Coi trọng lắng nghe, giải quyết những ý kiến, kiến nghị chính đáng của Nhân dân

Khắc phục khuynh hướng bao biện, làm thay, buông lỏng lãnh đạo

Ngày 16/10, tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, Uỷ viên Bộ Chính trị, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc truyền đạt Chuyên đề: “Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 15/10/2026 về tiếp tục đổi mới, hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng trong kỷ nguyên mới”.

Ông Ngọc nhấn mạnh, thực tiễn cho thấy, có những chủ trương đúng, được chỉ đạo quyết liệt, nhưng khi triển khai vẫn chậm, hiệu quả chưa cao; có những công việc thuộc thẩm quyền của cơ quan, tổ chức nhưng vẫn phải xin ý kiến qua nhiều cấp, nhiều khâu, làm giảm tính chủ động và không rõ trách nhiệm. Do đó, Nghị quyết lần này kế thừa, phát triển những quan điểm, chủ trương của Nghị quyết số 28-NQ/TW khóa XIII, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới phù hợp với mô hình tổ chức hệ thống chính trị và nhiệm vụ phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Nghị quyết xác định tiếp tục làm rõ và hoàn thiện phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, bảo đảm Đảng lãnh đạo toàn diện nhưng không bao biện, làm thay; phát huy đầy đủ vai trò, thẩm quyền và trách nhiệm của các chủ thể trong hệ thống chính trị. Đây là yêu cầu cốt lõi, xuyên suốt quá trình đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng. Điều quan trọng là phải khắc phục cả hai khuynh hướng: bao biện, làm thay, can thiệp không đúng vào công việc thuộc thẩm quyền của cơ quan nhà nước; hoặc buông lỏng lãnh đạo, thiếu kiểm tra, giám sát, không chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng.

Không để tình trạng chủ trương đi trước, tổ chức thực hiện chậm theo sau

Bên cạnh đó, đổi mới phân công, phân cấp, phân quyền theo hướng rõ thẩm quyền, rõ trách nhiệm, gắn với kiểm soát quyền lực và phát huy tính chủ động, sáng tạo. Nghị quyết đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân công, phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình tổ chức mới của hệ thống chính trị, nhất là chính quyền địa phương hai cấp. Tinh thần cơ bản là việc gì cấp nào làm tốt hơn thì giao cho cấp đó; đã giao nhiệm vụ phải giao thẩm quyền, nguồn lực và điều kiện thực hiện tương ứng; đã giao quyền phải xác định rõ trách nhiệm, cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình.

Ông Ngọc dẫn chứng: Trong thực tế, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều nhiệm vụ trước đây do cấp huyện đảm nhiệm nay được giao cho cấp xã. Nếu chỉ giao thêm nhiệm vụ mà không bảo đảm đủ cán bộ có năng lực, nguồn lực, dữ liệu và điều kiện thực hiện thì công việc sẽ ách tắc, người dân và doanh nghiệp phải chờ đợi. Ngược lại, có những việc đã thuộc thẩm quyền của cấp xã nhưng vẫn phải xin ý kiến nhiều cấp, nhiều cơ quan thì phân cấp cũng chưa phát huy hiệu quả.

“Vì vậy, phân cấp, phân quyền không chỉ để giảm công việc cho cấp trên, mà quan trọng hơn là nâng cao chất lượng, tốc độ và hiệu quả giải quyết công việc của cả hệ thống. Cấp trên không làm thay việc của cấp dưới, nhưng phải có trách nhiệm hướng dẫn, hỗ trợ, kiểm tra và tháo gỡ khó khăn”, ông Ngọc nói.

Theo ông Ngọc, Nghị quyết cũng xác định đổi mới căn bản việc xây dựng và tổ chức thực hiện nghị quyết, bảo đảm mỗi chủ trương, quyết sách được chuẩn bị kỹ lưỡng, có tính khả thi và được thực hiện đến cùng. Nghị quyết yêu cầu nâng cao chất lượng nghiên cứu, tham mưu, hoạch định chủ trương, quyết sách; coi trọng tổng kết thực tiễn, nghiên cứu lý luận, dự báo, đánh giá tác động, nhận diện rủi ro và tham vấn ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp, các đối tượng chịu tác động. Đối với những vấn đề mới, khó, chưa có tiền lệ, cần có cơ chế thí điểm phù hợp, được kiểm soát chặt chẽ, có tiêu chí đánh giá và điều kiện để điều chỉnh hoặc nhân rộng.

Ông Ngọc cho hay, không chỉ ban hành chủ trương đúng, mà phải tính ngay từ đầu chủ trương đó được thực hiện bằng cách nào, ai chịu trách nhiệm, cần những điều kiện gì và kết quả cuối cùng phải đạt được là gì. Không để tình trạng chủ trương đi trước quá xa, còn tổ chức thực hiện thì chậm theo sau.

Lấy chất lượng cuộc sống, sự hài lòng của nhân dân làm thước đo hiệu quả lãnh đạo

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương cũng nhấn mạnh việc đổi mới công tác kiểm tra, giám sát theo hướng chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm, đồng hành với tổ chức thực hiện và nâng cao hiệu quả lãnh đạo. Chẳng hạn, khi kiểm tra một dự án đầu tư công chậm tiến độ, không thể chỉ dừng ở việc xác định cơ quan nào chậm, cá nhân nào có trách nhiệm, mà còn phải làm rõ nguyên nhân: do vướng mắc pháp luật, thiếu nguồn lực, phối hợp không tốt hay do cán bộ né tránh, không thực hiện đầy đủ trách nhiệm được giao.

Nếu vướng ở cơ chế thì phải kiến nghị sửa đổi, tháo gỡ; nếu thiếu điều kiện thì phải có biện pháp khắc phục; nếu do thiếu trách nhiệm, tiêu cực, vi phạm thì phải xử lý nghiêm theo quy định. Vì vậy, phải kết hợp chặt chẽ giữa kiểm tra việc chấp hành nguyên tắc, quy định với kiểm tra kết quả thực hiện nhiệm vụ; giữa giám sát thường xuyên với kiểm tra khi có dấu hiệu vi phạm; giữa xử lý nghiêm sai phạm với hướng dẫn, hỗ trợ, khắc phục hạn chế, khuyết điểm.

Cùng với đó, ông Ngọc đề cập đến việc hiện đại hóa phương thức lãnh đạo, cầm quyền trên cơ sở nâng cao năng lực tham mưu chiến lược, dự báo, ứng dụng khoa học, công nghệ, dữ liệu và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân. “Phương thức lãnh đạo hiện đại không chỉ là ứng dụng công nghệ mới, mà trước hết là tư duy lãnh đạo khoa học hơn, quyết định đúng đắn hơn, tổ chức thực hiện hiệu quả hơn, ngày càng phát huy đầy đủ hơn quyền làm chủ của Nhân dân. Coi trọng việc lắng nghe, tiếp thu, giải quyết và phản hồi những ý kiến, kiến nghị chính đáng của Nhân dân; lấy kết quả phát triển, chất lượng cuộc sống và sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo quan trọng đối với hiệu quả lãnh đạo, cầm quyền”, ông Ngọc nhấn mạnh.