Cửa rừng vẫn mở
Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng vừa yêu cầu UBND tỉnh Phú Yên báo cáo Thủ tướng Chính phủ việc phá rừng phòng hộ để chăn nuôi bò trên địa bàn huyện Sông Hinh, trước ngày 20-4. Trong những năm qua, Thủ tướng Chính phủ đã nhiều lần yêu cầu dứt khoát đóng cửa rừng để bảo vệ môi trường, song lãnh đạo nhiều địa phương vẫn chưa nghiêm túc thực hiện. Cửa rừng ở một số nơi vẫn mở, hàng trăm ha rừng phòng hộ vẫn tiếp tục bị tàn phá.
Nhiều cây rừng tự nhiên bị đốn hạ để giao đất cho dự án
chăn nuôi bò chất lượng cao. (Nguồn: Nguoilaodong).
“Tiền thân” của Dự án “Chăn nuôi bò thịt chất lượng cao” của tỉnh Phú Yên chính là Dự án chăn nuôi bò thịt và bò sữa, với diện tích đất được phê duyệt tại Quyết định số 2698/QÐ-UBND (do Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Văn Trà ký tháng 12/2015) là 4.635 ha, triển khai tại 10 xã thuộc ba huyện là: Sông Hinh, Sơn Hòa và Tây Hòa. Trong khi các cơ quan, ban, ngành của tỉnh Phú Yên đang sốt sắng triển khai dự án thì giữa tháng 8/2016, chủ Dự án là Công ty CP chăn nuôi Thảo Nguyên có văn bản đề nghị điều chỉnh Dự án, bỏ bớt phần bò sữa, chỉ còn là chăn nuôi bò thịt chất lượng cao. UBND tỉnh Phú Yên đã nhất trí cho phép điều chỉnh Dự án.
Theo đó, diện tích đất phục vụ cho Dự án giai đoạn I chỉ còn hơn 460 ha, trong đó có 377 ha rừng tại hai tiểu khu 310 và 311 thuộc xã Sông Hinh (huyện Sông Hinh, Phú Yên). Tại Quyết định 169/QÐ-UBND do Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên Trần Hữu Thế ký thể hiện tổng diện tích đất rừng chuyển mục đích sử dụng là 377,73 ha, trong đó rừng tự nhiên có tác dụng phòng hộ là 273,44 ha. Tuy nhiên, khi trao đổi với báo giới, ông Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên lại khẳng định hầu hết diện tích rừng đang khai thác tận thu để giao cho nhà đầu tư là đất rừng sản xuất, rừng nghèo kiệt với hơn 70% diện tích là cỏ tranh, lau lách.
Ai cũng biết, trong nhiều năm liền, do bị tàn phá nên diện tích rừng tự nhiên trên cả nước ngày càng bị thu hẹp đến mức báo động. Diện tích rừng tự nhiên, nhất là những cánh rừng có tác dụng phòng hộ càng bị đốn hạ nhiều cũng đồng nghĩa với việc tấm lá chắn thiên nhiên tại vùng đầu nguồn, chắn cát, chắn sóng, bảo vệ môi trường... bị dỡ bỏ mặc cho thiên tai, lũ lụt hoành hành. Đó là chưa kể khi mà các cánh rừng phòng hộ bị tàn phá cũng sẽ gây mất cân bằng sinh thái, là nguyên nhân chủ yếu gây ra các hiện tượng thiên nhiên khắc nghiệt do biến đổi khí hậu. Cuối cùng đối tượng phải gánh chịu nhiều nhất, tổn thương nhiều nhất không ai khác chính là người dân.
Đó chính là lý do mà người đứng đầu Chính phủ nhiều lần tái khẳng định kiên quyết đóng cửa rừng, cấm tuyệt đối mọi hành vi xâm hại, tàn phá các khu rừng tự nhiên, rừng đặc dụng, rừng phòng hộ. Tại Điều 9, Luật Bảo vệ và phát triển rừng quy định: Hoạt động bảo vệ và phát triển rừng phải bảo đảm phát triển bền vững về kinh tế, xã hội, môi trường, tuân theo quy chế quản lý rừng do Thủ tướng Chính phủ quy định. Còn tại Điều 10, Quyết định 186/2006/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành quy chế quản lý rừng, nêu rõ: Chỉ được phép cải tạo rừng phòng hộ là rừng tự nhiên nghèo kiệt, không đáp ứng yêu cầu về phòng hộ của rừng.
Chưa kể đến chỉ lệnh “cấm tuyệt đối” của Thủ tướng Chính phủ là không được động đến các cánh rừng tự nhiên, phòng hộ, đặc dụng... chỉ chiếu theo các quy định pháp luật trên thì UBND tỉnh Phú Yên cũng không được phép tự ý cho phép phá gần 300 ha rừng tự nhiên với rất nhiều cây gỗ quý, thân cây to, cao... có tác dụng phòng hộ. Tuy nhiên, không hiểu vì lẽ gì mà lãnh đạo tỉnh Phú Yên vẫn bất chấp lệnh cấm của Thủ tướng Chính phủ, ngó lơ các quy định của pháp luật để phê duyệt “dự án phá rừng nuôi bò”?!
Cũng có thể Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên quá bận hoặc không lưu tâm lắm nên không hiểu rõ các quy định của pháp luật về bảo vệ rừng tự nhiên có tác dụng phòng hộ. Song, ông Trà còn có cả một bộ máy tham mưu giúp việc, lẽ nào tất cả họ cũng không hiểu biết những kiến thức pháp luật sơ đẳng về nguyên tắc bảo vệ rừng? Lẽ nào Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên và thuộc cấp chưa từng nghe đài, đọc báo, xem tivi nên không biết các phương tiện truyền thông liên tục đưa tin về việc người đứng đầu Chính phủ nhiều lần lên tiếng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương phải kiên quyết đóng cửa rừng để bảo vệ thiên nhiên, môi trường...?
Trong khi đương kim Chủ tịch và Phó Chủ tịch tỉnh không rõ về quy định của pháp luật, không thực hiện đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, thì nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Phú Yên Lê Văn Hữu dù đã về hưu lại rất rành những quy định này. Bởi thế, ông Hữu không khỏi bức xúc với việc làm của những người đương nhiệm khi tàn phá rừng tự nhiên có chức năng phòng hộ rất tốt với nhiều cây gỗ đường kính lên đến 50-70cm. Còn nguyên Chủ nhiệm UBKT Tỉnh ủy Phú Yên Nguyễn Văn Chín cho rằng: Việc phá rừng tự nhiên với nhiều cây gỗ quý, kích cỡ lớn để trồng cỏ nuôi bò là điều khó có thể chấp nhận!
Vâng, đương nhiên là không thể chấp nhận được rồi. Vậy nên ngoài việc Bộ NN&PTNT sẽ tiến hành thanh tra trong 1 tháng để làm rõ động cơ, mục đích của việc phê duyệt “dự án phá rừng tự nhiên để nuôi bò”, Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng cũng đã yêu cầu trong vòng 17 ngày nữa, UBND tỉnh Phú Yên phải báo cáo Thủ tướng Chính phủ về những vấn đề có liên quan đến việc phá rừng tự nhiên có tác dụng phòng hộ trên địa bàn. Dư luận hy vọng đây chỉ là sai sót đáng tiếc với động cơ tốt là vì nôn nóng phát triển kinh tế - xã hội địa phương, mà không có bất cứ uẩn khúc nào khác.