Có điều chỉnh lãi suất huy động USD?

Ảnh minh họa.

Trong nỗ lực chống đô la hóa, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã áp dụng trần lãi suất huy động USD bằng 0% đối với tổ chức chức từ tháng 9/2015, loại trừ tâm lý găm giữ USD trong dân cũng như của giới đầu cơ. Cùng với đó từ tháng 4/2016, NHNN cũng chính thức thu hẹp đối tượng vay ngoại tệ.

Tuy nhiên, thời gian qua, nhiều danh nghiệp xuất khẩu đã lên tiếng phản ánh là bất hợp lý. Và cuối tuần qua, trong một động thái mới nhất, NHNN đã ban hành Thông tư số 07/2016/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 24/2015/TT-NHNN quy định hoạt động cho vay bằng ngoại tệ.

Thông tư 07 đã sửa đổi theo hướng cho phép tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được phép hoạt động ngoại hối xem xét quyết định cho khách hàng là người cư trú vay vốn ngắn hạn bằng ngoại tệ để đáp ứng các nhu cầu vốn ở trong nước nhằm thực hiện phương án sản xuất, kinh doanh hàng hóa xuất khẩu qua cửa khẩu biên giới Việt Nam mà khách hàng vay có đủ ngoại tệ từ nguồn thu xuất khẩu để trả nợ vay. Quy định có hiệu lực từ ngày 1-6 và thực hiện đến hết ngày 31/12/2016.

Thông tư cũng quy định, khi được tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài giải ngân vốn vay, khách hàng vay phải bán số ngoại tệ vay đó cho tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài cho vay theo hình thức giao dịch hối đoái giao ngay (spot), trừ trường hợp nhu cầu vay vốn của khách hàng để thực hiện giao dịch thanh toán mà pháp luật quy định đồng tiền giao dịch phải bằng ngoại tệ.

Dư luận băn khoăn, Ngân hàng Nhà nước đã mở lại van tín dụng ngoại tệ, tạo điều kiện tiếp cận cho các đối tượng có nhu cầu vay, cũng là thời điểm hợp lý để nâng trần lãi suất huy động USD lên.

Như Đại Đoàn Kết đã thông tin, áp dụng lãi suất huy động USD 0% đã khiến cho thị trường xuất hiện nhiều phản ứng phụ. Đó là thực trạng, ngân hàng lách lãi suất. Nhiều ngân hàng đã “đi đêm” chi tiền tươi cho khách hàng ở các khoản gửi ngoại tệ từ 30.000 USD. Chưa kể, hầu hết khoản tiền gửi được chuyển về hình thức không kỳ hạn hoặc tài khoản thanh toán. Có nghĩa, hàng tỷ USD tiết kiệm nằm trong ngân hàng có thể rút ra bất kỳ lúc nào, khiến ngân hàng gặp nhiều rủi ro về kỳ hạn, về cân đối thanh khoản ngoại tệ. Lãi suất huy động USD 0% đã triệt tiêu động lực tiết kiệm ngoại tệ của người dân.

Theo chuyên gia kinh tế Cấn Văn Lực, NHNN nên xem xét nâng lãi suất huy động lên mức 0,2-0,25%/năm, thay vì mức 0%/năm hiện nay.

Chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu phân tích, khi mở tín dụng ngoại tệ cho doanh nghiệp, nguồn cung ngoại tệ sẽ càng thiếu. Điều này sẽ ảnh hưởng đến tỷ giá. Cần điều chỉnh chính sách lãi suất USD để có vốn giúp doanh nghiệp.

Cũng theo nhìn nhận của giới chuyên gia, tỷ giá trong thời gian tới sẽ đứng trước nhiều áp lực từ bên ngoài, đó là thông tin Cục dự trữ liên bang Mỹ ( FED) cho biết sẽ điều chỉnh lãi suất cơ bản đồng tiền USD. Trong nước, cầu tín dụng sẽ thay đổi theo thông tư 07 của NHNN. Việc NHNN gỡ bỏ quy định lãi suất USD 0% chỉ là vấn đề thời gian.