Doanh nghiệp vẫn chật vật vay vốn

Ông Nguyễn Quốc Kỳ - Phó Chủ tịch Liên đoàn Doanh nghiệp TPHCM (HUBA), Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Du lịch Vietravel nhận định, tín dụng ngân hàng vẫn là chiếc phao cứu sinh lớn nhất trong bối cảnh các kênh huy động vốn khác còn nhiều giới hạn.

Đại diện HUBA cho biết, những ngành kinh tế mũi nhọn có tính lan tỏa cao như du lịch, đặc biệt là các cơ sở lưu trú nhỏ, hộ kinh doanh và mô hình homestay, gần như không thể với tới các gói vốn ưu đãi hiện hành.

Bà Lâm Thúy Ái - Chủ tịch Hội đồng thành viên Mebi Group kiêm Chủ tịch Câu lạc bộ Doanh nghiệp Mekong tại TPHCM chia sẻ, nhiều hội viên đang phải thu hẹp quy mô do nguồn vốn thắt chặt. Một số đơn vị chỉ nhận được 50 - 60% hạn mức cam kết khiến dự án dở dang, đứt gãy đà hồi phục.

Điển hình như tại Mebi Group, doanh nghiệp (DN) buộc phải cắt nhỏ tiến độ đầu tư và tạm dừng mở rộng chuỗi bán lẻ do áp lực chi phí lãi vay cùng rào cản hạn mức tín dụng.

Bên cạnh câu chuyện về vốn, theo bà Ái, nỗi lo lớn nhất hiện nay là sự suy giảm sức mua trên toàn thị trường khi người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu. Việc chi phí đầu vào tăng cao trong khi hàng hóa tiêu thụ chậm đang đẩy các nhà sản xuất vào thế chịu áp lực kép.

Đáng chú ý, các kênh huy động ngoài ngân hàng như trái phiếu, cổ phiếu hay quỹ đầu tư vẫn là cánh cửa quá hẹp đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, buộc họ chỉ biết trông cậy vào nguồn vốn vay ngân hàng để duy trì hoạt động.

Số liệu thống kê cho biết, đến ngày 30/9, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt trên 20,75 triệu tỷ đồng, tăng 11,59% so với cuối năm 2025 và tăng 16,69% so với cùng kỳ năm trước.

Nền kinh tế hiện đang phụ thuộc quá lớn vào dòng vốn tín dụng trong khi thị trường trái phiếu DN và cổ phiếu còn phát triển khiêm tốn. Khi mặt bằng lãi suất tăng, những DN cần mở rộng quy mô là đối tượng chịu thiệt hại nặng nề nhất. Do đó, dòng vốn cần được ưu tiên định hướng vào khu vực sản xuất kinh doanh, công nghiệp, nông nghiệp và nhà ở xã hội. Tránh tình trạng tín dụng dồn quá lớn vào các đại dự án nghìn tỷ khiến khối DN nhỏ và vừa bị gạt ra ngoài lề.

Tại hội thảo “Cơ chế chia sẻ và giảm thiểu rủi ro tín dụng” diễn ra ngày 13/10, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA), nguyên Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) - TS Đào Minh Tú cho biết, trong bối cảnh nhu cầu vốn tăng cao, việc nghiên cứu các phương thức tiếp cận tín dụng mới, trong đó có hạn mức chia sẻ rủi ro và bảo lãnh tín dụng một phần là hướng đi đáng quan tâm. Các công cụ này có thể giúp ngân hàng có thêm cơ sở để mở rộng cho vay nhưng vẫn bảo đảm nguyên tắc an toàn và quản trị rủi ro.

Với cơ chế chia sẻ rủi ro, các bên tham gia cùng đảm nhận một phần rủi ro tín dụng theo thỏa thuận. Trong khi đó, bảo lãnh tín dụng một phần có thể giúp giảm thiểu một phần tổn thất mà tổ chức cho vay phải gánh chịu khi khoản vay phát sinh rủi ro, theo phạm vi cam kết bảo lãnh.

TS Đào Minh Tú cho rằng, những công cụ này có thể giúp ngân hàng tiếp cận các khách hàng trước đây gặp khó khăn về tài sản bảo đảm, lịch sử tín dụng hoặc khả năng chứng minh năng lực tài chính. Nếu được thiết kế phù hợp, cơ chế chia sẻ rủi ro không chỉ hỗ trợ từng khoản vay mà còn góp phần huy động thêm nguồn lực từ khu vực tư nhân, nâng cao khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp và đưa tín dụng đến những lĩnh vực có nhu cầu thực sự.