Đề xuất giao Chính phủ quy định chi tiết đối với dự án nhóm A, B, C

Bổ sung quy định về đánh giá hiệu quả đầu tư công

Báo cáo tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, việc xây dựng dự án Luật Ngân sách nhà nước (NSNN) hợp nhất là cần thiết nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về hoàn thiện thể chế tài chính - ngân sách, nâng cao hiệu quả phân bổ, quản lý, sử dụng nguồn lực công và tháo gỡ vướng mắc trong đầu tư công. Thực tiễn cho thấy, dù Luật NSNN năm 2025 và Luật Đầu tư công năm 2024 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025) đã tăng cường phân cấp, đơn giản hóa thủ tục, nhưng việc quản lý vốn đầu tư công từ NSNN vẫn chịu đồng thời hai quy trình pháp luật, gây giao thoa về thẩm quyền, hồ sơ, trình tự và trách nhiệm. Trong bối cảnh tổ chức bộ máy tài chính - kế hoạch đã được hợp nhất ở trung ương và địa phương, việc tiếp tục duy trì hai hệ thống pháp luật riêng không còn phù hợp. Do đó, việc ban hành Luật NSNN (hợp nhất) hợp nhất hai Luật, đồng thời sửa đổi, bổ sung các quy định sẽ góp phần bảo đảm đồng bộ, thống nhất, giảm thủ tục, giảm chi phí tuân thủ, nâng cao kỷ luật tài khóa và hiệu quả đầu tư công.

Dự thảo Luật gồm 10 chương, 103 điều. Dự án Luật có các nội dung bổ sung mới như: bổ sung một số khái niệm về kế hoạch tài chính 5 năm, nhiệm vụ đầu tư công, nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan khác ở trung ương; bổ sung cơ chế Bộ Tài chính báo cáo Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh danh mục và mức chi đầu tư công 5 năm đối với chương trình, dự án, nhiệm vụ chưa đủ điều kiện triển khai, giải ngân, đồng thời bổ sung danh mục nhiệm vụ, dự án mới đã hoàn thiện thủ tục đầu tư, có thể thực hiện giải ngân dự toán hằng năm nhằm phát huy hiệu quả nguồn vốn, tránh tình trạng giữ vốn.

Bổ sung quy định về đánh giá hiệu quả đầu tư công. Theo đó, chương trình, dự án, nhiệm vụ phải được đánh giá hiệu quả đầu tư xuyên suốt trong quá trình lập, thẩm định, phê duyệt, tổ chức thực hiện và vận hành, khai thác sau đầu tư; việc đánh giá hiệu quả đầu tư gắn với mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, nâng cao năng lực kết cấu hạ tầng, cải thiện đời sống và an sinh xã hội mà Nhân dân được thụ hưởng.

Bên cạnh đó, bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn của Chính phủ trong xây dựng, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành Nghị quyết về Quy chế thẩm tra, quyết định kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia, dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương và phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước hằng năm; đồng thời quy định quy chế thẩm tra, quyết định kế hoạch tài chính 5 năm tỉnh, thành phố, dự toán, phân bổ và phê chuẩn quyết toán ngân sách địa phương hằng năm.

Cùng với đó, bổ sung trách nhiệm của Bộ Khoa học và Công nghệ trong tổng hợp, đề xuất phân bổ các nguồn dự toán chưa phân bổ chi tiết, dự phòng, tăng thu và dự toán chi còn lại của ngân sách trung ương cho lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hướng dẫn, tổng hợp và đề xuất tổng mức chi đầu tư công 5 năm nguồn ngân sách nhà nước cho lĩnh vực này, bao gồm cả ngân sách trung ương và ngân sách địa phương.

Đặc biệt, bổ sung nội dung yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương, địa phương phải làm rõ nguyên tắc, căn cứ để xác định sơ bộ tổng mức đầu tư trong nội dung báo cáo chủ trương đầu tư. Bổ sung nội dung việc quyết định đầu tư dự án nhóm C chỉ được thực hiện sau khi có ý kiến của cấp có thẩm quyền về sự cần thiết và nguồn vốn, khả năng cân đối vốn của dự án.

Đơn giản hóa trình tự, thủ tục đối với dự án nhóm C

Thẩm tra dự án Luật, ông Phan Văn Mãi, Chủ nhiệm Uỷ ban Kinh tế và Tài chính cho hay, Ủy ban Kinh tế và Tài chính và Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội thống nhất về sự cần thiết ban hành Luật NSNN hợp nhất nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương, đường lối của Đảng, tiếp tục hoàn thiện pháp luật về tài chính công, đổi mới và nâng cao hiệu quả quản lý, phân bổ, sử dụng nguồn lực của nhà nước; đồng thời khắc phục những hạn chế, vướng mắc, bất cập phát sinh trong thực tiễn thi hành Luật NSNN và Luật Đầu tư công.

Đa số ý kiến trong cơ quan thẩm tra cũng cơ bản nhất trí với việc nghiên cứu quy định trong Luật các tiêu chí, trình tự, thủ tục thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội đối với chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia; giao Chính phủ quy định chi tiết đối với dự án nhóm A, B, C nhằm bảo đảm tính chủ động, linh hoạt trong tổ chức thực hiện. Đồng thời, đề nghị rà soát toàn diện các nội dung giao Chính phủ quy định chi tiết, bảo đảm phù hợp với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, không giao Chính phủ quy định những vấn đề thuộc chính sách cơ bản, nguyên tắc quản lý hoặc làm phát sinh, thay đổi thẩm quyền đã được quy định trong Luật.

Dự thảo Luật tiếp tục cắt giảm thủ tục hành chính, quy định dự án nhóm C không phải thực hiện thủ tục quyết định chủ trương đầu tư. Đây là quy định khác với luật hiện hành. Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhận thấy, việc đơn giản hóa trình tự, thủ tục đối với dự án nhóm C là phù hợp. Tuy nhiên, quy định này cần được xác định là không cắt bỏ những nội dung cần thiết trong quá trình chuẩn bị dự án, đề nghị nghiên cứu thiết kế theo hướng rút gọn, tích hợp thủ tục quyết định chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư trong một bước, đồng thời quy định rõ trong Luật hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết về trình tự, thẩm quyền và nội dung quyết định, bảo đảm thuận lợi, thống nhất trong tổ chức thực hiện.