Doanh nghiệp phải chủ động 'ra khơi'

Hiệp định thương mại Việt Nam – Liên minh châu Âu, Việt Nam – Hàn Quốc, Cộng đồng kinh tế Asean,… đang và sẽ tạo điều kiện cho DN tận dụng thời cơ, mở rộng thị trường. Tuy nhiên, theo các chuyên gia kinh tế, mở cửa hội nhập là cơ hội tốt giúp DN phát triển, song tình hình mới cũng buộc DN phải linh hoạt, đổi mới, liên kết. Trường hợp chậm nắm bắt thời cơ, DN ngoại sẽ làm thay DN Việt.

Ông Đỗ Thiên Anh Tuấn – Đại học Fulbright khẳng định, làm kinh doanh trong thế giới toàn cầu hóa không thể không có những rủi ro cũng như những bất cập. Lợi ích toàn cầu hóa là đương nhiên nhưng không thể chia cho tất cả mọi người. Liên quan đến việc phát triển trong hội nhập, nhiều ý kiến cho rằng, DN Việt chưa đủ mạnh để chen chân vào thị trường các nước nhưng không tập cách tự thâm nhập thì mãi mãi chỉ quẩn quanh trong “ao nhà”. Ủng hộ DN “ra khơi” nhưng tâm lý quan ngại cho sức khỏe của DN không phải không có.

TS. Lê Đăng Doanh cho hay, DN phải chủ động, đánh giá tình hình và xu hướng của ngành để có phương án chuẩn bị thích ứng vì tình hình chung có một số vấn đề đang gặp khó khăn.

Ông Doanh dẫn chứng, kinh tế quý 1/2017 tăng trưởng thấp hơn so với 3 quý vừa qua, chỉ số công nghiệp cũng thấp, một số ngành nghề kim ngạch xuất khẩu sụt giảm đáng kể. Tình hình sản xuất kinh doanh của cộng đồng DN nhìn chung không khả quan nhiều. Điển hình, DN Hà Tĩnh hiện rất ảm đạm, tỷ lệ DN đóng cửa rất nhiều, nhà hàng khách sạn vắng khách. Chưa hết, Lào đã đóng cửa biên giới với sản phẩm gỗ nên các DN kinh doanh gỗ nguyên liệu từ Lào đang nằm bẹp bên kia biên giới.

Có phần lạc quan hơn, TS. Trần Du Lịch – nguyên Trưởng đoàn đại biểu Quốc hội TP. HCM, chuyên gia kinh tế cho rằng, 5 tháng đầu năm nhập khẩu tăng 21%, trong khi cùng kỳ năm ngoái là âm. Công nghiệp nhập siêu 10,4 tỷ USD, dù nhập siêu tăng nhưng không buồn vì nhập nguyên liệu để phục vụ sản xuất… Nhìn chung những chỉ tiêu kinh tế vĩ mô đến bây giờ không phải là xấu, nhưng điểm yếu nhất là thay đổi tăng trưởng chưa như mong muốn.

Theo ông Trần Du Lịch, trong cơ chế thị trường DN luôn chịu 2 họa vô đơn chí là tỷ giá và giá cả. Về thị trường, chúng ta không thể làm ăn tiểu ngạch được mà phải chuyển sang chính ngạch và dùng hàng rào để bảo vệ thị trường trong nước. Tuy nhiên, bảo vệ thị trường trong nước không đồng nghĩa với việc giải cứu nông sản như hành tím, dưa hấu, thịt heo… Xét về góc độ nhà nước mà cứ để phải đi giải cứu như vừa qua là không ổn.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan chỉ rõ, để có thể thành công trong cuộc cạnh tranh gay gắt bắt buộc DN phải chuyển sang các vị thế mới, cao hơn không được dừng mãi ở điểm thấp, giá rẻ. Tuỳ vào từng lĩnh vực, từng DN mà chủ động xác định hướng đi.

Theo bà Lan, Liên hợp quốc đã khen ngợi Việt Nam có sự chuyển đổi của nền nông nghiệp thuần nông sang giai đoạn tiền chuyển đổi áp dụng công nghiệp hoá trong vòng 15 năm. Vậy, không lẽ các DN lại thua bà con nông dân vốn chỉ quanh quẩn với chân đất tay bùn?

Theo các chuyên gia kinh tế, ngoài sự đổi mới của cộng đồng DN, nhà nước cũng cần điều hành chính sách để tăng vốn đầu tư, giảm chi phí sản xuất mà muốn giảm chi phí sản xuất thì phải giảm lãi suất, đơn giản hóa thủ tục hành chính...

“Việt Nam hội nhập sâu rộng, chắc chắn Việt Nam phải có những ứng xử với các mối quan hệ. Nhưng vấn đề đòi hỏi hiện nay là phải ứng xử với chính chúng ta bằng những cải cách từ cam kết. Đó là cơ hội cho kinh tế Việt Nam tăng trưởng bao trùm hơn và được hưởng những thành quả xứng đáng của toàn cầu hóa và hội nhập mang lại. Việt Nam nên ứng phó trong bối cảnh bất định bằng những cải cách của chúng ta”, ông Đỗ Thiên Anh Tuấn nói.