Điều gì đang xảy ra với hệ thống tự động tắt/khởi động của xe Honda?
Ngày 16/11, Cơ quan Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Mỹ (NHTSA) đã mở một cuộc điều tra đối với hơn 1 triệu xe Honda tại Mỹ, sau khi nhận được các báo cáo về việc động cơ không thể khởi động lại sau khi bị hệ thống tự động tắt/khởi động (stop-start) ngắt máy.

Mỹ mở cuộc điều tra trên 5 mẫu xe của Honda
NHTSA cho biết đã tiếp nhận 700 khiếu nại liên quan đến tính năng tự động tắt/khởi động trên các mẫu xe Honda Odyssey, Passport, Ridgeline, Pilot và Acura MDX đời 2024-2026. Hàng trăm tài xế phản ánh rằng động cơ xe của họ không khởi động lại sau khi hệ thống tự động ngắt máy.
Năm ngoái, NHTSA đã nâng cấp một cuộc điều tra tương tự đối với 2,2 triệu xe Honda, sau khi nhận được hơn 1.300 khiếu nại cùng các báo cáo về 4 vụ va chạm và 2 trường hợp bị thương. Tất cả các mẫu xe trong cuộc điều tra mới này đều nằm trong phạm vi của cuộc điều tra trước đó, ngoại trừ các mẫu xe đời 2026. Cuộc điều tra trước đó hiện vẫn đang tiếp diễn.
Hệ thống tự động tắt/khởi động được thiết kế nhằm mục đích tiết kiệm nhiên liệu. Hệ thống này sẽ tắt động cơ khi xe dừng hẳn và tự động khởi động lại khi người lái nhấc chân khỏi bàn đạp phanh.
Cơ quan quản lý cho biết, mặc dù cả hai nhóm xe đều gặp các lỗi tương tự, nhưng các mẫu xe trong cuộc điều tra mới dường như có nguyên nhân gốc rễ khác biệt và phản ứng khác nhau đối với các biện pháp sửa chữa.
Năm 2023, Honda đã ban hành các thông báo dịch vụ kỹ thuật để giải quyết vấn đề này. Quy trình khắc phục gồm hai giai đoạn: bắt đầu bằng việc cập nhật phần mềm, và nếu cần thiết, sẽ thực hiện bước thứ hai là thay thế cụm bộ khởi động (củ đề), các rơ-le, đồng thời điều chỉnh van. Honda cũng đã gia hạn bảo hành lên 10 năm (không giới hạn số dặm) đối với những xe cần thay thế linh kiện này.
Hãng xe Nhật Bản cho biết đã nắm được thông tin về cuộc điều tra mới và sẽ tiếp tục hợp tác với NHTSA trong suốt quá trình điều tra.
Cũng trong năm nay, Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) đã loại bỏ chính sách cấp tín chỉ khí thải cho các nhà sản xuất ô tô khi trang bị tính năng tự động tắt/khởi động trên xe. Tuần trước, Honda đã triệu hồi 635.808 phương tiện tại Mỹ do một lỗi phần mềm có thể làm tắt hệ thống trợ lực lái, khiến việc điều khiển xe trở nên khó khăn hơn.

Nguyên nhân nào có thể dẫn đến lỗi hệ thống?
Tính năng tự động tắt/khởi động lại động cơ khi dừng ngày càng được trang bị phổ biến trên xe máy và ôtô nhằm giúp tiết kiệm nhiên liệu, giảm khí thải và hạn chế tiếng ồn khi phải dừng đèn đỏ hoặc ùn tắc giao thông.
Chia sẻ trên Lao Động, ông Trần Minh Tiến - giảng viên ngành Công nghệ Ôtô, Trường Cao đẳng Kỹ nghệ Dung Quất (Quảng Ngãi), cho biết tùy từng hãng xe, công nghệ này có tên gọi khác nhau như IDLING STOP trên Honda, Stop & Start System trên Yamaha, i-Stop của Mazda hay Start/Stop trên Mercedes-Benz.
Nguyên lý hoạt động của hệ thống khá đơn giản. Khi xe dừng trong thời gian ngắn và đáp ứng đầy đủ các điều kiện vận hành do nhà sản xuất quy định, động cơ sẽ tự động tắt. Ngay khi người lái tăng ga hoặc thực hiện thao tác khởi động theo thiết kế của từng dòng xe, động cơ sẽ hoạt động trở lại.
Trên thực tế, hệ thống chỉ kích hoạt khi đáp ứng đồng thời nhiều điều kiện như tình trạng ắc quy, nhiệt độ động cơ, tốc độ cầm chừng, trạng thái các cảm biến và một số thông số vận hành khác.
Vì vậy, nếu tính năng không hoạt động, không đồng nghĩa xe đã gặp hư hỏng nghiêm trọng. Trong số nhiều nguyên nhân có thể xảy ra, theo ông Tiến, có hai nguyên nhân thường gặp là tốc độ cầm chừng không đạt tiêu chuẩn và ắc quy đã suy giảm khả năng hoạt động.
Đối với một số dòng xe, đặc biệt là xe máy, tốc độ cầm chừng (garanti) không đúng tiêu chuẩn có thể khiến hệ thống không kích hoạt. Hệ thống chỉ hoạt động khi vòng tua động cơ nằm trong ngưỡng mà nhà sản xuất đã cài đặt. Nếu tốc độ cầm chừng quá cao hoặc quá thấp, bộ điều khiển sẽ tạm thời vô hiệu hóa tính năng tự động tắt động cơ.
Trong trường hợp này, chủ xe nên đưa xe đến đại lý hoặc cơ sở sửa chữa uy tín để kiểm tra và điều chỉnh tốc độ cầm chừng theo đúng thông số kỹ thuật. Sau khi điều chỉnh, tùy từng dòng xe, có thể cần vận hành xe hoặc thực hiện quy trình học lại theo hướng dẫn của nhà sản xuất trước khi kiểm tra kết quả.
Một nguyên nhân phổ biến khác là ắc quy đã suy giảm dung lượng sau thời gian sử dụng. Tùy loại ắc quy, điều kiện vận hành và cách bảo dưỡng, tuổi thọ thường dao động khoảng 2-4 năm đối với nhiều dòng xe, thậm chí có thể dài hoặc ngắn hơn.
Nếu đã kiểm tra tốc độ cầm chừng nhưng hệ thống vẫn không hoạt động, chủ xe nên kiểm tra tình trạng ắc quy bằng thiết bị chuyên dụng. Trường hợp ắc quy bị suy giảm dung lượng hoặc không còn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, việc thay mới sẽ giúp hệ thống hoạt động ổn định trở lại.
Đối với ôtô, ngoài hai nguyên nhân trên, hệ thống tự động tắt động cơ khi dừng xe còn có thể tạm thời không kích hoạt khi động cơ chưa đạt nhiệt độ làm việc, điều hòa đang hoạt động với tải lớn, nguồn điện chưa đủ hoặc một số điều kiện vận hành khác chưa được đáp ứng.
Đây là cơ chế bảo vệ được nhà sản xuất thiết lập nhằm bảo đảm khả năng khởi động và độ bền của các hệ thống trên xe. Vì vậy, chủ xe không nên tự ý điều chỉnh garanti nếu không có kinh nghiệm vì có thể ảnh hưởng đến khả năng vận hành và mức tiêu hao nhiên liệu.
Việc bảo dưỡng định kỳ, kiểm tra ắc quy đúng thời điểm và xử lý các bất thường theo khuyến cáo của nhà sản xuất sẽ giúp hệ thống tự động tắt/khởi động động cơ khi dừng xe vận hành ổn định, duy trì hiệu quả tiết kiệm nhiên liệu và kéo dài tuổi thọ các bộ phận liên quan.