Báo Đại Đoàn Kết Quốc hội

Dấu ấn Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Báo Đại Đoàn Kết Tăng kích thước chữ

Dấu ấn Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI

Báo Đại Đoàn Kết trên Google News
Dấu ấn Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI
Tại Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Quốc hội xác định 45 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội chủ yếu, trong đó phấn đấu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên. Ảnh: T.V.

Sau 25 ngày làm việc trong đợt 1, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá XVI để lại nhiều dấu ấn, tập trung trên 3 phương diện: lập pháp, giám sát, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, thể hiện trách nhiệm, dân chủ và quyết tâm đổi mới của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan trong việc hoàn thiện thể chế, tháo gỡ những điểm nghẽn pháp lý, khơi thông nguồn lực và tạo động lực phát triển đất nước.

Dấu ấn lập pháp

Có thể nói, Kỳ họp thứ 2 là kỳ họp được Quốc hội xem xét khối lượng công việc lập pháp lớn nhất từ đầu nhiệm kỳ khoá XVI đến nay, thể hiện tinh thần quyết liệt, khẩn trương, trách nhiệm của Quốc hội. Trong đợt 1 (từ ngày 17/10-13/11), Quốc hội đã xem xét, thảo luận về 43 dự án luật, 9 nghị quyết bao quát trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, tài chính, đầu tư, khoa học, công nghệ, giáo dục, y tế đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại và những vấn đề thiết thực của đời sống nhân dân. 43 dự án Luật liên quan đến rất nhiều nội dung, bởi sự linh hoạt khi dùng 1 luật để sửa đổi, bổ sung nhiều luật. Thậm chí trong lĩnh vực Văn hoá, Thể thao và Du lịch dùng 1 luật để sửa 7 luật.

Nếu như mỗi kỳ họp có một điểm nhấn về sức nặng trong lập pháp thì kỳ họp lần này có nhiều điểm nhấn quan trọng. Bởi đây là lần đầu tiên, nhiều dự Luật quan trọng cùng được xem xét trong một kỳ họp. Đơn cử dự án Luật Đất đai (sửa đổi); dự án Luật Nhà ở (sửa đổi); dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Hình sự (sửa đổi); dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về việc thi hành Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi); dự án Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi)…

Chính vì sức nặng của nội dung nên cũng có sự linh hoạt trong thiết kế chương trình kỳ họp. Trong tuần làm việc đầu tiên, nhiều dự án Luật, nghị quyết đã được cho ý kiến bước đầu. Trên cơ sở đó, các cơ quan tổng hợp ý kiến ĐBQH để chỉnh lý, tiếp thu. Nhờ vậy các vấn đề nổi lên, còn nhiều ý kiến khác nhau tiếp tục được đưa ra thảo luận để tìm sự thống nhất chung.

Nhìn nhận về dấu ấn lập pháp, bà Nguyễn Thị Việt Nga - Phó trưởng Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng cho biết, cảm nhận rõ yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng pháp luật: pháp luật phải kiến tạo phát triển, khơi thông nguồn lực, đồng thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.

“Chương trình kỳ họp bao quát nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, khoa học, công nghệ đến văn hóa, xã hội. Đây là cơ hội để xử lý những bất cập có tính liên ngành, nâng cao tính đồng bộ của hệ thống pháp luật. Trước yêu cầu tiến độ cao, càng phải coi trọng chất lượng từng quy định, đánh giá kỹ tác động và khả năng thực thi. Một điều khoản rõ ràng có thể tháo gỡ khó khăn cho rất nhiều người; ngược lại, một quy định thiếu khả thi sẽ tạo thêm chi phí cho xã hội” - bà Nga nói.

Toàn cảnh Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Quang Vinh.
Toàn cảnh Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI. Ảnh: Quang Vinh.

Dấu ấn giám sát

Về hoạt động giám sát, trong đợt 1, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội đã xem xét báo cáo tổng hợp ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân; kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri; công tác tiếp công dân, xử lý đơn, thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Những vấn đề được cử tri gửi đến thông qua Mặt trận đã được thảo luận, xem xét, làm rõ với tinh thần “không phải tỷ lệ bao nhiêu % xem xét, trả lời mà quan trọng bao nhiêu % được giải quyết thực chất thấu đáo những kiến nghị chính đáng của người dân”. Trong đó, dấu ấn giám sát lớn nhất là phiên chất vấn và trả lời chất vấn - một hình thức giám sát tối cao của Quốc hội. Đây là phiên chất vấn và trả lời chất vấn đầu tiên của Quốc hội khoá XVI. Đặc biệt đây cũng là lần đầu tiên Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng trả lời chất vấn tại Quốc hội trên cương vị người đứng đầu cơ quan Hành pháp.

Dẫu lần này chỉ chất vấn trong 1 ngày với 2 lĩnh vực: Tài chính và Khoa học công nghệ nhưng không phải vì thế mà thiếu sức nóng. Với hình thức “hỏi nhanh-đáp gọn” (hỏi không quá 1 phút, trả lời không quá 3 phút, tranh luận không quá 2 phút) phiên chất vấn đã có 65 đại biểu chất vấn, 7 đại biểu tranh luận; 43 đại biểu đăng ký nhưng chưa được chất vấn do hết thời gian. Đối với các đại biểu đăng ký nhưng chưa được chất vấn thì câu hỏi sẽ được chuyển đến Ủy ban Thường vụ Quốc hội để chuyển đến các thành viên Chính phủ trả lời bằng văn bản. Như vậy mọi vấn đề chất vấn đều được trả lời.

Bà Trần Thị Vân - Thành uỷ viên, Phó trưởng Đoàn ĐBQH TP Bắc Ninh đánh giá: “Phiên chất vấn diễn ra với tinh thần thẳng thắn, đi vào những vấn đề cụ thể, được cử tri và nhân dân quan tâm. Qua đó, trách nhiệm của các thành viên Chính phủ được làm rõ hơn, đồng thời những cam kết và giải pháp khắc phục hạn chế được đặt ra cụ thể hơn”.

Qua phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, không khí nghị trường diễn ra sôi nổi, dân chủ, trên tinh thần xây dựng và trách nhiệm cao. Các đại biểu hỏi cơ bản ngắn gọn, cụ thể, đúng phạm vi chất vấn, trao đổi thẳng vào những vấn đề còn vướng mắc, bất cập, yêu cầu làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm, giải pháp và thời hạn thực hiện, với mong muốn Chính phủ, các bộ, ngành tiếp tục đổi mới, quyết liệt hơn, có giải pháp phù hợp, hiệu quả hơn. Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng, bộ trưởng các bộ đã thể hiện tinh thần cầu thị, trách nhiệm cao, nắm chắc lĩnh vực quản lý và yêu cầu thực tiễn, trả lời không né tránh, cam kết đề ra nhiều giải pháp tập trung thực hiện trong thời gian tới.

Bà Trần Thị Vân.
Bà Trần Thị Vân.

Quyết định chính sách gắn với trách nhiệm của từng cơ quan, người đứng đầu

Bà Trần Thị Vân - Thành uỷ viên, Phó trưởng Đoàn ĐBQH TP Bắc Ninh chia sẻ, đợt 1 của Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI để lại nhiều dấu ấn đáng chú ý, thể hiện rõ tinh thần đổi mới, trách nhiệm và hành động của Quốc hội trước những yêu cầu phát triển mới của đất nước. Dấu ấn về tư duy phát triển và những quyết sách kinh tế - xã hội mang tính chiến lược. Nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 xác định mục tiêu phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên. Tinh thần đổi mới trong hoạt động nghị trường được thể hiện qua việc Quốc hội không chỉ xem xét, quyết định chính sách mà còn đặt ra yêu cầu gắn quyết sách với tổ chức thực hiện, với trách nhiệm của từng cơ quan và người đứng đầu.

Quyết định nhiều vấn đề quan trọng

Quốc hội đã xem xét nhiều vấn đề liên quan đến kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước và các vấn đề quan trọng. Trong đó sau khi điều chỉnh chương trình, Quốc hội đã bổ sung vào Chương trình kỳ họp và thảo luận về dự án Nghị quyết của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù về phát triển du lịch nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 26/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.

Đặc biệt, trước sự “tinh vi” của các loại tội phạm trong tình hình mới, Quốc hội đã bổ sung vào chương trình kỳ họp và thảo luận về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy và tội phạm giai đoạn 2026 - 2035 nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp của hệ thống chính trị và toàn xã hội trong phòng chống ma túy và tội phạm. Đồng thời, Quốc hội cũng bỏ phiếu cho thôi làm nhiệm vụ đại biểu Quốc hội đối với 1 ĐBQH.

Ngay trong đợt 1 của kỳ họp, Quốc hội đã thông qua 5 nghị quyết liên quan đến kinh tế - xã hội, ngân sách nhà nước. Tại Nghị quyết về kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2027, Quốc hội xác định 45 chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội chủ yếu, trong đó phấn đấu tăng trưởng kinh tế từ 10% trở lên, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5% và đề ra 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm trên các lĩnh vực.

Với việc giao chỉ tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên ngay từ sớm, phần nào tạo cơ sở để Chính phủ ban hành Nghị quyết đưa ra kế hoạch hành động thực hiện Nghị quyết của Quốc hội. Vì thế trong phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết, để đạt các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có tăng trưởng 10% trong năm 2027 cần huy động nguồn lực rất lớn; tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2027 cần huy động khoảng 36-38% GDP, tương đương 6-6,4 triệu tỷ đồng, trong đó chi đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước là khoảng 1,76 triệu tỷ đồng, chiếm khoảng 27-29%.

Bà Nguyễn Thị Việt Nga.
Bà Nguyễn Thị Việt Nga.

Khẩn trương, trách nhiệm, quyết tâm

Bà Nguyễn Thị Việt Nga - Phó trưởng Đoàn ĐBQH TP Hải Phòng cho rằng, điều đọng lại sâu sắc nhất sau đợt 1 của Kỳ họp thứ 2 là tinh thần làm việc khẩn trương, trách nhiệm và quyết tâm đưa những chủ trương lớn của Đảng thành chính sách, pháp luật, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước. Sự gắn kết giữa thảo luận kinh tế - xã hội với việc xem xét nguồn lực và các điều kiện thực hiện, Quốc hội đã dành thời gian xem xét tình hình năm 2026 và kế hoạch năm 2027. Ý nghĩa của những thảo luận này làm rõ con đường đi tới mục tiêu: tăng trưởng phải dựa vào đâu, điểm nghẽn nào cần ưu tiên tháo gỡ, trách nhiệm tổ chức thực hiện thuộc về ai. Qua đợt 1, càng thấy rõ trách nhiệm của đại biểu trong việc đưa thực tiễn đời sống vào nghị trường.

Việt Thắng