Điện Biên - Lụt núi

Nhiều hộ gia đình ở Pú Nhung vẫn chìm sâu trong nước.

Cô lập vùng chiến khu xưa

Pú Nhung là một trong 18 xã xa xôi hẻo lánh của huyện Tuần Giáo. Đây là quê hương của Anh hùng thiếu niên dân tộc Vừ A Dính và cũng là một trong những nơi được coi là vùng chiến khu đầu tiên của tỉnh Điện Biên trong thời kì kháng chiến chống Thực dân Pháp. Tuy ở nơi cao, nhưng những trận mưa bất thường, theo người dân là phải 23 năm mới có cũng đã gây lụt lội cho người dân nơi đây.

Nếu như dưới trung tâm huyện Tuần Giáo, mưa lớn gây họa từ ngày 1/8 thì trên miền cao Pú Nhung này, mưa lớn bắt đầu tập trung từ rạng sáng ngày 2/8 và cho đến rạng sáng ngày 3/8 thì gần như 7 thôn, bản hiện có của Pú Nhung đều lụt lội, 57 hộ dân bị chìm sâu trong nước. Riêng với xã Đề Chia C, do nằm ở vùng thấp hơn nên đến nay nước vẫn chưa tiêu thoát hết, buộc nhiều hộ dân lâm cảnh màn trời chiếu đất.

Con đường dài 20 km từ huyện vào Pú Nhung quanh co, khó đi nhưng vào những ngày mưa gió và sạt lở núi này còn khó đi hơn nữa. Nhiều nền đường xói lở lòi ra đá sỏi. Tìm vào với bản Đề Chia C trong những ngày này còn vất vả hơn nhiều. Hiện nay, mưa đã ngớt trên địa bàn xã Pú Nhung, nhiều thôn bản nước đã rút nhưng tại Đề Chia C do nằm ở vị trí thấp hơn cả nên hiện tại bản vẫn mênh mông nước. Đứng từ trên cao nhìn xuống, những mái nhà lóp thóp ngoi lên mặt nước và những ruộng ngô đang sắp vào mùa thu hoạch vẫn dầm chân trong lũ.

Sạt lở đất, gây nguy hiểm cho cuộc sống của người dân
là hình ảnh dễ thấy sau những trận mưa lớn vừa qua ở Điện Biên.

Những ngày đối chọi với nước và di dời gia đình lên đồi dựng tạm lán để ở đã làm cho ông Sùng Vẳng Hờ sọp đi trông thấy. Nhìn dòng nước mênh mông đang phủ đến ngấn tấm lợp của các hộ gia đình, ông Hờ cho biết, chưa bao giờ người dân ở đây nhìn thấy hiện tượng nước chảy ngược bao giờ. Cũng theo ông Hờ, sau nhiều tiếng mưa to đến bất thường, ông thấy bọn trẻ đi soi cá dưới suối chạy về bảo nước suối không chảy về xuôi nữa mà chảy ngược vào bản rồi.

Không tin lời bọn trẻ, do mệt nên ông và gia đình đã vùi mình vào trong giấc ngủ. Rạng sáng ông bỗng thức giấc vì thấy ướt lạnh, biết có chuyện chẳng lành, ông thả chân xuống giường thì thấy nó kêu tõm trong nước. Hoảng loạn, ông kêu mọi người; già trẻ lớn bé bế nhau tìm lên quả đồi sau nhà để thoát thân, lúc này nước đã ngập quá đầu gối. Nghĩ đến cái ăn cho những ngày tới, ông quay lại nhà để lấy ít gạo thì nước đã ngập lên đến ngang thắt lưng.

Chỉ tay xuống ngôi nhà đang bị nước nhấn chìm, chị Muồng Thị Dậu sụt sùi: Tài sản đều nằm dưới đấy hết rồi. Ngô này, thóc này đều ở dưới đấy. Nếu nước không rút nhanh, mấy hôm nữa hỏng là lại đói đấy! Bản Đề Chia C vốn là một bản định cư của người Mông. Hiện nay trên đây có khoảng 70 hộ gia đình sinh sống nhưng sau nhiều ngày vẫn còn 10 hộ gia đình với 35 nhân khẩu chìm dưới nước. Theo ông Vừ Sái Sùng, Chủ tịch xã Pú Nhung thì đây là vùng trũng thấp nhất của huyện Tuần Giáo. Vì do địa hình này nên nước rút rất chậm.

Theo thống kê đến ngày 5/8/2015, trận mưa chưa từng có trong lịch sử, kéo dài tới 3 ngày đã gây thiệt hại nặng nề cho người dân xã Pú Nhung. Lũ lụt đã làm trên 8,5 tấn thóc gạo và 6,8 tấn ngô bị vùi lấp, cuốn trôi; 4ha ao, hơn 71ha hoa màu bị ảnh hưởng, trên 2.000 con gia cầm, nhiều vật dụng sinh hoạt bị mưa lũ cuốn trôi; hơn 30 bể nước sinh hoạt bị ngập bùn đất. Tuyến đường từ trung tâm xã đi các bản Tênh Lá, Trung Dình, Chua Lú, Phiêng Pi xuất hiện nhiều điểm sạt lở, ô tô, xe máy không thể lưu thông. Tổng thiệt hại ước hơn 5 tỷ đồng.

Để kịp thời hỗ trợ người dân, khắc phục sự cố lũ lụt, vừa qua huyện Tuần Giáo đã cử đoàn công tác vào Pú Nhung để giúp bà con trên địa bàn các xã, đặc biệt là thôn Đề Chia C cứu vớt tài sản và lương thực. Ban đầu, huyện đã trích kinh phí để hỗ trợ mỗi gia đình trên đây từ 500.000 đồng - 7 triệu đồng/hộ để mua lương thực và ổn định lại cuộc sống.

Tạnh mưa, nước rút để được về nhà là ước mong của chị em cô bé người Mông Vừ Thị Chía!

Trắng đất Mường Ảng, Nậm Pồ

Không thiệt hại nặng như Tuần Giáo, nhưng mưa lớn đã xẩy ra sớm hơn tại hai huyện Mường Ảng, Nậm Pồ cũng đã đem đến những thiệt hại về vật chất và tài sản cho người dân trong khu vực. Trong 2 ngày 24 – 25-7, mưa lớn đã liên tục diễn ra trên địa bàn huyện Nậm Pồ cũng đã gây lũ quét, sạt lở tại một số địa bàn dân cư, khiến 10 nhà dân bị hư hỏng hoàn toàn; 20 ngôi nhà bị tốc mái.

Thiệt hại nặng nề nhất là một số xã có địa hình phức tạp, gần lưu vực sông, suối, như: Chà Tở, Nậm Khăn, Chà Cang, Pa Tần, Nà Khoa... Ước tính tổng thiệt hại trên 10 tỷ đồng. Tại Nậm Khăn, một trong những xã bị ảnh hưởng nặng nề nhất, hàng trăm mét khối đất tràn vào trong nhà dân gây ảnh hưởng và hư hại nhà cửa. 10 hộ dân bị mất nhà phải bố trí tạm thời đến nơi ăn, nghỉ mới.

Riêng khu vực Mường Ảng, theo thống kê, mưa lớn bắt đầu xảy ra, gây lũ lụt và lũ ống cục bộ bắt đầu từ ngày 29/7 đến ngày 2/8 đã gây thiệt hại ước tính khoảng 255 triệu đồng. Mưa lũ kéo dài bất thường đến gần 4 ngày đã làm cho 6/10 xã là Xuân Lao, Búng Lao, Ngối Cáy, Nặm Lịch, Ẳng Cang và Ẳng Tở bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Trong đó, thiệt hại nặng nề nhất là xã Xuân Lao, khi mưa lũ cuốn trôi cây cầu tạm qua suối Nậm Húa khiến toàn bộ bản Pha Hún và một phần bản Chiềng Xôm (với tổng cộng 54 hộ, 261 nhân khẩu) bị cô lập với bên ngoài. Mưa lũ khiến 4 hộ tại bản Co Hón phải di chuyển người và tài sản đến nơi an toàn, đồng thời gây ngập lụt, vùi lấp khoảng 8ha lúa ruộng và 2ha thủy sản trên địa bàn xã Xuân Lao.

Mưa lũ cũng làm sạt lở khoảng 150m2 đất, đá tại dốc Bưởi gây ách tắc giao thông trong nhiều giờ. Mưa với lượng nước quá lớn cũng đã làm sạt ta luy âm, ta luy dương vào 3 nhà dân tại xã Búng Lao và Ngối Cáy, gây ngập lụt, vùi lấp khoảng 7,5ha lúa ruộng trên địa bàn 4 xã: Búng Lao, Nặm Lịch, Ẳng Cang và Ẳng Tở.

Để khắc phục khó khăn, Ban chỉ huy PCTT&TKCN tỉnh đã chỉ đạo cho các huyện huy động lực lượng, triển khai nhiều biện pháp để giúp dân. Xây dựng phương án di dời khẩn cấp người, tài sản nằm trong khu vực có nguy cơ sạt lở đến nơi an toàn. Huy động lực lượng, phương tiện thu dọn, san lấp đất, đá tại điểm ách tắc để đảm bảo an toàn giao thông.