Đánh thức tiềm năng

Du khách tham quan danh thắng Tràng An.

So với các nước trong khu vực Việt Nam có nguồn tài nguyên du lịch tự nhiên phong phú và đặc sắc, với nhiều di sản thiên nhiên, văn hóa được UNESCO công nhận…

Những thế mạnh ấy lẽ ra đủ để du lịch trong nước phát triển mạnh mẽ, phong phú ở mọi loại hình như du lịch di sản, du lịch tâm linh, du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch khám phá…

Nhưng thật tiếc, bao lâu nay thế mạnh vẫn chưa được khai thác xứng tầm. Nhiều chuyên gia du lịch đã từng phân tích rằng chúng ta dồi dào về tài nguyên du lịch nhưng lại thiếu sáng tạo trong cách làm; hoặc nếu có lại phát triển theo hướng “ăn xổi ở thì” khiến du khách một đi không trở lại.

Tại Hội nghị toàn quốc về du lịch vừa rồi, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đã thẳng thắn chỉ ra rằng, có đến 70% khách quốc tế đến với Việt Nam không quay trở lại vì 7 nỗi sợ: cướp giật, trộm cắp, kẹt xe, tai nạn giao thông, thái độ phục vụ, nhà vệ sinh và ô nhiễm môi trường.

Những nguyên nhân kìm hãm phát triển du lịch đã từng được chỉ ra. Và thời gian vừa qua Chính phủ đã và đang từng bước tháo gỡ những khó khăn ấy, nhằm tạo mọi điều kiện để du lịch phát triển như chính sách thị thực tạo thuận lợi cho du khách; xây dựng Quỹ hỗ trợ và phát triển du lịch; xúc tiến quốc gia hướng tới phát triển sản phẩm, kiểm soát chất lượng dịch vụ…

Song từng ấy cũng chưa đủ khi chưa có chiến lược phát triển thương hiệu du lịch. Mà theo phân tích, vì thiếu chiến lược nên đã dẫn đến các hoạt động phát triển thương hiệu còn manh mún, chưa thống nhất về định hướng, thông điệp, nội dung, chủ đề…

Đơn cử như ngành du lịch đang đưa ra những cách tiếp cận quản lý du lịch thông qua các khái niệm: Du lịch có trách nhiệm; Du lịch bền vững - với những định nghĩa về mặt lý thuyết rất hoàn hảo cho việc phát triển ngành công nghiệp không khói này.

Theo đó Du lịch bền vững là việc đáp ứng các nhu cầu hiện tại của du khách và vùng dùng du lịch. Mục tiêu hướng tới của Du lịch bền vững là: Phát triển, gia tăng sự đóng góp của du lịch vào kinh tế và môi trường; cải thiện chất lượng cuộc sống của cộng đồng bản địa; đáp ứng cao độ nhu cầu của du khách; duy trì chất lượng môi trường…Nhưng chỉ cần đối chiếu với thực tế đã thấy bao năm qua du lịch trong nước vẫn chưa chạm vào đích cần tới.

Đó là chưa kể trong vòng hơn 15 năm qua du lịch Việt Nam cũng từng nhiều lần thay đổi slogan. Giai đoạn 2001- 2004, ngành du lịch lấy slogan “Việt Nam – điểm đến của thiên niên kỷ mới” với hình ảnh cô gái Việt đội nón lá cười rạng rỡ. Giai đoạn 2004- 2005 du lịch việt Nam chọn môt slogan khác “Hãy đến với Việt Nam” (welcome to Vietnam), nhưng ngay lập tức cộng đồng đã phản đối vì slogan chỉ là một câu nói hết sức bình thường không chút sáng tạo, không gợi lên sự tò mò hay bất cứ điều gì về tiềm năng du lịch của đất nước.

Tới giai đoạn 2006 – 2011 ngành du lịch đổi slogan thành “Việt Nam – vẻ đẹp tiềm ẩn” (Vietnam – The hidden charm). Và hiện tại, hay nói chính xác hơn là giai đoạn 2012 – 2015 logo du lịch Việt Nam có hoa sen là hình tượng chính, với slogan “Vẻ đẹp bất tận”…Tất nhiên biểu tượng nào và slogan nào cũng mang những ý nghĩa riêng, hợp với từng giai đoạn phát triển.

Nhưng nếu chỉ thay biểu tượng và slogan mà kỳ vọng rằng du lịch sẽ đột phá sẽ là điều không tưởng. Bởi trong khi chúng ta loay hoay với việc thay đổi slogan, thì người Thái Lan bao năm nay vẫn sử dụng slogan “Amazing Thailand Always Amaze You” (Thái Lan kì diệu luôn làm bạn kinh ngạc). Và thay vì đổi mới logo cùng slogan cũ thì du lịch Thái Lan chọn cách quảng bá bằng các chiến dịch đặc biệt cho từng thời điểm.

Du lịch Việt Nam dồi dào vẻ đẹp tiềm ẩn, vẻ đẹp bất tận…nhưng có lẽ du lịch Việt còn thiếu những nụ cười, thiếu sự chuyên nghiệp. Vì thế cần những quyết tâm rốt ráo cũng như việc sớm bắt tay vào cuộc để đánh thức ngành du lịch theo đúng nghĩa, không nên để tiềm năng ở dạng “nửa thức nửa ngủ” như hiện tại.