Điểm đến của dòng vốn công nghệ

“Thời điểm vàng” cho công nghiệp bán dẫn

Công nghiệp bán dẫn đang mở ra cơ hội thu hút dòng vốn lớn cho TPHCM khi thành phố hiện đã hội tụ đầy đủ lợi thế về nhân lực, hạ tầng, logistics cùng cơ chế chính sách đặc thù. Trên thực tế, chỉ trong vài năm gần đây, TPHCM đã nổi lên như một cực tăng trưởng quan trọng trong chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn quốc gia – lĩnh vực được xác định là hạ tầng chiến lược của nền kinh tế số.

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó Chủ tịch UBND TPHCM khẳng định, đây chính là “thời điểm vàng” để thành phố thu hút đầu tư vào lĩnh vực công nghiệp bán dẫn. Với diện mạo mới sau sắp xếp không gian phát triển, TPHCM hiện hội tụ đủ 3 yếu tố “hiếm có” mà ít địa phương nào có được.

Cụ thể, khu vực trung tâm TPHCM với bề dày giáo dục – đào tạo, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Đại học Quốc gia TPHCM và Khu Công nghệ cao tiếp tục giữ vai trò “bộ não R&D”, nơi tập trung các trung tâm thiết kế chip và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao. Khu vực Bình Dương cũ có lợi thế lớn về quỹ đất sạch, hạ tầng năng lượng và cấp thoát nước ổn định, phù hợp để phát triển các nhà máy sản xuất, đóng gói và kiểm thử quy mô lớn. Trong khi đó, khu vực Bà Rịa – Vũng Tàu cũ với cụm cảng nước sâu Cái Mép – Thị Vải và kết nối trực tiếp sân bay quốc tế Long Thành tạo lợi thế vượt trội về logistics, giúp chuỗi cung ứng vật liệu siêu tinh khiết và xuất khẩu chip toàn cầu diễn ra nhanh chóng, chi phí tối ưu. “Đây chính là nền tảng vững chắc nhất để TPHCM tự tin mời gọi các đại bàng công nghệ thế giới về làm tổ”, ông Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh. Đồng thời, TPHCM khẳng định sẽ là khách hàng lớn cho sản phẩm chip bán dẫn, phục vụ các mục tiêu chuyển đổi số, phát triển đô thị thông minh, trung tâm dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và internet vạn vật.

Về chính sách hỗ trợ, ông Nguyễn Hữu Yên, Phó Giám đốc Sở KHCN TPHCM cho biết, thành phố đang nghiên cứu, đề xuất nhiều cơ chế đặc thù như: hỗ trợ một phần chi phí đầu tư; bảo đảm nguồn điện ổn định, nước siêu sạch; hỗ trợ chi phí R&D, sản xuất thử, mua bản quyền và đổi mới công nghệ; hỗ trợ lương chuyên gia cao cấp và thành lập quỹ phát triển nhân lực vi mạch. Mục tiêu đến năm 2030, TPHCM có 9.000 kỹ sư và chuyên gia trong lĩnh vực vi mạch, bán dẫn.

TPHCM bứt phá nhờ công nghiệp bán dẫn
Theo ông Huỳnh Thành Đạt, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, hiện nay TPHCM đã chủ động thúc đẩy mô hình hợp tác “3 nhà” (Nhà nước – Nhà trường – Doanh nghiệp). Qua đó, tạo nền tảng cho đào tạo và phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao. Tuy nhiên, để công nghiệp bán dẫn phát triển thực chất, ông Huỳnh Thành Đạt nhấn mạnh cần một cách tiếp cận bài bản, dài hạn, tránh tư duy phong trào hay nóng vội. Nguyên Bộ trưởng Bộ KHCN cũng chỉ rõ 4 vấn đề then chốt quyết định sự phát triển của công nghiệp bán dẫn tại TPHCM nói riêng và Việt Nam nói chung. Thứ nhất, phát triển phải bám sát chuỗi giá trị toàn cầu, lựa chọn đúng vị trí và phân khúc phù hợp. Thứ hai, nhân lực là yếu tố quyết định nhưng cũng đang là “điểm nghẽn lớn nhất”. Thứ ba, cần thẳng thắn nhận diện các hạn chế về thể chế, hạ tầng và cơ chế phối hợp. Thứ tư, phát huy vai trò tiên phong của các trung tâm đổi mới sáng tạo và những địa phương có tiềm lực, đặc biệt là TPHCM.

Tạo không gian phát triển mới để hút vốn ngoại

Trong mục tiêu tổng thể, TPHCM có lợi thế về hạ tầng – thể chế – hệ sinh thái công nghiệp để tạo lực hút FDI chất lượng cao. Về vấn đề này, ông Nguyễn Kỳ Phùng, Trưởng ban Ban Quản lý Khu Công nghệ cao (KCNC) TPHCM cho biết, năm 2025 giá trị sản xuất sản phẩm công nghệ cao tại KCNC ước đạt khoảng 23 tỷ USD, khẳng định vai trò là một trong những động lực phát triển công nghiệp CNC của thành phố. Hiện có hơn 160 doanh nghiệp đang hoạt động tại KCNC, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng và đổi mới công nghệ.

Không chỉ tăng trưởng về quy mô, Khu Công nghệ cao TPHCM hiện cũng đang chuyển mạnh sang nâng cao chất lượng phát triển. Việc chính thức trở thành thành viên của Hiệp hội Công viên Khoa học quốc tế (IASP), cùng các chương trình hợp tác chiến lược trong đào tạo, phát triển năng lực ở lĩnh vực vi mạch và trí tuệ nhân tạo, đã giúp KCNC mở rộng kết nối công nghệ và thị trường quốc tế. Trên nền tảng đó, Ban Quản lý KCNC TPHCM đặt mục tiêu đến năm 2026 thu hút khoảng 1,6 tỷ USD vốn đầu tư, tập trung vào công nghệ cao, công nghệ lõi và đổi mới sáng tạo.

Song song với Khu Công nghệ cao, hệ thống khu chế xuất – khu công nghiệp của TPHCM cũng đang cho thấy sức hút lớn. Theo ông Trương Văn Phong, Phó Trưởng Ban Quản lý các Khu chế xuất và Công nghiệp TPHCM (HEPZA), sau khi sáp nhập TPHCM đã trở thành một “siêu đô thị liên kết vùng”, đóng vai trò trung tâm của không gian kinh tế trọng điểm phía Nam. Theo ông Phong, năm 2025, riêng lĩnh vực khu công nghiệp, TPHCM đã thu hút khoảng 5,3 triệu m² đất công nghiệp, tương đương 50% tổng vốn đầu tư toàn địa bàn, với tỷ lệ lấp đầy đạt khoảng 75%. Kết quả này đến từ sự đồng bộ giữa hạ tầng giao thông, cải cách quản lý và chiến lược phát triển xanh.

Để đón đầu làn sóng đầu tư mới, TPHCM đang rà soát quy hoạch với tầm nhìn dài hạn. Dự kiến, thành phố sẽ có khoảng 150 khu công nghiệp với tổng diện tích 50.000 ha, trong đó giai đoạn 2026–2030 phát triển thêm khoảng 16.000 ha. Đặc biệt, Thành phố ưu tiên mô hình khu công nghiệp sinh thái, hướng tới công nghiệp sạch, ít sử dụng lao động giản đơn và hạn chế tác động môi trường.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Võ Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp các Khu công nghiệp TPHCM cho rằng, lợi thế lớn nhất sau mở rộng là quỹ đất và quy mô phát triển công nghiệp được mở rộng chưa từng có. Định hướng đến năm 2050, TPHCM dự kiến có 105 khu công nghiệp với tổng diện tích khoảng 49.242 ha, tạo dư địa lớn để phát triển các khu công nghiệp thế hệ mới.

Hiện nay, TPHCM xác định tập trung thu hút 4 nhóm ngành công nghiệp chủ lực gồm: vi mạch – bán dẫn, pin và vật liệu mới; hóa chất chọn lọc; cơ khí chính xác – tự động hóa – robot; chế biến thực phẩm – đồ uống. Đây đều là các ngành có hàm lượng công nghệ cao, phù hợp xu hướng phát triển bền vững toàn cầu và ít chịu tác động trực tiếp từ rào cản thuế quan.

Với quỹ đất mở rộng, hạ tầng kết nối ngày càng hoàn thiện và định hướng thu hút đầu tư có chọn lọc, TPHCM không chỉ duy trì vai trò “đầu tàu” kinh tế, mà còn đang từng bước khẳng định vị thế là điểmV đến chiến lược của dòng vốn công nghệ cao, đặt nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn phát triển mới.