Chuẩn hóa quy trình đánh giá OCOP, nâng hạng sản phẩm OCOP địa phương

Định kỳ đánh giá 2 đợt mỗi năm

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực phát triển nông thôn, quy định về đánh giá, phân hạng sản phẩm Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Theo quy định, thủ tục đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP thuộc thẩm quyền giải quyết của UBND cấp xã. Chủ thể OCOP, gồm hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp nhỏ và vừa, trang trại, hộ sản xuất, hộ gia đình có đăng ký kinh doanh, hội, hiệp hội và các tổ chức tương đương nộp 1 bộ hồ sơ qua môi trường mạng hoặc dịch vụ bưu chính đến UBND cấp xã.

Trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận hồ sơ, UBND cấp xã có trách nhiệm kiểm tra thành phần hồ sơ, đánh giá một số nội dung theo quy định, tổ chức lấy ý kiến các bộ phận liên quan, lập báo cáo đánh giá và chuyển hồ sơ đề nghị đánh giá, phân hạng đến cơ quan tham mưu quản lý OCOP cấp tỉnh.

UBND cấp tỉnh sẽ tổ chức đánh giá, phân hạng ít nhất 2 đợt mỗi năm. Đợt 1 hoàn thành trước ngày 30/6 đối với các hồ sơ được UBND cấp xã gửi trước ngày 30/4; đợt 2 hoàn thành trước ngày 30/12 đối với các hồ sơ được gửi trước ngày 30/10. Sau khi hoàn thành đánh giá, Chủ tịch UBND cấp tỉnh ban hành quyết định công nhận và cấp giấy chứng nhận đối với các sản phẩm đạt 3 sao, 4 sao.

Đối với các sản phẩm có tiềm năng đạt 5 sao (từ 90 điểm trở lên), UBND cấp tỉnh sẽ hoàn thiện hồ sơ, đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức đánh giá cấp quốc gia. Bộ cũng tổ chức đánh giá ít nhất 2 đợt mỗi năm; trong đó đợt 1 trước ngày 30/9 đối với hồ sơ gửi trước ngày 30/7 và đợt 2 trước ngày 30/3 đối với hồ sơ gửi trước ngày 30/1. Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường là người quyết định công nhận và cấp giấy chứng nhận sản phẩm OCOP 5 sao.

Theo quy định, hồ sơ đăng ký gồm Phiếu đăng ký đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP và Báo cáo tự đánh giá về sản phẩm theo mẫu quy định. Thủ tục không thu phí, lệ phí và kết quả giải quyết là quyết định công nhận, cấp giấy chứng nhận sản phẩm OCOP đạt 3 sao, 4 sao hoặc 5 sao.

Hà Nội chuẩn hóa quy trình đánh giá OCOP giai đoạn mới

Song song với quy định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND TP Hà Nội vừa ban hành Quyết định số 3488/QĐ-UBND phê duyệt Quy chế hoạt động của Hội đồng đánh giá, phân hạng OCOP cấp thành phố giai đoạn 2026-2030. Quy chế mới được kỳ vọng sẽ chuẩn hóa công tác đánh giá, bảo đảm tính minh bạch, khách quan và nâng cao chất lượng các sản phẩm OCOP trên địa bàn Thủ đô.

Theo quyết định, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp thành phố hoạt động theo nguyên tắc tập trung, dân chủ và thực hiện việc thẩm định, chấm điểm trên cơ sở Bộ tiêu chí và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP được quy định tại Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg ngày 22/5/2026 của Thủ tướng Chính phủ.

Để bảo đảm chất lượng và tính khách quan trong quá trình đánh giá, quy chế quy định hồ sơ sản phẩm trình Hội đồng phải đầy đủ căn cứ pháp lý, kèm theo báo cáo thẩm định thực tế tại cơ sở sản xuất và kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm đối với các nhóm sản phẩm thuộc lĩnh vực thực phẩm, đồ uống và dược phẩm theo quy định.

Một điểm đáng chú ý của quy chế là phân công rõ trách nhiệm giữa các sở, ngành trong quá trình thẩm định, phát huy chuyên môn của từng đơn vị đối với từng nhóm sản phẩm.

Trong đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tham mưu đánh giá nhóm thực phẩm, sinh vật cảnh và các tiêu chí về bảo vệ môi trường; Sở Công Thương phụ trách nhóm đồ uống, thủ công mỹ nghệ, sản phẩm chế biến và các tiêu chí về phát triển thị trường, xúc tiến thương mại; Sở Y tế thẩm định các sản phẩm dược liệu, nước khoáng thiên nhiên và nước uống đóng chai.

Bên cạnh đó, Sở Khoa học và Công nghệ đánh giá các tiêu chí về sở hữu trí tuệ, đổi mới công nghệ và chuyển đổi số; Sở Văn hóa và Thể thao thẩm định giá trị văn hóa, câu chuyện sản phẩm và tài liệu quảng bá; Sở Du lịch chịu trách nhiệm đánh giá các sản phẩm dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch nông thôn.

Theo quy chế, Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP cấp thành phố sẽ tổ chức ít nhất hai đợt đánh giá mỗi năm. Đợt thứ nhất hoàn thành trước ngày 30/6, áp dụng đối với hồ sơ được UBND cấp xã đề xuất trước ngày 30/4; đợt thứ hai hoàn thành trước ngày 30/12, đối với hồ sơ được đề xuất trước ngày 30/10.

Việc ban hành quy chế mới không chỉ tạo hành lang pháp lý thống nhất cho công tác đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP mà còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu nông sản, làng nghề của Hà Nội. Đây cũng là cơ sở để các chủ thể OCOP nâng cao năng lực sản xuất, tăng sức cạnh tranh trên thị trường, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn gắn với bảo tồn giá trị văn hóa và khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch địa phương.