Đầu tư cảng biển: Cần thêm những cái “khóa”
Gần đây, chúng ta đã mở ra cơ hội đầu tư cho các doanh nghiệp tại một số cảng biển và thực tế công tác xã hội hóa đã thu được những thành công nhất định.
Cảng biển, ngoài cơ sở hạ tầng vốn đắc địa, còn có giá trị lớn về bất động sản
Theo thống kê của chứng khoán nhà nước, tỷ lệ lợi nhuận sau thuế/doanh thu thuần của các doanh nghiệp cảng biển trung bình đạt 29,5%/ năm. Ngoài ra, tổng lượng hàng hoá qua cảng biển có sự tăng trưởng ổn định từ 10% đến 15%/ năm. Điều này cho thấy, bản thân cảng biển đã tự có khả năng sinh lợi, là sự hấp dẫn cho nhiều doanh nghiệp.
Chính vì vậy, sau khi Chính phủ, Bộ GTVT đồng ý chủ trương thoái vốn nhà nước tại các cảng biển từ 75% xuống 51%, nhiều nhà đầu tư đã đổ xô vào “mỏ vàng” đầy tiềm năm này.
Cụ thể, nếu như tháng 7-2014, khi 5 doanh nghiệp cảng của Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam (Vinalines) được phát hành cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) thì chỉ bán được… nhỏ giọt (cảng Quảng Ninh bán được 7,5% cổ phần, Cảng Nha Trang bán được 6,3%, cảng Đà Nẵng và Hải Phòng bán được 19,6%. Cảng Cần Thơ được 0,2% cổ phần), nhưng đến lần 2, từ thời điểm thoái vốn xuống 51%, làn sóng đầu tư cảng biển đã lan rộng. Đợt IPO lần 2 của cảng Đà Nẵng có 5 nhà đầu tư tư nhân đã mua hết 13,2 triệu cổ phần được chào bán, với giá bình quân 15.677 đồng/cổ phần, cao hơn so với mức giá khởi điểm 12 nghìn đồng trước đó. Cảng Hải Phòng và Cảng Quảng Ninh cũng “đắt khách” với đề xuất chuyển nhượng của Quỹ đầu tư Oman và Tập đoàn T&T. Thậm chí, Tập đoàn Vingroup còn sẵn sàng mua tới 80% cổ phiếu Cảng Hải Phòng và Cảng Sài Gòn. Cảng Nghệ Tĩnh có 47 nhà đầu tư tư nhân đã đăng ký mua hơn 8,57 triệu cổ phần, gấp 2,2 lần số cổ phần chào bán… Ông Nguyễn Văn Công, Thứ trưởng Bộ GTVT cho biết, sở dĩ cảng biển “đắt khách”, bởi tiềm năng khai thác tại đây vô cùng to lớn. Ngoài ra, việc được chủ động tham dự vào “cuộc chơi”, là yếu tố tiên quyết cho các doanh nghiệp đầu tư. Nút thắt về chính sách, 49% thuộc về doanh nghiệp, được cởi trói, sẽ tạo tiền đề cho sự phát triển mới.
Có lẽ từ sự thay đổi mạnh mẽ của cơ chế, chỉ sau vài tháng, Vinalines đã thu về hơn 207,290 tỷ đồng sau khi thoái hết vốn tại cảng Đà Nẵng với tổng khối lượng bán được hơn 13,2 triệu cổ phần. Nguồn tiền được tái đầu tư lại cảng biển, tạo ra những diện mạo mới. “Cảng biển những năm trở lại đây đều đạt tăng trưởng cao, với mức lãi 2 con số. Chính vì vậy, nhiều doanh nghiệp không thuộc lĩnh vực cảng biển, song lại coi đây là ưu thế để đầu tư” - Thứ trưởng Nguyễn Văn Công nhấn mạnh.
Trên thực tế, cảng biển, ngoài cơ sở hạ tầng vốn đắc địa, còn có giá trị lớn về bất động sản, khi nhiều diện tích đất đang thuộc quyền quản lý cảng.
Do vậy, ở đây, vấn đề “bán cảng” như thế nào để hài hoà lợi ích đầu tư, không bị “biến tướng”, vai trò quản lý nhà nước phải cần thêm những cái “khóa” chặt chẽ.
