Chuyện cái túi nước

Trồng ngô ở Tả Gia Khâu

Về cái sự khát ở đây, tôi lại nhớ chuyến công tác về xã Tả Gia Khâu. Quả thật, có lên đây mới thấm thía hết cái sự khát của bà con. Nằm ở độ cao gần 2.000m, được bao bọc bởi núi đá nên xã Tả Gia Khâu thiếu nước quanh năm. Xã có gần 3.000 khẩu, gồm 5 dân tộc Thu Lao, Mông, Phù Lá, Nùng, Tu Dí sống xen kẽ ở 12 thôn bản, nhưng tất cả đều thiếu đất, thiếu nước sản xuất và nước sinh hoạt. Thêm vào đó, do địa hình núi đá, cả xã chỉ có khoảng 39ha lúa nước và 300ha để trồng ngô, nên bao lâu nay, khó khăn cứ quẩn chân của người dân nơi đây. Nhiều nơi chúng tôi ghé thăm đều hằn lên một sự cằn cỗi. Những con đường khô khốc. Những đứa trẻ còi cọc với mái tóc vàng xém nắng. Những ruộng hoa màu khô hạn vì thiếu nước. Những nụ cười cũng khô khéo vì lam lũ, vất vả…

Gặp Páo ngoài nương khi anh đang vỡ ruộng, hỏi chuyện Páo về cái sự khát của bà con nơi đây, anh bảo, Tả Gia Khâu đã khát từ nhiều năm nay rồi và khát không chỉ trong mùa nắng nóng này đâu. Và cứ theo lời anh kể thì nước dùng cho mọi sinh hoạt ở đây đều trông vào nước trời. Hôm nào mưa to, nhiều nước thì có khi cả nhà đều phải ra ruộng, thậm chí cả ban đêm cũng phải tranh thủ cày bừa. Bà con ở đây nhiều nhà phải gieo mạ hai lần trên nương. Nếu gieo mạ thuận lợi thì được cấy, nếu trời chưa mưa mạ già phải bỏ để gieo đợt mới…Vất vả thế nên cuộc sống của người dân nơi đây cứ mãi nghèo.

Tôi hỏi Páo về hai dự án hỗ trợ trữ nước sinh hoạt là lu, bể đựng nước và túi chứa nước Nhà nước cấp cho xã Tả Gia Khâu, tại sao người dân vẫn khát, phải chăng nhu cầu sử dụng nước của người trong xã quá lớn? Páo cười bảo, dùng ít còn chưa đủ thì lấy đâu mà dùng nhiều. Cái ngày dự án mới về, bà con trong bản mừng lắm. Cứ nghĩ sắp tới nước của dự án sẽ làm mát cuộc sống của bà con nơi đây. Thế nhưng không biết tại cái bể nước hay tại người làm dự án mà người dân ở đây chưa bao giờ được đón dòng nước chảy ra từ cái bể ấy. Theo lời một cán bộ về đây khảo sát thì nguyên nhân cái bể không chứa được nước là tại “dự án của tỉnh rất thiết thực, đáp ứng được nguyện vọng của người dân. Nhưng quá trình thi công ẩu quá nên trong 12 túi nước chỉ 2 túi có thể chứa nước mưa dùng cho bà con. Còn thì…bỏ không”. Tâm sự của Páo cũng là tâm sự của nhiều bà con ở Tả Gia Khâu này, rằng “cái chủ trương thì đúng, trúng thế sao cán bộ thi công cứ làm sai lệch khiến bà con nơi đã khát lại càng khát”.