Đảng viên không được làm việc cầm chừng, chậm trễ trong tham mưu, biết mà không báo cáo

Ông Trần Sỹ Thanh cho biết, tại hội nghị trung ương 3, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khoá XIV đã ban hành Quy định số 207 ngày 26/7/2026 về những điều đảng viên không được làm thay thế Quy định số 37 ngày 25/10/2021. Quy định mới này là một trong những văn bản có ý nghĩa rất quan trọng trong công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh toàn diện theo Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV.

Theo đó, Quy định mới giữ nguyên 19 điều, chia thành ba nhóm. Cụ thể, nhóm nội dung về công tác tư tưởng chính trị (từ Điều 1 đến Điều 8). Nhóm nội dung về thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao gắn với đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (từ Điều 9 đến Điều 17). Nhóm nội dung về giữ gìn phẩm chất, đạo đức, lối sống (Điều 18, 19). Cách sắp xếp này giúp đảng viên khi học tập, nghiên cứu dễ hiểu, dễ nhớ, dễ vận dụng hơn trong thực tiễn; đồng thời giúp việc tra cứu, đối chiếu, áp dụng được thuận lợi, chính xác hơn.

Ông Trần Sỹ Thanh cho hay, Quy định mới đã bổ sung một số cụm từ như “pháp luật của Nhà nước” (tại Điều 1); “hoặc chấp hành không đúng, không đầy đủ”, “tổ chức tôn giáo”, “tổ chức nước ngoài” (tại Điều 2); “lý luận về đường lối đổi mới”, “lợi ích nhóm”, cục bộ, “lạm quyền” (tại Điều 3); “dữ liệu” (tại Điều 4) nhằm nhấn mạnh, thống nhất giữa quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Bên cạnh đó, tại Điều 5 bổ sung quy định đảng viên không được “trực tiếp hoặc cổ xúy cho tổ chức, cá nhân sáng tác, sản xuất, xuất bản, tàng trữ, phát hành, phát tán các sản phẩm văn hóa, tác phẩm văn học, nghệ thuật xuyên tạc lịch sử, bôi nhọ lãnh tụ, lãnh đạo Đảng, Nhà nước, chống phá Đảng, Nhà nước và chế độ”.

Theo ông Trần Sỹ Thanh, việc bổ sung này nhằm kịp thời điều chỉnh hành vi của đảng viên trong tình hình hiện nay như vụ việc vừa xảy ra trong lĩnh vực xuất bản; bổ sung “sử dụng hạ tầng internet, mạng xã hội, nền tảng số, trí tuệ nhân tạo để tạo lập, phát tán thông tin sai sự thật”. Quy định này là công cụ để cảnh báo, phòng ngừa, vừa là cơ sở để xử lý hành vi về sử dụng, ứng dụng công nghệ mới.

Cùng với đó, tại Điều 6 bổ sung hành vi “mua chuộc, đe dọa, trù dập, trả thù người khiếu nại, tố cáo” để bao quát đầy đủ hơn, đồng thời mở rộng phạm vi bảo vệ, không chỉ đối với “người tố cáo” như trước, mà còn bổ sung “người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, người thân của họ”. Ông Trần Sỹ Thanh nói rằng: Việc bổ sung này để đồng bộ với Quy định số 231-QĐ/TW của Bộ Chính trị về bảo vệ người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, nhằm khuyến khích cán bộ, đảng viên dám đấu tranh, bảo vệ cái đúng.

Đối với nhóm các điều quy định về thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao gắn với đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (từ Điều 9 đến Điều 17), theo ông Trần Sỹ Thanh, tại Điều 10 bổ sung nội dung đảng viên không được làm “thực hiện huy động, phân bổ, sử dụng nguồn lực thiếu minh bạch, không đúng với chủ trương, quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước” và đặc biệt là hành vi “thiết kế tiêu chí, điều kiện mang tính riêng biệt nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân tiếp cận nguồn lực gây ra sự cạnh tranh bất bình đẳng”. Việc bổ sung các nội dung mới này nhằm kiểm soát các hành vi tiêu cực trong phân bổ nguồn lực của Nhà nước, đảm bảo các chủ trương, quy định của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được thực hiện đúng, công khai, minh bạch, hiệu quả.

Cùng với đó, tại Điều 11 bổ sung những hành vi phù hợp thực tiễn vận hành bộ máy hiện nay, đó là đảng viên không được “nhũng nhiễu, gây khó khăn trong giải quyết thủ tục hành chính”; “né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm, nói không đi đôi với làm, không làm, làm việc cầm chừng, chậm trễ trong tham mưu, đề xuất và thực hiện nhiệm vụ được giao”. Việc bổ sung các nội dung này nhằm khắc phục tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”, cán bộ né tránh, sợ trách nhiệm, không dám làm đang cản trở sự phát triển.

Quy định mới đã quy định rõ đảng viên không được “biết mà không báo cáo, không xử lý hoặc không chỉ đạo xử lý các hành vi tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”; “can thiệp, tác động hoặc để người thân thích, người khác lợi dụng chức vụ, quyền hạn, ảnh hưởng của mình để trục lợi”

Đáng chú ý, Quy định bổ sung một nội dung có tính chất kết hợp giữa hai mặt “xây và chống” rất quan trọng. Theo đó, vừa khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, nhưngđồng thời đảng viên không được “lợi dụng cơ chế, chính sách thí điểm, đặc thù; chủ trương khuyến khích và bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung để thực hiện hoặc bao che hành vi vụ lợi, tham nhũng, lãng phí, tiêu cực”. Đây là ranh giới rất quan trọng, thể hiện tư duy biện chứng của Đảng: khuyến khích đổi mới sáng tạo nhưng không dung túng cho việc lợi dụng danh nghĩa đổi mới sáng tạo để trục lợi.

Ông Trần Sỹ Thanh cũng cho biết, tại Điều 12 bổ sung hành vi có tính thời sự đó là “lợi dụng việc sắp xếp tổ chức bộ máy để bố trí người không đủ năng lực, uy tín vào vị trí có quyền phân bổ nguồn lực”. Trong bối cảnh cả nước đang thực hiện cuộc cách mạng về tinh gọn tổ chức bộ máy, sắp xếp đơn vị hành chính, đây là quy định hết sức cần thiết và kịp thời để phòng ngừa, ngăn chặn nguy cơ lợi dụng quá trình sắp xếp nhằm “cài cắm” người thân tín, không đủ năng lực, uy tín vào những vị trí then chốt, có quyền phân bổ nguồn lực.