Chủ động phòng ngừa sốt xuất huyết đầu mùa mưa

Đầu mùa mưa, nguy cơ SXH đang hiện hữu tại nhiều địa phương, nhất là khu vực phía Nam. Đây là thời điểm muỗi truyền bệnh phát triển mạnh do thời tiết nóng ẩm, mưa nắng thất thường, nhiều vật dụng chứa nước đọng trong và quanh nhà trở thành nơi sinh sản của lăng quăng, bọ gậy.

Tại Đồng Nai, trong 4 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh ghi nhận hơn 2.400 ca mắc SXH, giảm 12,5% so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, đáng lo ngại là địa phương đã có 3 ca tử vong, tăng 2 ca so với cùng kỳ. Điều này cho thấy dù số ca mắc có thể giảm, nguy cơ bệnh chuyển nặng và tử vong vẫn không được phép xem nhẹ.

Tại TPHCM, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố (HCDC) ghi nhận trong tuần 18, từ ngày 27/4 đến 3/5, toàn thành phố có 416 trường hợp mắc SXH, giảm hơn 24% so với trung bình 4 tuần trước đó. Tuy nhiên, số ca tích lũy từ đầu năm đã vượt 15.900 ca. Đây là tín hiệu cho thấy dịch vẫn lưu hành ở mức cao và cần tiếp tục theo dõi sát khi mùa mưa mới bắt đầu.

Theo CDC Hà Nội, từ đầu năm 2026 đến ngày 1/5/2026, toàn thành phố ghi nhận 224 ca mắc sốt xuất huyết tại 79 xã, phường, giảm so với cùng kỳ năm 2025. Tuy nhiên, cơ quan này nhận định thời tiết thất thường, mưa nắng đan xen đang tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi vằn phát triển, làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch.

Ông Vương Trí Hồng - Phó Giám đốc Trạm y tế xã An Khánh (Hà Nội) cho biết, từ đầu năm đến nay trên địa bàn xã ghi nhận 4 trường hợp mắc SXH. Để chủ động phòng ngừa SXH, trạm đã tham mưu UBND xã các phương án phòng chống SXH như triển khai tổng vệ sinh môi trường, rà soát các điểm nguy cơ và đã cho phun hóa chất tại các điểm nguy cơ cao như ổ dịch cũ, nơi công cộng, công trường xây dựng... Thời gian tới, trạm sẽ tiếp tục triển khai tuyên truyền công tác phòng chống dịch tới nhân dân, huy động và hướng dẫn người dân tổng vệ sinh môi trường trên toàn địa bàn xã để chủ động phòng, chống SXH.

Theo báo cáo mới nhất của Bộ Y tế, tính cộng dồn từ ngày 14/12/2025 đến nay, cả nước đã ghi nhận gần 45.900 ca SXH, trong đó có 5 ca tử vong. Số mắc cao hơn 1,8 lần và số tử vong tăng thêm 2 ca so với cùng kỳ năm 2025. Đây là cảnh báo rõ ràng về nguy cơ dịch gia tăng khi bước vào cao điểm mùa mưa.

Điểm nguy hiểm của SXH là bệnh chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và có thể diễn tiến nặng rất nhanh. Người bệnh thường sốt cao đột ngột, đau đầu, đau mỏi người, buồn nôn, da xung huyết, có thể chảy máu cam hoặc chảy máu chân răng. Từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7, dù người bệnh có thể giảm sốt, đây lại là giai đoạn dễ xuất hiện biến chứng như đau bụng vùng gan, nôn nhiều, xuất huyết dưới da, xuất huyết niêm mạc, rối loạn đông máu, suy gan, suy thận, viêm cơ tim, suy tim hoặc sốc.

Trong bối cảnh đó, vaccine SXH được kỳ vọng góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế ca nặng. Hiện Qdenga là vaccine phòng SXH đầu tiên được cấp phép lưu hành tại Việt Nam, sử dụng cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Vaccine này được thiết kế để tạo đáp ứng miễn dịch với cả 4 type virus Dengue, tiêm 2 mũi cách nhau 3 tháng. Theo dữ liệu nghiên cứu và thực tế tại nhiều quốc gia, sau khi tiêm đủ phác đồ, vaccine đạt hiệu quả bảo vệ phòng bệnh khoảng 80,2% sau 12 tháng và giảm nguy cơ nhập viện tới 90,4% sau 18 tháng.

Tuy nhiên, vaccine không thay thế các biện pháp diệt muỗi, diệt lăng quăng. Trong phòng chống SXH, việc loại bỏ nơi muỗi sinh sản vẫn là giải pháp nền tảng. Mỗi người dân, mỗi gia đình cần trở thành “pháo đài” trong phòng chống dịch SXH bằng những hành động cụ thể, thiết thực. Việc dành thời gian để kiểm tra, loại bỏ các vật dụng phế thải, dụng cụ chứa nước không chỉ bảo vệ sức khỏe của bản thân mà còn góp phần bảo vệ cộng đồng...