Có chứng chỉ ngoại ngữ: Chọn “miễn thi” hay “dự thi” để không mất lợi thế?
Thí sinh được miễn thi môn Ngoại ngữ trong xét công nhận tốt nghiệp THPT, tuy nhiên kết quả này không được quy đổi thành điểm 10. Trong trường hợp muốn sử dụng điểm thi tốt nghiệp để đăng ký xét tuyển đại học ở các tổ hợp có môn Ngoại ngữ, thí sinh vẫn cần tham dự kỳ thi môn này.
Hiểu đúng để tăng lợi thế
Trong bối cảnh kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tiếp tục duy trì nhiều phương thức xét tuyển linh hoạt, việc tận dụng hiệu quả chứng chỉ ngoại ngữ là một yếu tố quan trọng khi thí sinh đăng ký dự thi. Tuy nhiên, nếu không nắm rõ quy định và cách sử dụng, lợi thế này có thể không được phát huy đúng mức.
Tại buổi chia sẻ “Chinh phục cánh cửa đại học năm 2026 – Đặt nguyện vọng thông minh và tối ưu hóa cơ hội” tổ chức tại Trường THPT Galileo (Hà Nội), cô Lê Minh Thư – Phó Hiệu trưởng nhà trường – cho biết, trong tổng số 182 học sinh lớp 12 năm nay, có hơn 80 em đã sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ. Đây là lợi thế đáng kể, đặc biệt với những thí sinh dự định xét tuyển theo các phương thức kết hợp hoặc ưu tiên chứng chỉ quốc tế.
Tuy nhiên, cần hiểu rõ rằng chứng chỉ ngoại ngữ hiện chỉ có giá trị miễn thi môn Ngoại ngữ trong xét công nhận tốt nghiệp THPT, và không được quy đổi thành điểm số để tính vào tổ hợp xét tuyển đại học. Vì vậy, với những thí sinh chỉ đặt mục tiêu tốt nghiệp, việc sử dụng chứng chỉ hợp lệ có thể giúp giảm áp lực thi cử.
Ngược lại, nếu có nguyện vọng xét tuyển đại học bằng điểm thi tốt nghiệp, đặc biệt ở các tổ hợp có môn Ngoại ngữ như D01, A01…, thí sinh cần cân nhắc kỹ việc có nên miễn thi hay không. Theo cô Lê Minh Thư, với những học sinh có năng lực ngoại ngữ tốt, việc tham gia thi có thể mang lại lợi thế khi điểm số môn này góp phần cải thiện tổng điểm xét tuyển hoặc hỗ trợ cân bằng với các môn khác.
Đáng chú ý, trong mùa tuyển sinh 2026, nhiều cơ sở đào tạo dự kiến áp dụng thêm tiêu chí phụ, trong đó có thể yêu cầu thí sinh đạt một mức điểm tối thiểu ở môn Ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp, ngay cả khi đã có chứng chỉ quốc tế. Điều này đồng nghĩa với việc nếu không dự thi, thí sinh có thể bị hạn chế cơ hội ở một số phương thức xét tuyển.
Lưu ý về thời hạn chứng chỉ
Do các chứng chỉ quốc tế như IELTS, TOEFL... hầu hết chỉ có giá trị trong vòng 2 năm nên thí sinh cần kiểm tra kỹ thời hạn hiệu lực của chứng chỉ. Việc nộp chứng chỉ hết hạn hoặc không được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận sẽ không được chấp nhận để miễn thi.
Ngoài ra, mỗi loại chứng chỉ đều có yêu cầu mức điểm tối thiểu khác nhau, vì vậy cần đối chiếu chính xác với quy định hiện hành để tránh sai sót khi đăng ký.
Một hướng đi hợp lý là thí sinh nên cân nhắc linh hoạt giữa việc sử dụng chứng chỉ và tham gia kỳ thi. Nếu có nền tảng ngoại ngữ tốt và khả năng đạt điểm cao, việc dự thi vẫn là lựa chọn đáng cân nhắc để gia tăng lợi thế trong xét tuyển đại học. Ngược lại, với những thí sinh chỉ đặt mục tiêu tốt nghiệp hoặc theo đuổi các phương thức xét tuyển riêng có ưu tiên chứng chỉ, việc sử dụng chứng chỉ để miễn thi sẽ giúp giảm bớt áp lực.
Từ góc độ nhà trường, cô Lê Minh Thư cũng lưu ý phụ huynh và học sinh rằng phương án miễn thi chỉ thực sự phù hợp với những trường hợp đã có định hướng rõ ràng, như đi du học hoặc đã trúng tuyển sớm vào các chương trình quốc tế, nơi yêu cầu chính là hoàn thành tốt nghiệp THPT. Với phần lớn thí sinh còn lại, việc cân nhắc kỹ giữa “miễn thi” và “dự thi” sẽ đóng vai trò quyết định trong việc mở rộng và tối ưu hóa cơ hội xét tuyển.
Cuối cùng, thí sinh cần theo dõi sát thông tin tuyển sinh của từng trường đại học để lựa chọn phương án phù hợp. Mỗi trường có thể có quy định riêng về việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ, do đó, hiểu rõ yêu cầu và có kế hoạch từ sớm sẽ giúp thí sinh tận dụng tối đa lợi thế của mình, đồng thời tránh những rủi ro không đáng có trong kỳ thi quan trọng này.
