Chính thức hình thành sàn giao dịch carbon
Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 29/2026/NĐ-CP ngày 19/01/ 2026, quy định về sàn giao dịch carbon trong nước, xác lập cơ chế tổ chức, vận hành và quản lý hoạt động giao dịch hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon tại Việt Nam.
Theo đó, Nghị định này là văn bản quy phạm pháp luật quy định trực tiếp về sàn giao dịch carbon, được ban hành trên cơ sở Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và các văn bản liên quan đến giảm nhẹ phát thải khí nhà kính.
Nội dung nghị định thể hiện, sàn giao dịch carbon trong nước là nơi thực hiện các hoạt động đăng ký giao dịch, lưu ký, chuyển quyền sở hữu và thanh toán đối với hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon đủ điều kiện. Việc giao dịch được tổ chức tập trung, bảo đảm công khai, minh bạch, có sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước.
Trong khi đó, hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon muốn tham gia giao dịch trên sàn phải được đăng ký, cấp mã trong nước và ký gửi tập trung. Việc cấp mã được thực hiện thống nhất trên hệ thống đăng ký quốc gia, bảo đảm mỗi hạn ngạch và tín chỉ carbon có mã số duy nhất, không trùng lặp.
Nghị định 29/2026/NĐ-CP cũng nêu rõ, Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội là đơn vị tổ chức và vận hành hệ thống giao dịch carbon trong nước. Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam thực hiện lưu ký và thanh toán giao dịch. Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam thực hiện chức năng giám sát hoạt động giao dịch carbon theo thẩm quyền. Hoạt động giao dịch trên sàn được thực hiện theo phương thức tập trung. Việc thanh toán được thực hiện theo nguyên tắc chuyển giao hạn ngạch phát thải hoặc tín chỉ carbon đồng thời với thanh toán tiền. Các giao dịch được thanh toán theo từng giao dịch, không áp dụng cơ chế đối tác bù trừ trung tâm.
Ngoài ra, nội dung Nghị định 29/2026/NĐ-CP cũng quy định thành viên giao dịch và thành viên lưu ký trên sàn giao dịch carbon là các công ty chứng khoán đáp ứng điều kiện theo pháp luật về chứng khoán. Các chủ thể tham gia giao dịch hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon phải thực hiện giao dịch thông qua thành viên giao dịch, đồng thời chỉ được mở một tài khoản giao dịch và một tài khoản lưu ký tương ứng.
Trong khi đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan quản lý hệ thống đăng ký quốc gia về hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ carbon, đồng thời thực hiện xác nhận các loại hạn ngạch, tín chỉ carbon đủ điều kiện giao dịch. Việc chuyển quyền sở hữu hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon ngoài sàn giao dịch carbon chỉ được thực hiện trong các trường hợp theo quy định và hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.
