EU trừng phạt, Nga phản đòn

Nga tuyên bố đáp trả lệnh trừng phạt của EU bằng cách mở rộng lệnh cấm hàng nông sản của khối này (Nguồn: Sputniknews)

Tối 17-6, trong một cuộc họp tại Brussels, Bỉ, các đại sứ của 28 quốc gia thành viên Liên minh châu Âu tuyên bố gia hạn các lệnh trừng phạt kinh tế nhằm vào Nga tới cuối tháng 1-2016, thay vì kết thúc vào ngày 31-7 tới. Lệnh trừng phạt áp dụng cho các lĩnh vực năng lượng, quốc phòng và tài chính của Nga được EU đưa ra hồi tháng 7 năm ngoái với cáo buộc Moscow đứng sau cuộc khủng hoảng tại Ukraine cùng với động thái Nga sáp nhập bán đảo Crimea của Ukraine.

Quyết định nói trên được đưa ra sau khi giới lãnh đạo của EU thảo luận việc giám sát Thỏa thuận ngừng bắn đã được Chính phủ Ukraine và lực lượng đối lập nhất trí hồi tháng 2 vừa qua. Theo giới chức châu Âu, tình hình Ukraine đã được cải thiện sau Thỏa thuận Minsk được ký hồi tháng Hai. Tuy nhiên, từ đầu tháng Sáu, giao tranh giữa Kiev và lực lượng ly khai miền Đông có dấu hiệu leo thang trở lại.

Một số lãnh đạo châu Âu thậm chí còn cáo buộc rằng có sự xuất hiện của binh lính Nga chiến đấu cho lực lượng miền Đông và cho rằng Nga hậu thuẫn người ly khai gây xung đột phá vỡ Thỏa thuận Minsk 2. Bởi thế, việc kéo dài lệnh trừng phạt được các nhà lãnh đạo EU cho là cần thiết nhằm gây áp lực lên Nga.

Việc mở rộng các lệnh trừng phạt dự kiến sẽ được thông qua chính thức khi các Bộ trưởng Ngoại giao của EU nhóm họp vào ngày 22-6 tới. EU cũng nhấn mạnh sẽ tiếp tục duy trì chính sách hỗ trợ Ukraine.

Trước đó, các nhà lãnh đạo của EU cũng đã đạt được sự đồng thuận hồi tháng Ba vừa qua, nhất trí rằng họ sẽ không dỡ bỏ các lệnh trừng phạt nhằm vào Nga nếu Thỏa thuận ngừng bắn không được thực thi đầy đủ.

Phản ứng lại trước quyết định của EU, Bộ trưởng Kinh tế Nga Alexei Uluykayev đề cập đến việc Moscow sẽ mở rộng lệnh cấm nhập khẩu nông sản từ EU như một “đòn đáp trả” lên khối này sau việc gia hạn trừng phạt.

“Chúng tôi cũng sẽ giữ nguyên hiện trạng “cấm nhập khẩu” nông sản hiện nay. Ngoài ra cũng có thể mở rộng lệnh cấm này với một số loại khác nữa” – ông Uluykayev nói.

Theo nguồn tin từ phía các quan chức kinh tế Nga, Moscow đã tìm thấy nguồn sản phẩm thay thế và do đó, có thể tiếp tục duy trì lệnh cấm nhập khẩu một số mặt hàng từ EU trong trường hợp cần thiết, trong đó có cả các loại rau củ, trái cây, thịt và các sản phẩm sữa từ EU.
Về mặt quân sự, hôm 13-6 vừa qua, chính quyền Mỹ tiết lộ sẽ triển khai xe tăng, xe quân sự bộ binh, các vũ khí hạng nặng khác và khoảng 5.000 binh sĩ Mỹ đồn trú tại các nước vùng Baltic, từng thuộc Liên Xô cũ và Đông Âu. Các nước liên quan đến kế hoạch quân sự của Mỹ bao gồm 3 nước trong vùng Baltic là Estonia, Latvia và Litva, cộng thêm với các nước Đông Âu như Ba Lan, Rumani, Bulgari, và có thể là cả Hungary.

Bên cạnh đó, Lầu Năm Góc cũng có kế hoạch xây dựng các tuyến đường sắt và kho chứa vũ khí mới tại các nước thành viên NATO. Các kho chứa vũ khí này sẽ do các nhà thầu địa phương chịu trách nhiệm canh giữ và bảo vệ. Tờ New York Times của Mỹ cho biết, mục tiêu của Lầu Năm Góc là nhằm trấn an các quốc gia trong vùng Baltic và Đông Âu sau sự kiện bán đảo Crimea sáp nhập vào Nga và xung đột ở miền Đông Ukraine kéo dài.

Ngay sau khi thông tin được đưa ra, phía Nga đã có phản ứng gay gắt, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho rằng, Mỹ và các nước phương Tây đang đẩy Nga vào một cuộc đua vũ trang mới. Ông Putin tuyên bố, Moscow chắc chắn sẽ có biện pháp đáp trả “thích đáng” nếu NATO đe dọa lãnh thổ Nga. Ông Putin cũng thông báo về việc Nga sẽ bổ sung thêm 40 tên lửa đạn đạo liên lục địa vào kho vũ khí hạt nhân của nước này trong năm 2015, nhằm đáp trả trước những động thái quân sự từ phía Mỹ.

Với việc Mỹ bắn tiếng đưa vũ khí hạng nặng tới các nước Liên Xô cũ, EU giữ nguyên các hình thức trừng phạt Nga đến cuối năm nay...Nga cũng đáp trả bằng các lệnh cấm nhập khẩu, cũng như tuyên bố tăng cường kho vũ khí hạt nhân. Cuộc đối đầu Nga- phương Tây xung quanh vấn đề Ukraine dường như đang thêm phần căng thẳng.