Đối thoại với... sắt

Nhà điêu khắc Khổng Đỗ Tuyền

Sinh năm 1974 tại Vĩnh Phúc, Khổng Đỗ Tuyền theo đuổi con đường điêu khắc chuyên nghiệp từ hơn 10 năm nay. Anh hiện là thạc sĩ, giảng viên khoa Điêu khắc Trường ĐH Mỹ thuật Việt Nam. Chủ đề yêu thích của nhà điêu khắc đang tuổi trung niên sung sức này là sự vận động của năng lượng, dựa trên sự quan sát và có liên tưởng chặt chẽ đến đời sống cá nhân mỗi người và dòng chảy của xã hội. Chủ nhân của triển lãm chia sẻ: “Chuyền động ngầm” là cái nhìn đa chiều tự thân. Sự cảm nhận trong tôi về cuộc sống, thân phận những con người và sự dòng chảy của xã hội; hay những tác động cùng sự thay đổi biến hình. Chúng là những điều nằm sâu bên trong mà ta không nhìn thấy được, điều khiến lòng ta thấy bất an. Chúng biến hình đổi dạng, tạo ra sự rạn nứt, tan chảy, hoặc thành những vết thắt, vết hằn còn in lại không thể xóa nhòa được theo thời gian... Theo họa sĩ Lý Trực Sơn, Tuyền là khuôn mặt nổi bật và lạ, nghệ thuật của anh khó phân tích bởi tính riêng tư và kiệm lời. Anh chọn hình thức điêu khắc khắc khổ, loại bỏ hết rườm rà hoa mĩ. Hầu hết tác phẩm của anh được thực hiện theo lối nén khối, gây cảm giác vật chất bị dồn chặt tới mức muốn phá ra và thoát khỏi hình dạng của mình. Khối điêu khắc như vậy chứa đựng một năng lượng bên trong, sự tĩnh tại chưa khả năng bùng nổ.

Còn nhà điêu khắc Đào Châu Hải nhìn nhận: Sắt, kim loại là chất liệu sản phẩm và cũng là thuộc tính vô cùng quan trọng của thời đại mới, trong một không gian cởi mở. tràn ngập tự do của lý tính và tri thức. Đối với nghệ sĩ, việc sử dụng chất liệu sắt trong sáng tác nghệ thuật tạo hình đồng nghĩa như một thách thức trên con đường chinh phục, phiêu lưu của đam mê, khát khao, chân thành: Biến vật chất thành giấc mơ, ý tưởng trở thành hiện thực...

Tác phẩm trưng bày trong triển lãm

Ảnh: Lan Chi

Dù chỉ là nhích từng bước cho sự đột phá muộn mằn của điêu khắc đương đại Việt Nam, thế hệ 7x của Khổng Đỗ Tuyền, đương nhiên vẫn là dòng chảy ngầm cho những vòng sóng, cơn lốc, mắt bão hay vòng xoáy khi đặt thêm một không gian mới trong những cõi vắng của tinh thần. Như một kẻ nặng nợ với bất kỳ ai trong muôn kiếp phận của họ ở cuộc sống trần gian, Khổng Đỗ Tuyền đâu cố tìm nhàn vui khi mình lặng lẽ vào cái thường ngày luôn va đập, luôn thách thức cái nhìn của một nhà điêu khắc phải tự nứt vỡ, nén căng khi xuyên thủng để tan chảy vào kim loại

Với “Chuyển động ngầm”, họa sĩ Lương Xuân Đoàn bày tỏ: Khổng Đỗ Tuyền thỏa thuê cất giọng ở sắt hàn và xóa nhanh những vết tích bề mặt của Ý niệm, Biểu hiện hay Trừu tượng đang còn đeo bám đâu kia nhưng một hình hài khó cũ với thời gian. Anh đáo để ngầm trong một tâm hồn dịu dàng, nhu thuận, ngỡ như Khổng Đỗ Tuyền chỉ nhẹ nhõm đùa vui với sắt hàn, vậy mà lạt mềm lại buộc tôi cùng bạn phải theo anh vào những câu chuyện khác của đời người và nghệ thuật.