Chuẩn bị tốt để hội nhập

Ông Nguyễn Hoài Nam.

Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EAEU (Liên minh Á Âu) đã được ký kết tháng 5 vừa qua, theo nhận định của ông, Hiệp định có tác động thế nào đến các DN xuất khẩu nói chung và các DN thủy sản nói riêng?

Ông Nguyễn Hoài Nam: Như chúng ta đã biết, hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng đã và đang mở ra nhiều cơ hội cọ xát cho các DN Việt Nam trên thị trường quốc tế. Các DN Việt Nam sẽ có thêm động lực để nâng cao năng lực sản xuất, khả năng cạnh tranh để tạo ra những sản phẩm chất lượng cao đáp ứng nhu cầu của cả thị trường trong nước và quốc tế. Riêng đối với ngành thủy sản, ngay khi FTA Việt Nam – EAEU được ký kết tháng 5-2015, chúng tôi đã phối hợp chặt chẽ với các DN xuất khẩu thủy sản, thường xuyên hỗ trợ các thông tin mà họ cần, cùng với đó, VASEP cũng tích cực tham vấn cho đoàn đàm phán để có thể đi đến những cam kết thuận lợi cho cả hai phía.

Tuy nhiên, vẫn còn có những tồn tại bất cập trong quy định từ phía Liên minh Á – Âu khiến cho các DN thủy sản Việt Nam gặp khá nhiều khó khăn. Cụ thể, vấn đề lớn nhất ở đây là quy định của phía Nga liên quan đến Hiệp định TBT và Hiệp định SPS – kiểm dịch – hiện họ vẫn đang thực hiện theo cách quá chặt chẽ, không giống với các quy định thông thường mà các quốc gia khác trên thế giới đang làm. Đó là vướng mắc đang gây khó khăn nhiều nhất cho các DN xuất khẩu thủy sản của ta hiện nay.

Đối với những vướng mắc này, tôi mong muốn, Chính phủ hai quốc gia sẽ có những đàm phán đi xa hơn, những bất cập nói trên sẽ được hai bên thỏa thuận một cách hợp lý để tạo điều kiện cho các DN Việt Nam có nhiều có hội xuất khẩu được vào thị trường này hơn nữa, không chỉ riêng đối với các DN ngành thủy sản mà cả các DN nông lâm sản khác. Còn với những quy định như hiện nay ở phía bạn, các DN trong nước có thể đáp ứng yêu cầu và có thể đặt chân vào Liên minh này chỉ dừng ở con số rất khiêm tốn.

Cùng với Hiệp định với Liên minh Á – Âu, Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – EU cũng đang được đàm phán tích cực, nếu tiến triển tốt, FTA này dự định sẽ được ký kết vào mùa thu năm nay. Cá nhân ông đánh giá, các DN xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sẽ có những ảnh hưởng như thế nào khi hiệp định được ký kết?

FTA Việt Nam - EU vẫn đang trong quá trình đàm phán, do đó các quy định, nguyên tắc thương mại vẫn chưa được công bố. Chúng tôi đang mong chờ các kết quả, nội dung hiệp định từ phía cơ quan nhà nước. Tuy nhiên, vẫn cần phải khẳng định rằng, Châu Âu luôn là một trong ba thị trường quan trọng nhất của ngành thủy sản Việt Nam. Và không chỉ Hiệp định với EU mà đối với tất cả các Hiệp định thương mại khác như với Liên minh Á – Âu, với Hàn Quốc… dù tiến triển theo hướng tích cực hay tiêu cực đều sẽ có những ảnh hưởng lớn đến phát triển, sản xuất của các DN nói chung, DN thủy sản Việt Nam nói riêng.

Ông đánh giá thế nào về vai trò của các Thương vụ, Tham tán nước ngoài trong việc hỗ trợ các DN xuất khẩu thời gian qua, thưa ông?

Công tác tham tán thương mại thời gian qua có nhiều chuyển biến tốt. Như việc trao đổi hai chiều về thông tin hàng hóa với các DN, hoặc hỗ trợ khi các DN gặp phải những sự vụ liên quan đến từng thị trường cụ thể như các sự vụ về chống bán phá giá, chống trợ cấp... Các thương vụ đã nhận thức được tầm quan trọng của các sự vụ xảy ra tại thị trường quốc tế và đã có những biện pháp hỗ trợ rất kịp thời cho các DN.

Tôi cũng mong muốn các tham tán quan tâm hơn nữa đến những thị trường tiềm năng để tạo điều kiện cho các DN khai thác các thị trường đó một cách hiệu quả hơn, bởi ngoài các Hiệp hội hỗ trợ DN ở trong nước, vai trò của các Tham tán, Thương vụ đối với việc cung cấp thông tin về thị trường nơi hàng hóa của ta hướng đến là vô cùng cần thiết.

Cộng đồng DN đã có những bước chuẩn bị thế nào trước cánh cửa hội nhập đang rất rộng mở, thưa ông?

Chúng ta vẫn biết, trong vấn đề thương mại xuất nhập khẩu, DN không chỉ quan tâm các vấn đề về thuế, mà còn quan tâm hơn các nội dung liên quan đến xuất xứ, sở hữu trí tuệ… Đó sẽ là những nội dung mà các DN trong nước cần phải chuẩn bị để hội nhập. Cho đến thời điểm này, các DN cũng chưa biết rõ nội dung cụ thể của các FTA. Bản thân Hiệp hội cũng như cộng đồng DN rất đang mong chờ những công bố sớm nhất về các nội dung đàm phán để có thể có sự chuẩn bị tốt nhất cho hội nhập.

Trân trọng cảm ơn ông!