Doanh nghiệp nhỏ sống chật vật

Người dân Hy Lạp có thể sống với mức rút tiền hạn chế 60 Euro/ngày
nhưng doanh nghiệp thì không.

Nguồn: NPR

Chịu ảnh hưởng lớn nhất từ việc chính phủ áp đặt kiểm soát vốn và đóng cửa ngân hàng hiện nay chính là các doanh nghiệp nhỏ, tiểu thương ở Hy Lạp.

Maria Iliadou, chủ chuỗi cửa hàng đồ ăn nhanh Goody’s Burger House ở Thessaloniki, nói rằng các nhà cung cấp cho các cửa hàng của họ thường nhận tiền trả bằng phương thức chuyển khoản thông qua ngân hàng, và giờ đây họ đang đòi cô phải trả tiền hàng bằng tiền mặt. Nhưng trong bối cảnh các ngân hàng Hy Lạp đóng cửa và áp đặt kiểm soát vốn như hiện nay, Iliadou cho biết cô buộc phải đóng cửa tất cả cửa hàng vào cuối tháng này vì không thể truy nhập được vào tài khoản của mình.

“Tôi và những người tham gia kinh doanh như tôi, không hề biết được rằng liệu có thỏa thuận nào đó hay không và rất lo lắng về khoảng thời gian hiện tại bởi thua lỗ nhiều”; Iliadou cho biết.

Dù cho đàm phán giữa Hy Lạp và các chủ nợ phương Tây đã đạt được một thỏa thuận mới mà trong đó Athens sẽ tiếp tục nhận được gói cứu trợ thứ ba, nhưng từ nay cho đến khi nhận được gói cứu trợ đó vẫn là khoảng thời gian không ngắn đối với người dân nước này. Trong cuộc trưng cầu dân ý tổ chức hồi tuần trước, 61% cử tri đã lựa chọn nói “không” với các biện pháp khắc khổ mà các chủ nợ áp đặt. Thế nhưng, kết quả này vẫn không thay đổi được thực tế là chính quyền vẫn áp đặt kiểm soát vốn, ngân hàng vẫn đóng cửa và người dân chỉ được rút hạn chế dưới 60 Euro/ngày từ các máy ATM.

Trong bối cảnh đó, các công ty lớn nhất Hy Lạp vốn có tài khoản ở ngân hàng nước ngoài gần như không bị ảnh hưởng bởi giới hạn rút tiền, nhưng các doanh nghiệp nhỏ, các cơ sở kinh doanh tư nhân… đang phải chật vật sống từng ngày để chờ đến ngày chính phủ Hy Lạp có các động thái mới sau khi đạt được thỏa thuận với các chủ nợ.

Được biết, Hy Lạp là một trong số các quốc gia có số lượng các doanh nghiệp nhỏ và cơ sở kinh doanh tư nhân nhiều nhất ở châu Âu. Tỷ lệ người kinh doanh tư nhân so với lực lượng lao động nhà nước chênh lệch khoảng 35%. Nhiều doanh nghiệp đều có ý nghĩ rằng rồi tình trạng ở Hy Lạp sẽ lại lâm vào thế bế tắc không cứu vãn nổi

“Mọi việc đã vượt ngoài tầm kiểm soát kể từ sau khi chính phủ áp đặt kiểm soát vốn và hạn chế giao dịch xuyên biên giới” – Haris Makryniotis, Giám đốc tổ chức phi lợi nhuận Endeavor Greece hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước, nhận định – “tình trạng này sẽ sớm lâm vào thế bế tắc không thể cứu vãn. Chúng tôi dự tính là vào lúc đó, hàng hóa sẽ thiếu thốn và thậm chí là thiếu cả lương thực”.

Thời điểm khó khăn

Ngay tại thủ đô Athens của Hy Lạp, tình hình cũng không có gì khả quan là mấy. Areti Georgilis, chủ một hiệu sách, một phòng triển lãm và quán café, cho biết mình sắp phá sản đến nơi: Doanh số bán hàng giảm đến 90% chỉ trong 10 ngày. Mới tuần trước, Georgilis đã phải sa thải thêm 2 nhân viên vì không thể trả lương cho họ.

“Trong tuần này tôi đã nghĩ đến việc liệu có nên duy trì việc kinh doanh hay chuyển đến một thành phố khác ở châu Âu” – Georgilis nói – “Từ trước đến nay các cửa hàng của tôi kinh doanh rất tốt. Nhưng giờ thì các đại lý nước ngoài đã bắt đầu giảm tiền chiết khấu của tôi”.

Còn Efstathiou, chủ một cửa hiệu thuốc thì lo rằng nguồn cung cấp hàng hóa mới là mối lo ngại lớn nhất trong thời gian tới.

“Có rất nhiều loại thuốc men mà giờ chúng tôi không có đủ để bán nữa” – Efstathiou nói, đưa ra một danh sách 30 đầu thuốc chưa được nhập về cửa hàng – “Nhưng tôi không lo lắng lắm. Tôi cho rằng mọi thứ rồi sẽ tốt hơn”.

Suy nghĩ tích cực này cũng khá phổ biến trong cộng đồng những người ủng hộ Thủ tướng Tsipras. Nhưng thực tế cho thấy, một người dân có thể sống tốt với 60 Euro rút từ tài khoản ngân hàng mỗi ngày, nhưng các doanh nghiệp thì không.

Nguồn cung thiếu trầm trọng

Điều này là do các gần như mọi doanh nghiệp ở Hy Lạp đều phụ thuộc nặng nề vào nguồn cung từ nước ngoài – đặc biệt là nguyên liệu thô – trong khi giờ đây họ không thể có nguồn hàng này một cách dễ dàng nữa. Bên cạnh đó, xuất khẩu của Hy Lạp cũng giảm trầm trọng khiến các nhà sản xuất trong nước phải hủy nhiều đơn hàng từ khách hàng nước ngoài.

Các nhà cung ứng trong nước thì bắt đầu ra quy định chỉ nhận chi trả bằng tiền mặt. Điều này gây nên các vấn đề tương tự về chuỗi cung ứng. Khi các tài xế và trạm xăng yêu cầu chi trả bằng tiền mặt sẽ khiến việc vận chuyển hàng hóa bị chậm trễ, và nó khiến một số mặt hàng cần vận chuyển nhanh như rau quả bị hỏng.

Trong khi hầu hết các doanh nghiệp lớn ở Hy Lạp không bị ảnh hưởng nhiều bởi kiểm soát vốn do có tài khoản ở ngân hàng nước ngoài, thì các doanh nghiệp nhỏ và kinh doanh tư nhân – vốn là được coi là “xương sống” của nền kinh tế nước này – lại không may mắn như vậy. Về lý thuyết các doanh nghiệp nhỏ có thể yêu cầu một ủy ban ngân hàng đặc biệt xem xét yêu cầu rút và chuyển tiền của họ, nhưng trên thực tế thì điều này gần như không thể.