Động đất Nhật Bản: Nguyên nhân nào dẫn đến vụ nổ trung tâm thương mại?
Các nhân viên tại trung tâm thương mại Aeon Mall ở miền Nam Nhật Bản kể lại khoảnh khắc bị hất ngã xuống sàn, thậm chí chìm trong đám bụi mù khi trận động đất mạnh 7,1 độ Richter làm rung chuyển tòa nhà vào chiều 28/7. Tuy nhiên, khoảng một giờ sau, thảm họa thực sự mới ập đến.
Hàng trăm người mua sắm và nhân viên cửa hàng, được nhân viên cứu hộ nhanh chóng hướng dẫn sơ tán, đã kinh hoàng chứng kiến một vụ nổ xé toạc tòa nhà, làm lộ ra các dầm thép của cấu trúc và các mảnh vỡ bị bắn tung khắp bãi đậu xe.
Rạng sáng 29/7, lực lượng cứu hộ đã đưa 8 người ra khỏi khu vực tòa nhà bị sập một phần, trong đó 3 người đã tử vong. Hiện chưa rõ tình trạng của 4 nhân viên cửa hàng. Đại diện đơn vị vận hành trung tâm thương mại Aeon Mall cho biết cơ quan chức năng đang điều tra khả năng xảy ra rò rỉ khí gas.
"Sau tiếng nổ lớn, mọi người hô hào sơ tán và còi báo động vang lên liên tục. Các tuyến đường gần đó bị tắc nghẽn, tình trạng rất hoảng loạn”, ông Takateru Sonoda, 41 tuổi, chủ một tiệm làm tóc kiêm quán cà phê gần trung tâm mua sắm, nói với hãng tin Jiji Press.
Ngày 29/7, phát biểu trước báo giới, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho rằng, đây là một “cuộc chạy đua với thời gian” để giải cứu những người vẫn còn mắc kẹt trong trung tâm thương mại và những người khác bị ảnh hưởng bởi trận động đất. Khoảng 170 binh sĩ đã được triển khai để hỗ trợ các hoạt động cứu hộ tại hiện trường.
Trung tâm thương mại được quảng cáo về các tính năng an toàn
Trung tâm thương mại lớn nhất tỉnh Kumamoto vừa được mở cửa trở lại vào tháng trước với tư cách là một khu phức hợp mua sắm và giải trí mới và được cải tiến để kỷ niệm sự phục hồi sau một trận động đất chết người cách đây một thập kỷ.
Sau khi bị hư hại nặng nề trong trận động đất Kumamoto mạnh 7,3 độ Richter vào tháng 4/2016, nhà điều hành đã nhấn mạnh về việc trần nhà được gia cố chống động đất và những cải tiến tổng thể về an toàn và khả năng phục hồi như một phần của quá trình tái phát triển.
Tuy nhiên, một nhân viên làm việc tại một trong 200 cửa hàng của trung tâm thương mại nói với tờ Yomiuri rằng, trận động đất hôm 28/7 đã làm rung chuyển tòa nhà trong 10 giây và khiến anh ta quỵ xuống. Một nhân viên 22 tuổi khác tại rạp chiếu phim của trung tâm thương mại thì cho biết, trận động đất đã tạo ra một đám mây bụi gây mất phương hướng.
Mặc dù hỗn loạn, các nhân viên đã nhanh chóng tuân theo quy trình để sơ tán hơn 200 người tiêu dùng và nhân viên trung tâm đến bãi đậu xe, nơi nhiều người trú ẩn trong xe của họ giữa cái nóng oi bức của mùa hè, các nhân viên cho biết.
Tuy nhiên, hãng thông tấn Kyodo đưa tin, trích dẫn lời khách hàng cho biết, một số người đã quay trở lại tòa nhà trước khi vụ nổ xảy ra.
Anh Kazuya Tsurunaga đã bị choáng váng bởi vụ nổ khi đang dọn dẹp bát đĩa và ly vỡ do trận động đất trước đó gây ra bên trong một quán rượu cách trung tâm thương mại khoảng 300 mét.
"Một đám khói lớn bốc lên, vì hướng gió thổi về phía cửa hàng, nên cảm giác như tro núi lửa đang rơi xung quanh chúng tôi", anh Tsurunaga nói với đài truyền hình TBS. Trong vài giờ đầu sau vụ nổ, cảnh sát và lính cứu hỏa không thể vào đống đổ nát vì nguy cơ các tòa nhà tiếp tục sụp đổ do hàng loạt dư chấn, một quan chức cảnh sát cho biết. Đến cuối ngày thứ Ba, đã có hơn 100 dư chấn xảy ra ở Kumamoto.
Cảnh báo khí gas
Đoạn video do một sĩ quan cảnh sát quay lại vào sáng sớm ngày 29/7 cho thấy, nhiều phần trần nhà đã sụp đổ, mặt tiền các cửa hàng bị thổi bay và đồ đạc nằm rải rác trên sàn nhà.
Theo lời người phát ngôn Chính phủ Nhật Bản Minoru Kihara, một số nhân viên cứu hộ cho biết họ ngửi thấy mùi khí gas. Đồng thời, một phóng viên truyền hình đưa tin từ hiện trường cho biết, một xe cứu hộ khẩn cấp liên tục kêu gọi mọi người không đến gần trung tâm thương mại do khí gas có thể bị rò rỉ.
Ông Kihara cho biết trung tâm thương mại sử dụng khí LPG (khí dầu mỏ hóa lỏng), được vận chuyển trong các bình chứa lớn thay vì qua đường ống.
Theo lời một phát ngôn viên của Hiệp hội Khí đốt Nhật Bản, khí đốt qua đường ống sẽ tự động bị ngắt bởi các nhà điều hành mạng lưới nếu hoạt động địa chấn đạt đến một ngưỡng nhất định hoặc đường ống bị hư hỏng.
Một quan chức của Hiệp hội bán hàng LPG Nhật Bản cho biết, LPG cũng có các quy trình an toàn tương tự. Các đồng hồ đo được điều khiển bằng vi tính sẽ tự động ngắt nguồn cung cấp nếu phát hiện các bất thường như rò rỉ hoặc dao động áp suất, nó được thiết kế để ngắt nguồn cung cấp trong trường hợp hoạt động địa chấn có cường độ từ 5 trở lên.
Các nhà cung cấp khí đốt và các nhà cung cấp dịch vụ an toàn cũng có thể ngắt nguồn cung cấp từ xa thông qua truyền dẫn vô tuyến trong trường hợp khẩn cấp, ông nói thêm.
Aeon Mall hiện vẫn từ chối bình luận về nhà cung cấp khí đốt hoặc các quy trình an toàn khí đốt của mình.