Chủ tịch UBND TP Hà Nội: Khẩn trương xây dựng phương án tổng thể quỹ nhà tái định cư giai đoạn 2026-2030

Ngày 20/10, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp về tiến độ thực hiện các dự án nhà ở xã hội và tình hình phát triển nhà ở tái định cư giai đoạn 2026-2030 trên địa bàn thành phố.

Nguồn cung tái định cư còn thiếu trong những năm đầu

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, thành phố đang theo dõi 187 dự án nhà ở xã hội, trong đó có 30 dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang, với tổng diện tích khoảng 709ha, tổng mức đầu tư khoảng 365.623 tỷ đồng, quy mô khoảng 168.892 căn hộ.

Đến nay, 44 dự án đã khởi công với quy mô khoảng 46.970 căn hộ, chiếm 27,8% tổng số căn hộ của các dự án đang được theo dõi. Trong nhóm 111 dự án thuộc diện theo dõi theo Chỉ thị số 16, mới có 13 dự án khởi công, với khoảng 21.779 căn hộ.

Tiến độ triển khai đã có chuyển biến nhưng chưa đáp ứng yêu cầu. Thành phố sẽ tiếp tục rà soát, cập nhật kế hoạch phát triển nhà ở xã hội, đôn đốc các dự án đủ điều kiện khởi công trong quý IV/2026, đồng thời làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm đối với những dự án chậm quy hoạch, giải phóng mặt bằng.

Theo tính toán của Sở Xây dựng, nhu cầu tái định cư bằng căn hộ để phục vụ giải phóng mặt bằng các dự án đầu tư sử dụng vốn ngân sách thành phố giai đoạn 2026-2030 khoảng 22.957 căn. Trong đó, năm 2026 cần khoảng 6.524 căn; năm 2027 khoảng 5.415 căn; năm 2028 khoảng 3.932 căn; năm 2029 khoảng 2.657 căn và năm 2030 khoảng 4.429 căn.

Trong khi đó, Hà Nội hiện có 204 tòa nhà tái định cư với 19.379 căn hộ, nhưng toàn bộ quỹ nhà này đã được bố trí cho các dự án giải phóng mặt bằng giai đoạn 2021-2025. Quỹ nhà chuyển tiếp có khả năng đưa vào cân đối giai đoạn tới chỉ còn khoảng 708 căn hộ.

Để bổ sung nguồn cung, Sở Xây dựng đề xuất sử dụng khoảng 22.249 căn hộ tại 64 dự án nhà ở xã hội phục vụ tái định cư, với nguyên tắc sử dụng tối đa 80% số căn hộ của mỗi dự án. Việc bố trí ưu tiên các khu nhà gần địa bàn giải phóng mặt bằng, theo các bán kính 5km, 10km và 15km.

Tuy nhiên, phương án cân đối cho thấy, dù nguồn nhà dự kiến có thể đáp ứng nhu cầu cả giai đoạn vào cuối năm 2029, tình trạng thiếu hụt vẫn hiện hữu trong những năm đầu. Số căn hộ dự kiến chưa thể bố trí vào cuối năm 2026, 2027 và 2028 lần lượt khoảng 6.464 căn, 11.392 căn và 7.289 căn. Đây là số liệu dự báo chênh lệch giữa nhu cầu và khả năng bố trí, không đồng nghĩa với số hộ thực tế phải tạm cư.

Sở Xây dựng đề xuất đẩy nhanh các dự án tái định cư chuyển tiếp; nghiên cứu mua nhà ở xã hội để bố trí tái định cư, tạm cư; huy động doanh nghiệp tham gia tạo lập quỹ nhà và nghiên cứu đầu tư các khu tái định cư tập trung. Thành phố cũng cần xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất về quỹ đất, quỹ nhà, nhu cầu và tiến độ từng dự án để chủ động cân đối nguồn lực.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Bùi Duy Cường nhận định, công tác dự báo nhu cầu và chuẩn bị quỹ nhà tái định cư thời gian qua chưa đáp ứng yêu cầu. Thành phố chưa thực sự chủ động về nguồn cung, trong khi nhu cầu ngày càng gắn với các dự án hạ tầng giao thông, cải tạo chung cư cũ và chỉnh trang đô thị.

Theo đó, nhu cầu phải được phân loại theo từng nhóm dự án, địa bàn, từng năm và hình thức bố trí, gồm đất ở và căn hộ chung cư. Nguồn cung cũng phải được xác định cụ thể theo danh mục dự án, số lượng căn hộ và thời điểm hoàn thành, gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.

Bố trí tái định cư gắn với tiến độ thực hiện dự án

Kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, mặc dù công tác phát triển nhà ở có chuyển biến, tiến độ thực tế của nhiều dự án nhà ở xã hội vẫn chậm, trong khi việc chuẩn bị quỹ nhà tái định cư chưa đáp ứng yêu cầu.

Dẫn thực tế tại dự án đường Vành đai 1, Chủ tịch UBND thành phố cho rằng, người dân đã đồng thuận, bàn giao mặt bằng phục vụ thi công nhưng việc bố trí nhà tái định cư còn chậm. Thực tế này đòi hỏi các cơ quan chức năng phải chủ động hơn trong chuẩn bị quỹ nhà, gắn tiến độ bố trí tái định cư với tiến độ thực hiện dự án.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội yêu cầu các sở, ngành khẩn trương xây dựng phương án tổng thể về quỹ đất, quỹ nhà tái định cư giai đoạn 2026-2030; xác định rõ nhu cầu, nguồn cung, tiến độ thực hiện và trách nhiệm của từng đơn vị. Đây cũng là yêu cầu tại Thông báo số 816-TB/TU ngày 15/10/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, trong đó đặt mục tiêu hoàn thành kế hoạch tổng thể trước ngày 31/10/2026.

Cùng với đó, thành phố phải rà soát đồng bộ các kế hoạch phát triển nhà ở xã hội, nhà ở thương mại và nhà ở tái định cư, bảo đảm phù hợp nhu cầu thực tế, khả năng cân đối nguồn lực và định hướng quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm.

Chủ tịch UBND thành phố yêu cầu nghiên cứu cơ chế huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích doanh nghiệp có năng lực tham gia tạo lập quỹ nhà; xem xét phương án mua hoặc thuê nhà ở xã hội phục vụ tái định cư theo quy định. Chất lượng nhà ở tái định cư cần được quan tâm, bảo đảm điều kiện sống đồng bộ với nhà ở thương mại. Việc phát triển nhà ở cũng phải gắn với giao thông công cộng, hạ tầng xã hội và yêu cầu chỉnh trang đô thị.

Sở Xây dựng được giao phối hợp với các sở, ngành, địa phương rà soát tiến độ dự án, đề xuất giải pháp tháo gỡ khó khăn, hoàn thiện kế hoạch phát triển nhà ở và xây dựng phương án tài chính khả thi.

Từ yêu cầu thực tiễn, vấn đề đặt ra không chỉ là có bao nhiêu căn hộ trong quy hoạch, mà quan trọng hơn là có bao nhiêu căn hộ hoàn thành đúng thời điểm, đúng địa bàn và có thể bố trí ngay cho người dân. Quỹ nhà tái định cư phải đi trước tiến độ giải phóng mặt bằng; nơi ở mới phải bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ. Đây là điều kiện quan trọng để bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân, tạo đồng thuận xã hội và thúc đẩy tiến độ các dự án phát triển Thủ đô.