Báo Đại Đoàn Kết Quốc hội

Chính thức thông qua Luật Đất đai sửa đổi

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Chính thức thông qua Luật Đất đai sửa đổi

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News
Chính thức thông qua Luật Đất đai sửa đổi
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng báo cáo giải trình trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua Luật (Ảnh: Quang Vinh)

Ngày 21/11, Quốc hội thông qua Luật Đất đai (sửa đổi) với đa số phiếu tán thành. Trước khi Quốc hội biểu quyết thông qua Luật, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng đã trình bày báo cáo về việc tiếp thu, giải trình ý kiến kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội và ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính.

Cho phép áp dụng cơ chế thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất đối với dự án thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất

Theo đó, về việc rà soát, quy định chặt chẽ các trường hợp Nhà nước thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, nhất là đối với các dự án có mục đích kinh doanh, tránh mở rộng phạm vi thu hồi đất không thật sự cần thiết. Bảo đảm căn cứ, điều kiện thu hồi đất chặt chẽ, công khai, minh bạch, phù hợp với quy định của Hiến pháp; bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người có đất bị thu hồi.

Về nội dung này, theo báo cáo của Chính phủ, tại Điều 34 dự thảo Luật đã liệt kê cụ thể các dự án, công trình cần thu hồi đất trên cơ sở kế thừa Điều 79 Luật Đất đai năm 2024, Điều 3 Nghị quyết số 254/2025/QH15 và có bổ sung thêm một số trường hợp trên cơ sở tiếp thu ý kiến Đại biểu Quốc hội, bộ, ngành, địa phương.

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tham dự phiên họp (Ảnh: Quang Vinh)
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú tham dự phiên họp (Ảnh: Quang Vinh)

Việc liệt kê cụ thể tên các công trình là dựa trên các tiêu chí cơ bản gồm: Xây dựng trụ sở cơ quan, công trình sự nghiệp; Xây dựng công trình công cộng, hạ tầng kỹ thuật; Dự án phục vụ chính sách an sinh xã hội; Thực hiện dự án phát triển kinh tế, dự án xây dựng, chỉnh trang đô thị, nông thôn; Thu hồi đất để thực hiện điều ước quốc tế mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên; Thực hiện dự án đã được Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ chấp thuận, quyết định chủ trương đầu tư theo quy định của pháp luật; Quốc hội bổ sung các trường hợp thu hồi đất theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Bên cạnh cơ chế thu hồi đất, dự thảo Luật vẫn có cơ chế sử dụng đất để thực hiện dự án phát triển kinh tế - xã hội thông qua việc nhận quyền sử dụng đất (Điều 58), tạo hành lang pháp lý để người dân và doanh nghiệp thỏa thuận về việc khai thác, phát triển dự án trên diện tích đất của người dân. Đồng thời cho phép áp dụng cơ chế thỏa thuận nhận quyền sử dụng đất đối với dự án thuộc trường hợp Nhà nước thu hồi đất nếu đáp ứng điều kiện là dự án không sử dụng vốn ngân sách mà nhà đầu tư lựa chọn phương án thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất, không đề xuất thu hồi đất.

Hỗ trợ phục hồi sinh kế cho người có đất thu hồi nếu mất việc làm, giảm thu nhập

Dự thảo Luật (từ Điều 41 đến Điều 48) cũng thể chế tinh thần Nghị quyết số 21-NQ/TW về việc chuyển mạnh từ tư duy “bồi thường tài sản bị thu hồi” sang tư duy “tái thiết cuộc sống cho người dân khi Nhà nước thu hồi đất thông qua các quy định sau: bồi thường về đất, tài sản gắn liền với đất theo giá trị thiệt hại thực tế; ngoài các khoản bồi thường, người có đất thu hồi còn được hỗ trợ để bảo đảm có chỗ ở, ổn định đời sống, sản xuất cho người có đất thu hồi; khu tái định cư phải bảo đảm các điều kiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, phù hợp với điều kiện, phong tục, tập quán của từng vùng, miền, tu tiên tái định cư tại chỗ, lựa chọn khu đất có vị trí thuận lợi để hình thành khu tái định cư; cho phép người có đất thu hồi có nhu cầu thì được hoán đổi phần diện tích đất ở bị thu hồi sang phần diện tích đất còn lại của thửa đất sau thu hồi hoặc sang phần diện tích của thửa đất khác thuộc quyền sử dụng của mình trong địa bàn cấp xã nơi có đất thu hồi, phủ hợp với quy hoạch.

Các đại biểu bấm nút biểu quyết thông qua Luật (Ảnh: Quang Vinh)
Các đại biểu bấm nút biểu quyết thông qua Luật (Ảnh: Quang Vinh)

Cho phép người có đất thu hồi mà phần diện tích đất còn lại của thửa đất sau khi thu hồi có diện tích hoặc kích thước hoặc hình thể không bảo đảm điều kiện sử dụng hoặc không thuận lợi cho việc sử dụng đất thì chuyển quyền sử dụng đất hoặc hợp thửa đất, tách thửa đất và được miễn nghĩa vụ tài chính đất đai trong trường hợp này.

Đồng thời quy định rõ việc kiểm tra, giám sát, bảo đảm điều kiện khu tái định cư và điều tra, xác định thu nhập từ việc sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất người có đất thu hồi bị mất để có phương án hỗ trợ nhằm tái thiết cuộc sống, phục hồi sinh kế cho người có đất thu hồi so với thời điểm trước khi bị thu hồi đất; bổ sung khoản hỗ trợ phục hồi sinh kế cho người có đất thu hồi sau khi thu hồi đất nếu thuộc trường hợp mất việc làm, giảm thu nhập.

Để bảo đảm thống nhất, đồng bộ với dự thảo Luật Kinh doanh bất động sản và dự thảo Luật Nhà ở, để thuận lợi cho các địa phương trong quá trình tổ chức thực hiện, Chính phủ đề xuất thời điểm có hiệu lực của Luật Đất đai (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) và Luật Nhà ở (sửa đổi) là 1/7/2027.

Anh Vũ - Việt Thắng - Quang Vinh