EU hân hoan trước kết quả bầu cử Hà Lan
Chủ nghĩa dân túy cực hữu đã thất bại trong phép thử đầu tiên tại châu Âu trong năm nay sau khi đảng bảo thủ do ông Geert Wilders dẫn đầu chỉ đứng thứ hai, thất bại trước đảng của Thủ tướng Mark Rutte trong cuộc bầu cử Hạ viện diễn ra dưới sự theo dõi sát sao của Liên minh châu Âu (EU).
Thủ tướng Mark Rutte trong bài phát biểu chiến thắng tại Hague. (Nguồn: Getty).
Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte đã có bài phát biểu ăn mừng chiến thắng trong đêm 15/3 (giờ địa phương), trước đám đông những người ủng hộ ông ở Hague. “Đêm nay là một đêm của Hà Lan - sau Brexit, sau kỳ bầu cử Tổng thống Mỹ - nơi mà chúng ta nói hãy ngừng chủ nghĩa dân túy lại”, ông Rutter tuyên bố.
Tỷ lệ cử tri đi bỏ phiếu ở nước này đạt 81%, theo hãng thông tấn nhà nước NOS, cao nhất trong 3 thập kỷ qua. Khi 94% số phiếu được kiểm, đảng VVD của ông Rutter đã giành được 33 ghế trong tổng số 150 ghế Hạ viện, đánh bại đảng PVV của ông Wilders vốn chỉ giành 20 ghế.
Tuy giành chiến thắng nhưng đảng của Thủ tướng Rutte đã giành được ít hơn 8 ghế so với cuộc bầu cử năm 2012.
Đây là một cuộc bầu cử quan trọng do được xem là phép thử đầu tiên đối với chủ nghĩa dân túy cực hữu ở châu Âu, ngay trước kỳ bầu cử Tổng thống Pháp tổ chức vào tháng 4 và bầu cử ở Đức vào tháng 9 tới. Ông Wilders, người có quan điểm chống lại EU và chính sách nhập cư, đã đưa ra bài phát biểu của riêng mình, cho rằng ông cũng là “một trong số những người chiến thắng”.
“Ông Rutter đã sử dụng những lời lẽ kinh khủng khi nói rằng cuộc bầu cử này đã chặn bước của chủ nghĩa dân túy sai lầm. Ông ấy chưa loại bỏ được tôi” - ông Wilders nói.
Châu Âu thở phào nhẹ nhõm
Trong bài phát biểu của mình trước người ủng hộ, Thủ tướng Rutte đã nói rằng rất nhiều lãnh đạo châu Âu đã gọi điện chúc mừng chiến thắng của ông. Tổng thống Pháp Francois Hollande đã đưa ra một tuyên bố vào sáng 16/3, gọi kết quả này là “chiến thắng rõ ràng trước chủ nghĩa cực đoan”.
“Giá trị của sự mở cửa, tôn trọng lẫn nhau và niềm tin vào tương lai của châu Âu là cách đáp trả thực chất nhất đối với làn sóng dân tộc chủ nghĩa và chủ nghĩa biệt lập đang làm rúng động thế giới” - ông Holland nói trong tuyên bố.
Ngoại trưởng Pháp Jean-Marc Ayrault cũng đưa ra bình luận trên Twitter cá nhân: “Chúc mừng người dân Hà Lan vì đã ngăn chặn được sự trỗi dậy của cực hữu. Chúng tôi luôn sẵn lòng làm việc để hướng tới một châu Âu vững mạnh hơn”.
Bộ Ngoại giao Đức cũng lên tiếng, nói rằng “Phần lớn cử tri Hà Lan đã bác bỏ các chính sách chống châu Âu. Đó là tin đáng mừng. Chúng tôi cần các bạn vì một châu Âu vững mạnh!”. Bộ trưởng Ngoại giao Italy Paolo Gentilioni đưa ra bình luận trên tài khoản Twitter cá nhân rằng, làn sóng chống EU đã thất bại ở Hà Lan, “tất cả cùng đồng lòng thay đổi và vực lại EU”.
Tuy nhiên, chưa có bất cứ phản ứng nào từ các đồng minh “chống EU” của ông Wilders trên khắp châu Âu, như ứng viên Tổng thống Pháp Marine Le Pen.
Kết quả bầu cử này cũng được xem là đòn chí mạng đối với ông Wilders, người từng dẫn đầu các cuộc thăm dò trong phần lớn năm 2016. Chính trị gia cực hữu này được cho theo đuổi đường lối chính trị đã từng khiến cử tri Anh lựa chọn rời khỏi EU và cuộc bầu cử Tổng thống ở Mỹ. Là một chính trị gia gây nhiều tai tiếng, ông Wilders từng kêu gọi tẩy chay người Hồi giáo ở Hà Lan, đóng cửa tất cả trường học Hồi giáo và cấm lưu hành kinh Koran.
Thành lập chính phủ liên minh
Kết quả bầu cử vừa qua cũng cho thấy giới cử tri Hà Lan đang chia rẽ sâu sắc. Kỳ bầu cử diễn ra trong bối cảnh căng thẳng quan hệ giữa Hà Lan và Thổ Nhĩ Kỳ, sau khi chính phủ Hà Lan từ chối cho phép các Bộ trưởng Thổ Nhĩ Kỳ phát biểu tại các buổi tuần hành trên lãnh thổ của họ.
Hà Lan có viễn cảnh chính trị khá phức tạp. Có trên 28 đảng phái chính trị tham gia vào cuộc bầu cử, và do không có đảng nào giành được phần lớn số ghế tại Quốc hội, một liên minh chính phủ đa đảng sẽ được hình thành. Khi kết quả bầu cử được công bố chính thức, Thủ tướng Rutte sẽ bắt đầu các vòng đàm phán để thành lập chính phủ. Các đối tác tiềm năng trong liên minh này sẽ bao gồm đảng GroenLinks và đảng Xã hội - mỗi đảng dự kiến giành 14 ghế.
Trong bài phát biểu chiến thắng của mình, Thủ tướng Rutte cho hay ông đã sẵn sàng để đàm phán thành lập chính phủ liên minh.
“Trong vòng vài tuần và tháng tới là khoảng thời gian quan trọng để đoàn kết đất nước, chúng ta cần phải đảm bảo về việc thành lập một chính phủ ổn định để quản lý đất nước một cách tốt nhất trong 4 năm tới” - ông Rutte nói.
