EU tìm cách đùn đẩy người nhập cư

200 người di cư được lực lượng bảo vệ bờ biển Italia cứu giúp hồi tháng 4-2015

Bất đồng sâu sắc

Một trong những chủ đề chính của Hội nghị thượng đỉnh EU, khai mạc đêm 25-6 ở Brussels là vấn đề di cư. Cuộc họp này nhanh chóng trở thành nơi mà các lãnh đạo EU đổ tội cho nhau về sự tắc trách trong việc giải quyết làn sóng nhập cư, và sau đó đùn đẩy trách nhiệm cùng nhau giải quyết tái định cư cho khoảng 60.000 người nhập cư đến từ Syria trong vòng 2 năm tới.

Italia và Lithuania đã có những tranh luận hết sức gay gắt trong cuộc họp này, trong khi Chủ tịch của EU cũng là Chủ tịch cuộc họp thượng đỉnh là ông Donald Tusk và Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) là ông Jean-Claude Juncker cũng bất đồng trong việc đưa ra tuyên bố chung. Thủ tướng Italia Matteo Renzi đã chỉ trích lãnh đạo các nước EU không nhất trí được về kế hoạch tiếp nhận người nhập cư nêu trên.

Phát biểu tại phiên khai mạc, Chủ tịch Liên minh châu Âu Donald Tusk cho biết các quốc gia thành viên EU vẫn không đạt được đồng thuận về cơ chế phân chia hạn ngạch tiếp nhận người xin tị nạn đang ở Italia và Hy Lạp - 2 quốc gia được xem là tiền tuyến trong cuộc khủng hoảng người nhập cư, nhằm giảm nhẹ gánh nặng cho hai quốc gia này.

EC đưa ra đề xuất hạn ngạch này, trong đó áp đặt các quốc gia phải chia sẻ gánh nặng tiếp nhận 60.000 người di cư với Italia và Hy Lạp, nhằm bày tỏ tình đoàn kết và chia sẻ với hai quốc gia châu Âu này. Tuy nhiên, cơ chế này không đạt được đồng thuận do nhiều nước đòi thảo luận lại cách phân chia hạn ngạch. EU có thể phải xem xét lại việc áp đặt cơ chế tiếp nhận người nhập cư mà EC đề xuất.

Sự bất đồng sâu sắc trong vấn đề giải quyết khủng hoảng nhập cư được xem là chưa từng có trong nội bộ khối EU. Thủ tướng Đức Angela Merkel thậm chí còn mô tả cuộc khủng hoảng nhập cư này là “thách thức lớn nhất trong nội bộ châu Âu” kể từ khi bà làm Thủ tướng đến nay.

Trong suốt 10 năm nay, bà Merkel luôn là hình tượng dẫn đầu trong việc giải quyết các cuộc khủng hoảng mà EU phải đối mặt, và hiện Đức vẫn là nước đi đầu trong giải quyết vấn đề nhập cư khi chấp nhận hạn ngạch nhập cư lớn nhất. Trong khi đó, Anh dường như đứng ngoài lề tranh chấp này và còn tuyên bố rằng họ sẽ không tham gia vào việc phân chia tiếp nhận dòng người nhập cư.

Bất đồng trong nội bộ châu Âu về vấn đề nhập cư chắc chắn sẽ còn tái diễn khi cuộc họp các Bộ trưởng Nội vụ của EU diễn ra trong tháng tới nhằm tái định cư cho khoảng 60.000 người tìm kiếm tị nạn.

Ngăn người di cư

Điều đáng buồn nhất trong cuộc họp thượng đỉnh của EU lần này chính là việc giới chức Brussels thay vì thảo luận về biện pháp tổ chức tiếp nhận dòng người nhập cư, lại tập trung bàn kế để làm sao “đóng cửa” với những người tìm đến châu Âu và tìm cách trục xuất những người đã vào châu Âu.

“Trên hết, chúng ta cần phải ngăn chặn tình trạng nhập cư trái phép và đó phải là ưu tiên hàng đầu của chúng ta. Đối với tất cả những người không phải người tìm kiếm tị nạn hợp pháp, không có gì đảm bảo rằng họ sẽ được ở lại châu Âu” – ông Tusk nói.

Điều này còn thể hiện rõ hơn ở Hungary, khi Chính phủ nước này bắt đầu xây dựng một hàng rào cao 4 m dọc biên giới với Serbia để ngăn chặn dòng người di cư từ Balkan. Chỉ có Italia là đang phải một mình gánh chịu làn sóng người nhập cư tính đến con số hàng chục nghìn, ngày ngày tìm cách vượt biển Địa Trung Hải đến nước này.

Theo con số thống kê mới nhất của Frontex, tổ chức quản lý biên giới ngoài châu Âu, số người di cư đến biên giới các nước thành viên EU đã tăng gấp 2,5 lần nếu so sánh với cùng kỳ năm ngoái, từ 61.500 lên 153.000 người. Số người di cư đến châu Âu thông qua Balkan thậm chí tăng gấp 9 lần so với năm ngoái.