt được tiếp tục khẳng định chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy là hoàn toàn đúng đắn, phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới; đồng thời phản ánh quyết tâm chính trị cao, sự đồng thuận của toàn hệ thống chính trị và tinh thần trách nhiệm, chủ động, sáng tạo của các cấp, các ngành trong tổ chức thực hiện.

Chất lượng đội ngũ cán bộ chưa đồng đều

Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn còn một số hạn chế như: Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật tuy đã ban hành với khối lượng lớn, tương đối đồng bộ nhưng vẫn còn nội dung cần tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung nhằm tạo khung khổ pháp lý đầy đủ hơn để mô hình chính quyền 03 cấp vận hành thông suốt, hiệu quả. Bộ máy được sắp xếp nhưng vẫn chưa đồng đều, số đầu mối đã giảm nhưng hiệu quả quản trị chưa tăng tương xứng, nhất là cấp cơ sở, chênh lệch giữa đô thị, nông thôn và miền núi.

Qua thống kê, vẫn còn một số đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt đủ tiêu chuẩn (về diện tích tự nhiên và quy mô dân số) theo quy định. Chất lượng đội ngũ cán bộ chưa đồng đều, cơ cấu chuyên môn mất cân đối ở một số vùng, lĩnh vực chuyên môn. Công tác đồng bộ dữ liệu còn chậm; hiện còn 5/12 cơ sở dữ liệu trọng yếu và 44/104 cơ sở dữ liệu chưa kết nối, đồng bộ về Trung tâm dữ liệu quốc gia; còn 62/84 nền tảng số quốc gia, chuyên ngành chưa hoàn thành. Việc quản lý tài chính, ngân sách, đầu tư công ở một số xã, phường chưa theo kịp yêu cầu; tiến độ xử lý, khai thác hiệu quả trụ sở, tài sản công dôi dư còn chậm.  

Điểm mới nổi bật là mô hình mới đang hình thành một cơ chế vận hành thống nhất: thể chế làm nền tảng; phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền làm trụ cột vận hành; thủ tục, quy trình làm công cụ thực thi; tiêu chí, tiêu chuẩn, định mức làm căn cứ đo lường; nguồn lực (ngân sách, nhân lực) làm điều kiện bảo đảm; chuyển đổi số và dữ liệu làm phương thức điều hành; kiểm tra, giám sát làm cơ chế kiểm soát quyền lực và bảo đảm kỷ luật công vụ. Khi cơ chế này vận hành đồng bộ, mô hình chính quyền 3 cấp, chính quyền địa phương 2 cấp mới thực sự thông suốt, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.

Hiện nay, yêu cầu đặt ra là chuyển mạnh trọng tâm từ “sắp xếp xong” bộ máy sang “vận hành tốt”, từ “ổn định bộ máy” sang “nâng tầm hiệu quả”, từ “quản lý hành chính” sang “kiến tạo phát triển”. Toàn hệ thống cần tiếp tục đồng bộ hóa thể chế, chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ công tác, bảo đảm bộ máy tinh gọn, thông suốt; quyền hạn, trách nhiệm rành mạch; hướng mạnh về cơ sở nhằm kiến tạo không gian, động lực phát triển mới, phục vụ Nhân dân tốt hơn.