Dư luận không đồng tình thì phải xem lại cách phục vụ

Công tác“chấm điểm” cho các dịch vụ công cần phải được triển khai minh bạch mới có kết quả thực chất (Ảnh: Hoàng Long)

PV:Ông nhận định thế nào về việc Bộ Nội vụ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Hội Cựu chiến binh Việt Nam lựa chọn 6 lĩnh vực như: Cấp chứng minh nhân dân, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cấp giấy phép xây dựng nhà ở (dịch vụ hành chính công cấp huyện), cấp chứng thực, giấy khai sinh và giấy đăng ký kết hôn (dịch vụ hành chính công cấp xã) để dân chấm điểm?

Ông Nguyễn Tiến Dĩnh: Hành chính công có rất nhiều lĩnh vực, nếu làm nhiều sẽ khó. Trong đó có 2 lĩnh vực rất quan trọng hiện đã giao cho 2 Bộ là Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Y tế. Hai Bộ trưởng hai bộ đó đã xây dựng đánh giá riêng. Cơ quan hành chính nhà nước chọn 6 lĩnh vực trên vì đó là những lĩnh vực có giao dịch của dân nhiều nhất nên chúng ta chọn. Còn có nhiều lĩnh vực như: Cấp giấy chứng nhận sử dụng đất, cấp giấy phép đầu tư là những nơi tiếp công dân nhiều nên cũng cần để người dân đánh giá. Sau đợt này nếu được sẽ rút kinh nghiệm và mở rộng thêm.

Thưa ông, hiện giờ chúng ta đưa ra 4 tiêu chí để đánh giá như:Tiếp cận dịch vụ, thủ tục hành chính, sự phục vụ của công chức và kết quả giải quyết công việc của cơ quan hành chính nhà nước để chấm điểm. Vậy với 4 tiêu chí này thì làm sao để dân tiếp cận và đánh giá khách quan?

Chúng ta điều tra những người đi trực tiếp làm dịch vụ, đã tiếp cận dịch vụ đó. Ví dụ, đến làm sổ đỏ, người ta đến văn phòng đăng ký đất đai thì họ sẽ biết văn phòng có niêm yết danh sách các thủ tục quy trình gì? Việc sử dụng đúng không? Hay cơ sở vật chất có đáp ứng không? Nơi chờ, chỗ nghỉ có không hay chen chúc nhau; hay thái độ phục vụ công chức thì người ta sẽ biết và đánh giá kết quả công việc. Ví dụ, anh hẹn tôi 3 ngày nhưng 5-10 ngày chưa trả kết quả thì dân sẽ đánh giá được thái độ phục vụ. Tất cả những tiêu chí này đánh giá được dân có hài lòng hay không. Nhưng gặp người dân cũng phải hỏi xem đã dùng dịch vụ đó hay chưa thì mới tiến hành điều tra. Phải có phương pháp điều tra để nhận được đánh giá khách quan.

Ông Nguyễn Tiến Dĩnh.

Theo ông cần đánh giá theo phương pháp nào?

Bây giờ phải nói rõ chúng ta đi điều tra để đánh giá cái chung. Tiêu chí là đánh giá chung chứ không phải đánh giá một quận, huyện, thành phố, bộ ngành nào. Mà chỉ số cuối cùng là chỉ số chung, dần dần khi dân biết rồi có thể từng bộ, ngành, tỉnh, thành phố đánh giá. Còn cái này là đánh giá sự hài lòng đối với cơ quan hành chính nhà nước nói chung chứ không đánh giá từ trong bộ ngành đó. 6 lĩnh vực trên tất nhiên có liên quan đến bộ, ngành nhưng đánh giá chung để ra một chỉ số chung trên toàn quốc. Ta phải hướng dẫn đồng thời nói rõ để tránh trường hợp dân không hợp tác vì ngại đụng chạm ở tỉnh, họ sợ bị trù úm nên không tham gia vào cuộc khảo sát. Theo định hướng đến năm 2015 phải 60% người dân hài lòng, năm 2020 là 80% người dân hài lòng về nền hành chính công.

Sau khi đánh giá xong ta phải công khai số liệu, vậy đánh giá như thế nào để thực chất tránh tình trạng hình thức từ những con số, thưa ông?

Mình công khai chỉ số thôi. Còn quá trình làm có sự trao đổi với bộ, ngành địa phương. Nếu công bố có vấn đề gì thì yêu cầu bộ phận thường trực Bộ Nội vụ công khai số liệu kể cả đánh giá, thẩm định. Ví dụ quyền sử dụng đất là của Bộ Tài nguyên và Môi trường; đầu tư thì Bộ Kế hoạch và Đầu tư; hộ khẩu thì Bộ Công an; cấp phép xây dựng thì thuộc Bộ Xây dựng nhưng nó là đánh giá chung trong cả nước. Lần này chúng tôi muốn làm cái chung theo chương trình cải cách hành chính có chỉ tiêu năm 2015.

Lâu nay chúng ta quan tâm vấn đề hậu giám sát và việc dân chấm điểm hành chính công cũng như vậy. Nếu sau khi công khai, các lĩnh vực nhận được sự hài lòng thấp thì chúng ta cần chỉ đạo, yêu cầu khắc phục yếu kém như thế nào?

Giờ nếu công bố thì tôi nghĩ các Bộ trưởng rất quan tâm. Và họ sẽ đôn đốc chỉ đạo bộ ngành của mình ngay. Bởi mỗi lĩnh vực đều liên quan đến bộ, ngành phụ trách. Không chỉ có 6 lĩnh vực này mà còn có nhiều lĩnh vực khác. Mặt khác nếu công bố không khách quan thì dân cũng sẽ phản ánh. Rất nhiều trường hợp khi khảo sát, đánh giá, công bố con số rất to nhưng thực tế dư luận không đồng tình thì phải xem xét lại. Cái đó có hai chiều, anh phải đánh giá khách quan, công bố vống lên thì không được. Nhưng nếu Mặt trận tham gia, có sự giám sát của Mặt trận thì con số này sẽ khách quan, không phải ý muốn chủ quan của các cơ quan hành chính nhà nước. Tuy nhiên, khách quan có nhiều yếu tố như chọn mẫu thế nào? Dung lượng mẫu ra sao? Hay phương pháp điều tra cũng là vấn đề. Đến trao đổi hướng dẫn thì người ta mới đánh giá khách quan, nếu không khách quan thì dưới tặc lưỡi, hoặc có khi không cẩn thận người ta đưa 10 phiếu cho 1 người thì không được. Cho nên phải từng người một, chọn được người đã sử dụng dịch vụ rồi thì người ta mới biết và đánh giá được. Thứ hai là khuyến khích người ta đánh giá, nói lên sự thật đó là cái khó nhất. Vì thế mới là khách quan, nó nhiều khi là do phương pháp mình đi làm thì mới đạt được kết quả như mục tiêu.

Ở đây có một vấn đề khá tế nhị là cơ quan có liên quan đến việc chấm điểm, đều có lĩnh vực thuộc phạm vi mình quản lý, lại đi chấm điểm người khác. Làm sao để quá trình đó thực sự khách quan, thưa ông?

Trong hành chính thì có rất nhiều lĩnh vực khác đụng đến người dân. Đây là 6 lĩnh vực nóng bỏng nhất. Về sau dần dần chúng ta rút kinh nghiệm để hoàn chỉnh chỉ số, chỉnh sửa lại cho phù hợp, sau khi ban hành thì giao cho các bộ. Các chỉ số cải cách hành chính từ chỉ số của Bộ Nội vụ ban hành và thực hiện, công bố thì nhiều tỉnh, hay bộ ngành dựa vào đó để đánh giá trong nội bộ. Có thể họ điều chỉnh một chút sao cho phù hợp với từng địa phương, từng bộ, ngành nhưng dựa vào sườn cơ bản của Bộ Nội vụ đã làm. Đáng lý ra chúng ta phải làm từ những năm trước rồi nhưng vì không có kinh phí nên năm 2015 mới làm được. Bởi kinh phí đầu tư lớn lắm vì mỗi phiếu phát đi, sau đó tập hợp lại và xử lý trên máy nên cũng tốn chứ không phải dễ.

Xin trân trọng cám ơn ông!