Đồng hành cùng hộ kinh doanh chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai

Ông Lê Văn Hải , Phó trưởng Ban Pháp chế, Cục Thuế cho biết cơ quan Thuế triển khai “Chiến dịch 60 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình quản lý thuế đối với hộ kinh doanh nộp thuế khoán sang phương pháp kê khai” từ ngày 01/11/2025 đến 30/12/2025 trên phạm vi toàn quốc để hộ, cá nhân kinh doanh chủ động, bình tĩnh, tiếp tục kê khai, và chuyển sang mô hình quản lý thuế ổn định nhất từ năm 2026 - đúng luật, không bị gián đoạn trong hoạt động kinh doanh của mình.

Cũng theo phân tích của ông Lê Văn Hải, hộ kinh doanh nhận được nhiều lợi ích khi chuyển sang kê khai? Đó là khi kê khai, hộ kinh doanh được quyền xác định doanh thu, chi phí, lợi nhuận thực tế và kê khai thuế dựa trên kết quả kinh doanh của mình, tránh tình trạng áp mức thuế khoán ấn định.

Quyền lợi pháp lý của hộ kinh doanh được bảo đảm tốt hơn. Hóa đơn điện tử rất rõ ràng, xác thực kê khai giúp tiết kiệm chi phí chứng từ hợp lệ, thuận lợi khi làm việc với ngành thuế, ngân hàng, đối tác.

Chưa kể việc ứng dụng công nghệ mới như eTax Mobile hay hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền… giúp hộ kinh doanh tiết kiệm thời gian, quản lý doanh thu chặt chẽ hơn, giảm rủi ro sai sót về thuế.

Ông Hải cũng cho biết thêm, ngành thuế hợp với công an để kết nối dữ liệu dân cư cấp phần mềm, hỗ trợ người dân miễn phí khai báo tại cơ sở, đảm bảo dữ liệu chính xác và đồng bộ thuế - dân cư.Với mục tiêu là không để hộ nào bị bỏ lại phía sau, tạo điều kiện thuận lợi nhất để hộ kinh doanh phát triển bền vững và tuân thủ pháp luật một cách tự tin, chủ động.

Trong khi đó bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam (VTCA) nhấ mạnh nguyên tắc tính thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh áp dụng thuế khoán được thực hiện theo các quy định của pháp luật hiện hành về thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNCN). Chính sách thuế đối với hộ, cá nhân kinh doanh  theo quy định tại Luật Quản lý Thuế số 38/2019/QH14 và Thông tư số 40/2021/TT-BTC ngày 01/6/2021 hướng dẫn thuế GTGT, thuế TNCN  và quản lý thuế đối với hộ KD, cá nhân kinh doanh và cũng phù hợp với quy đinh tại Luật thuế GTGT số 48/2024/QH15 có hiệu lực từ 01/7/2025.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh trong năm dương lịch từ 100 triệu đồng trở xuống năm 2025, 200 triệu đồng từ 1/6/2026 theo Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15. Hiện, Bộ Tài chính đang trình Chính phủ và Quốc hội sửa Luật Thuế TNCN với doanh thu từ 300 triệu đồng năm trở xuống được miễn thuế GTGT và thuế TNCN.

Dù áp dụng phương pháp thuế khoán thuế hay phương pháp kê khai, căn cứ tính thuế đối với hộ, cá nhân  là doanh thu tính thuế và tỷ lệ thuế tính trên doanh thu đối với hoạt đọng sản xuất kinh doanh, hàng hóa, dịch vụ thuộc tất cả các lĩnh vực, ngành nghề sản xuất, kinh doanh theo quy định của pháp luật, bao gồm cả hoạt động thương mại điện tử (bao gồm cả trường hợp cá nhân có thu nhập từ sản phẩm, dịch vụ nội dung thông tin số theo quy định của pháp luật về thương mại điện tử) và cá nhân cho thuê tài sản.

Bà Cúc cũng  đánh giá việc chuyển từ cơ chế thuế khoán sang phương thức kê khai là bước cải cách quan trọng giúp hộ và cá nhân kinh doanh chủ động hơn trong thực hiện nghĩa vụ thuế theo đúng doanh thu phát sinh. Thay vì nộp mức thuế cố định do cơ quan thuế ấn định, người kinh doanh được tự khai, tự tính, tự nộp trên nền tảng số, qua đó đảm bảo tính minh bạch, công bằng và giảm tối đa nguy cơ bị truy thu hay xử phạt do doanh thu biến động. Kê khai theo doanh thu thực tế cũng giúp hình thành hệ thống sổ sách, hóa đơn điện tử đầy đủ, tạo nền tảng cho quản trị tài chính, kiểm soát dòng tiền và nâng cao uy tín khi giao dịch với đối tác, ngân hàng hay doanh nghiệp. Cùng với việc đơn giản hóa thủ tục, nộp thuế điện tử 24/7 và khả năng chứng minh chi phí hợp lệ, phương thức kê khai không chỉ giảm chi phí tuân thủ mà còn mở ra cơ hội mở rộng kinh doanh và chuẩn bị điều kiện tốt hơn để hộ kinh doanh chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp trong tương lai.

Khi hộ, cá nhân kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp mang lại nhiều lợi ích toàn diện, vừa đóng góp vào định hướng phát triển kinh tế quốc gia, vừa thúc đẩy hoạt động kinh doanh và giảm thiểu gánh nặng thuế. Theo Nghị quyết 68, kinh tế tư nhân là động lực quan trọng, với mục tiêu phát triển 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 và 3 triệu vào năm 2045; các doanh nghiệp tư nhân hiện đóng góp 55 - 58% GDP, 35 - 40% thu ngân sách nhà nước và tạo ra khoảng 85% việc làm.

Về lợi ích kinh doanh, việc chuyển đổi sẽ giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô lao động, vốn và thị trường, xây dựng thương hiệu, thu hút nhân lực chất lượng cao và dễ dàng tiếp cận các nguồn vốn vay, quỹ đầu tư hơn. Về thuế, doanh nghiệp được áp dụng phương pháp khấu trừ thuế GTGT, hạch toán chi phí thực tế cho thuế TNDN, chi phí R&D được tính 200%, lập quỹ phát triển khoa học công nghệ tối đa 20% thu nhập tính thuế, chuyển lỗ sang 5 năm tiếp theo và hưởng nhiều ưu đãi về thuế cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo; đồng thời, thuế TNCN có nhiều khoản được miễn khi liên quan đầu tư, khởi nghiệp hay chuyển nhượng vốn.