Đào tạo liên kết quốc tế: Nhiều phương thức linh hoạt
Những năm gần đây, xu hướng hợp tác và liên kết quốc tế ngày càng mạnh. Việc hợp tác không chỉ dừng lại ở trọn vẹn một chương trình đào tạo mà xuất hiện nhiều phương thức linh hoạt với mục đích tạo thuận lợi nhất cho nhu cầu của người học. Đây cũng là cơ hội tốt cho các trường đại học (ĐH) của Việt Nam.

Thúc đẩy du học tại chỗ
Hiện nước ta đang có 70 cơ sở giáo dục ĐH cung cấp các chương trình đào tạo quốc tế, với 352 chương trình đang hoạt động theo các chuyên ngành đào tạo khác nhau, cũng như dưới những hình thức khác nhau. Đây là các chương trình đã được Bộ GDĐT rà soát chặt chẽ và cấp phép hoạt động từ khoảng 600 chương trình liên kết đào tạo có từ trước đó.
Đặt trong bối cảnh quốc tế hóa giáo dục toàn diện, nhiều trường ĐH tại Việt Nam đã và đang triển khai các chương trình liên kết đào tạo quốc tế cùng các trường ĐH uy tín trên thế giới. Ngoài các chương trình như đã đề cập ở trên, hiện nhiều trường cũng đẩy mạnh các chương trình du học tại chỗ với các thông báo chiêu sinh hấp dẫn, thu hút người học. Tuy nhiên, theo cảnh báo của các chuyên gia, người học cần hết sức thận trọng lựa chọn chương trình chuẩn để theo học. Bởi ngay cả những trường có tiếng tăm, lịch sử lâu đời cũng có khi thông báo tuyển sinh các chương trình liên kết đào tạo rầm rộ trên khắp các phương tiện thông tin đại chúng, trên website của nhà trường dù chưa được Bộ cấp phép hoặc đã bị thu hồi giấy phép hoạt động nhưng vẫn “lờ” đi để tuyển sinh….
Liên quan đến vấn đề này, Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Phùng Xuân Nhạ cho biết đối với các chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài được cấp mới, việc kiểm định chất lượng sẽ rất chặt chẽ, mở chương trình nào phải làm tốt luôn chương trình đó.
Nâng cao chất lượng các chương trình giáo dục quốc tế và chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài là thách thức đang đặt ra đối với các cơ sở giáo dục ĐH nói riêng và nền giáo dục nước nhà nói chung để giữ chân sinh viên Việt Nam và là điểm đến của sinh viên quốc tế. Đặc biệt trong giai đoạn dịch Covid-19 đang diễn biến phức tạp, một lượng du học sinh và sinh viên Việt Nam không thể ra nước ngoài học tập, đang cần tìm chỗ học trong nước thì đây chính là cơ hội lớn cho các trường.
Rào cản ngoại ngữ
Theo Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH (Bộ GDĐT), PGS.TS Nguyễn Thu Thủy, hiện các quy định đã cho phép các trường công nhận tín chỉ của nhau, sinh viên được chuyển từ trường này sang trường khác miễn là hai trường đồng ý, và đầu vào nhập học của sinh viên không được thấp hơn so với điều kiện tuyển sinh đầu vào của trường. Việc các sinh viên được luân chuyển trong hệ thống hay sinh viên từ nước ngoài về học đều đã có quy định.
Tuy nhiên, một thách thức đặt ra đó là khi theo học các chương trình đào tạo liên kết quốc tế, chương trình giảng dạy và học liệu đều sẽ bằng tiếng Anh. Giảng viên có thể là đến từ quốc tế hoặc Việt Nam nhưng quy định đầu vào ngoại ngữ là không thay đổi.
PGS.TS Trần Kiều Trang - Viện trưởng Viện hợp tác quốc tế, Trường ĐH Thương Mại cho biết hiện nay trình độ ngoại ngữ đầu vào của sinh viên chưa thể đáp ứng được ngay yêu cầu các đối tác, nhìn chung chưa đồng đều.
PGS.TS Ðỗ Văn Dũng (Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TPHCM), cũng chỉ ra ở nước ta việc liên kết đào tạo quốc tế cần chú trọng vấn đề ngoại ngữ. Phần lớn các chương trình liên kết quốc tế mất cả năm để đào tạo ngoại ngữ. Nếu không bảo đảm tốt vấn đề ngoại ngữ sẽ không khác nào đi học mà mù chữ.
Bà Nguyễn Thị Mai Hữu - Trưởng ban Đề án ngoại ngữ quốc gia, Bộ GDĐT cho biết theo quy định từ các trường đối tác nước ngoài cũng như Nghị định 86 của Chính phủ về hợp tác đầu tư trong lĩnh vực nước ngoài, sinh viên phải đạt trình độ 4/6 theo khung năng lực ngoại ngữ của Việt Nam, tương đương với mức độ chứng chỉ quốc tế Ielts 5.5 mới có thể tham gia vào các chương trình do giảng viên nước ngoài giảng dạy, đồng thời được nhận bằng do nước ngoài cấp.
“Nhiều cơ sở giáo dục ĐH triển khai các chương trình liên kết đào tạo quốc tế hiện nay dành riêng 1-2 năm đầu tiên cho việc đào tạo ngoại ngữ. Đến năm thứ 4 sinh viên được rà soát lại xem đã đạt được năng lực ngoại ngữ bậc 4 hay chưa” - bà Nguyễn Mai Hữu thông tin và khẳng định để nâng cao chất lượng giảng dạy các chương trình liên kết quốc tế thì nâng cao chất lượng ngoại ngữ là yếu tố bắt buộc.
“Hầu hết các chương trình đào tạo liên kết có đầu vào xét tuyển gọn nhẹ hơn và không gây áp lực cho các em học sinh khi chuẩn bị bước vào cánh cửa ĐH. Các em cần đặt mục tiêu cho mình và bắt đầu chuẩn bị cho kỳ thi tiếng Anh IELTS bởi điều kiện tiên quyết để được tham gia chương trình là phải có tiếng Anh tương đối tốt” - PGS.TS Đỗ Văn Dũng cho biết.