Chuyện những người thầy miệt mài "gieo chữ" miền biên giới

Suốt 33 năm với công việc ở trường tiểu học Tân Hiệp, một điểm lẻ nằm ở vùng sâu vùng xa biên giới của xã Bình Thành, tỉnh Tây Ninh (trước là huyện Thạnh Hoá, Long An), cô giáo Bùi Thị Ái Mai là một người được nhiều thế hệ học sinh nơi đây yêu quý. Theo cô Trần Thị Thu Huyên, Hiệu trưởng trường tiểu học Tân Hiệp thì cô Bùi Thị Ái Mai là một giáo viên có nhiều tâm huyết, tận tụy với nghề, luôn vượt mọi khó khăn để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao. Nhiều năm liền cô Ái Mai đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở và đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh năm học 2023-2024.

Chia sẻ cùng chúng tôi, cô Ái Mai tâm sự: “Tôi bắt đầu công tác giảng dạy từ năm 1993. Suốt chặng đường ấy, tôi có 16 năm dạy lớp ghép (các lớp khác nhau học chung), một hình thức đặc thù ở vùng sâu, nơi cùng lúc có nhiều trình độ, độ tuổi, thậm chí có cả học sinh khuyết tật học hòa nhập. Nhiều em chưa từng học mẫu giáo, khi vào lớp 1 còn bỡ ngỡ, gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức và rèn kỹ năng cơ bản. Trước thực tế đó, tôi luôn kiên trì tìm tòi, áp dụng những phương pháp giảng dạy linh hoạt, phù hợp với từng đối tượng học sinh. Hơn cả việc dạy chữ, tôi dành nhiều thời gian quan tâm, động viên để các em thêm tự tin, có nghị lực vượt qua hoàn cảnh, từng bước tiến bộ trên con đường học tập”.

Cũng theo cô Ái Mai, với đặc thù là điểm trường vùng sâu, biên giới có nhiều khó khăn. Điều kiện cơ sở vật chất còn hạn chế, phòng học xuống cấp, trang thiết bị dạy học thiếu thốn. Học sinh phần lớn có hoàn cảnh khó khăn, nhiều em thiếu sách vở, đồ dùng học tập; quãng đường đến trường xa xôi, mùa mưa lũ lại thêm phần vất vả nên đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, sáng tạo gấp nhiều lần. Tuy nhiên, trong công cuộc gieo chữ ấy, niềm vui lớn nhất của tôi là được nhìn thấy học trò mình trưởng thành từng ngày. Từ những nét chữ nguệch ngoạc ban đầu, các em dần viết đẹp hơn; từ những phép tính còn sai sót, các em tính toán nhanh và chính xác; từ những ánh mắt rụt rè, các em trở nên tự tin, mạnh dạn phát biểu. Khi thấy học sinh cũ nay đã trưởng thành, có em quay về làm đồng nghiệp, có em thành đạt ở nhiều lĩnh vực, tôi cảm thấy bao vất vả đều được đền đáp xứng đáng.

Cách đó chừng 40 cây số, cũng nhiều năm gắn bó với các thế hệ học sinh vùng biên giới là thầy giáo Lê Hồng Phước, giáo viên ở trường THCS&THPT Khánh Hưng (xã Khánh Hưng, Tây Ninh). Tương tự trường điểm lẻ Tân Hiệp, trường THCS&THPT Khánh Hưng có vị trí địa lý thuộc vùng “rốn lũ” Đồng Tháp Mười rộng lớn. Mỗi năm có khoảng 3 tháng mùa nước lên, hầu như khắp nơi, nước nổi tràn đồng khiến cho cuộc sống đi lại, học tập gặp không ít khó khăn. 

Chia sẻ với chúng tôi, thầy Hồng Phước cho biết: “Tôi sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở vùng quê đầy nắng gió. Con đường đến với nghề dạy học của tôi không dễ dàng, nhưng mỗi bước đi đều đong đầy niềm tin và sự kiên định. Hiện nay, công tác tại một trường vùng biên cương Tổ quốc còn nhiều thiếu thốn. Điều kiện kinh tế của người dân còn khó khăn, nhiều em học sinh phải vượt quãng đường xa để đến lớp, cơ sở vật chất của nhà trường còn hạn chế. Nhưng trong đôi mắt trong veo của các em luôn ánh lên khát vọng học tập. Chính điều đó đã tiếp thêm sức mạnh để tôi kiên trì bám trường, bám lớp, vượt qua mọi thử thách để giữ trọn lời hứa với nghề”.

Cũng theo thầy Hồng Phước, là giáo viên Hóa học, thầy luôn tâm niệm rằng: dạy học không chỉ là truyền đạt kiến thức mà còn là khơi gợi niềm đam mê, hứng thú học tập cho học trò. Từ suy nghĩ đó, thầy mạnh dạn đổi mới phương pháp giảng dạy. Tôi áp dụng công nghệ thông tin vào bài giảng, sử dụng thí nghiệm thực tế, kết hợp với các hoạt động nhóm, trò chơi khoa học để giúp Hóa học trở nên gần gũi, dễ hiểu hơn. Không ít lần, thầy tự tay chế tạo, sáng tạo những đồ dùng trực quan đơn giản từ vật liệu sẵn có ở địa phương, để học trò có cơ hội “chạm tay” vào thí nghiệm, biến kiến thức khô khan thành trải nghiệm sinh động. Những sáng kiến ấy đã góp phần giúp học sinh yêu thích môn Hóa, nhiều em đạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp huyện, cấp tỉnh. 

Kết quả là, những cố gắng ấy đã được ghi nhận bằng nhiều thành tích đáng trân trọng như: Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ đã có thành tích trong công tác giáo dục và đào tạo góp phần vào sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ tổ quốc năm 2022; Bằng khen UBND tỉnh đạt thành tích xuất sắc năm học 2015 – 2016… cùng nhiều phần thưởng khác của ngành Giáo dục và chính quyền địa phương.

Vừa qua, tiếp nối hành trình lan tỏa yêu thương đến những người gieo chữ nơi biên giới, chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” năm 2025 do Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Bộ Giáo dục và Đào tạo và Tập đoàn Thiên Long phối hợp tổ chức đã dừng chân tại Tây Ninh, vùng biên giới phía Nam của Tổ quốc, nơi các thầy cô vẫn ngày ngày bền bỉ giữ lửa tri thức giữa điều kiện giảng dạy còn nhiều hạn chế.

Tại hai điểm trường nêu trên, chương trình đã tổ chức buổi giao lưu ấm áp cùng các thầy cô giáo và học sinh, trao tặng nhiều phần quà ý nghĩa, gồm: 20 suất học bổng cho học sinh vượt khó cùng 200 cuốn sách từ các Nhà tài trợ Zenbook và SGbook;