Gặp may mắn

Rất dễ hiểu. Nếu không thức đêm thức hôm vất vả để học toán, lý, hóa, tiếng Anh và nhiều môn hóc búa khác thì làm sao em học sinh tốt nghiệp được Phổ thông trung học, làm sao vào được đại học để tìm vận may, tìm cơ hội đổi đời. Thành ra cái gốc là phải chăm chỉ, siêng năng, phải nỗ lực phấn đấu hàng ngày thì may ra mới có lúc gặp được may mắn.

Cũng theo cách suy nghĩ này, một nhà sư phạm người Nga đã khẳng định: “Cái gì cũng có lý do, kể cả may mắn”. Từ câu này ta có thể xác định được: Anh ấy, chị ấy lười biếng như thế, ỷ lại như thế làm gì có lý do nào để gặp được may mắn. Hoặc: Em Nam vừa đoạt giải Toán quốc tế là đúng thôi, vì suốt cả 12 năm học phổ thông năm nào em cũng đứng đầu lớp về môn Toán.

Nếu gọi chăm chỉ, nỗ lực là nguyên nhân thì may mắn chính là kết quả. Đúng như nhà triết học Ralph Emerson (1803 – 1882) đã khẳng định: “Những người nông cạn tin ở cơ may, ở tình thế, còn những người mạnh mẽ tin ở nguyên nhân và kết quả”. Tư tưởng của Emerson dạy bảo con người phải chủ động, mạnh mẽ, tạo ra may mắn, tạo ra tình thế, tạo ra cơ hội. Những người thất bại thường xuyên, thất bại thảm hại là vì luôn phải có người chống lưng, có người dìu dắt và luôn chờ đợi thời cơ sao mãi chưa thấy đến. Chờ lâu quá sẽ nản mà bỏ cuộc hoặc khi mất người dìu dắt dễ dàng té ngã không đứng dậy được nữa.

Tác giả danh tiếng Abraham Garfield (1831 – 1881) đã so sánh rất cụ thể: “Một cân can đảm, nỗ lực có giá trị hơn một tấn may mắn”. Cám ơn Garfield đã dạy ta tinh thần lạc quan yêu đời, chủ động, nỗ lực giành lấy may mắn. Điều này cũng giống như thi sỹ thiên tài Nguyễn Bính đã truyền sức sống mới cho ta nhân ngày Xuân mới qua câu thơ bất hủ: “Năm mới, tháng giêng, mùng một Tết/ Còn nguyên vẹn cả Một mùa xuân”. Mùa xuân nguyên vẹn ấy cho con người biết bao hy vọng, bao chờ đợi, bao may mắn đang sẵn sàng chào đón.

Trong cuộc sống đời thường hàng ngày tại nơi ta đang cư trú có nhiều thành phần dân cư là những tấm gương sống động, bằng xương bằng thịt dạy ta bài học về sự may mắn. Một thầy giáo già đang dạy kèm trẻ em và người nghèo miễn phí đã viết lên bảng khẩu hiệu: “May mắn là hạnh phúc trong hiện tại”, đã làm nhiều người cảm động và thu hút được nhiều nhà hảo tâm ủng hộ rất hiệu quả. Em bé nghèo từ mù chữ đến khi viết được thư cho bạn là may mắn. Những người ở nông thôn ra làm việc bốc vác ở thành phố đọc được tờ báo hàng ngày là may mắn. Như thế, ông giáo già là người đã phân phát cho người nghèo sự may mắn. Rõ ràng may mắn là những việc cụ thể, giản dị đang có ở quanh ta.

Sáng nay đi tập thể dục, cụ Nam 80 tuổi tươi cười: “Đêm qua tôi gặp may các ông ạ, ngủ liền một mạch được 4 tiếng đồng hồ, sáng nay tỉnh táo dễ chịu quá”. Bà Bắc lại khoe: “May quá, nhờ câu lạc bộ khiêu vũ của phường mà độ này sức khỏe tôi cải thiện trông thấy, ăn được, ngủ được, rất vui”. Hóa ra cái may mắn không bao giờ là quá muộn đối với tuổi đời, không bao giờ là quá muộn đối với mọi cuộc sống bình thường. Có nhà tâm lý lại bổ sung cho đủ ý như sau:

- Không bao giờ là quá muộn để tạo ra may mắn.

- May mắn lại nhân lên may mắn.

Đúng như thế, vì bà Bắc từ khi sức khỏe tốt lên lại nhận được đợt may gia công để xuất khẩu nên lại có thu nhập tốt hơn trước. Đúng là may lại thêm may.

Thế mới biết khi tâm đã bình an, biết lấy cái hạnh phúc nhỏ bé làm một điều may mắn thì mọi bệnh tật sẽ tạm vắng mặt để nhường chõ cho lòng hăng hái, yêu đời. Đó cũng chính là khẩu hiệu “Sống vui, sống khỏe, sống có ích” của các vị cao tuổi, tức là phải biết quên đi ba điều: quên tuổi tác, quên bệnh tật và quên hận thù cũ, để tật trung đón tìm những vận may mới, những niềm vui mới.

Trở lại với cái định đề đã nêu ra từ đầu là: Làm nhiều sẽ gặp may nhiều. Ai cũng thấy rõ là có làm nhiếu, sáng tạo nhiều, suy nghĩ nhiều thì mới có cơ hội, mới có dịp được gặp may mắn. Suy nghĩ này thấy rất rõ ở tầng lớp thanh niên nông thôn. Đại đa số con nhà nghèo, không có cơ hội đi học đại học, họ yên tâm ở lại nông thôn để xây dựng tương lai, tìm sự may mắn ngay trên chính quê hương mình, làng xóm mình, gia đình họ hàng của mình. Cùng với những chính sách đổi mới của Nhà nước về nông thôn và nông nghiệp, đã xuất hiện những tấm gương sáng của các giám đóc trẻ ở các hợp tác xã nuôi cá, nuôi thủy sản, chăn nuôi gia súc gia cầm theo những kiến thức khoa học mới đã làm thay đổi bộ mặt nông thôn. Có nơi bỏ trồng lúa vì đất khô cằn, ngập mặn để chuyển sang trồng các giống cây mới, đem lại những sản phẩm mới để xuất khẩu, đã giúp cho thu nhập từ nông nghiệp lên đến hàng tỷ đô la Mỹ mỗi năm.

Điều trớ trêu là có nhiều Cử nhân, sau khi gia đình đã bán cả ruộng vườn, nhà cửa để cho con đi học đại học, đã thất nghiệp vì không xin được việc do việc cung – cầu đào tạo đại học không cân đối, lại quay về quê cũ làm công cho các ông chủ mới giầu lên nhờ vào thuần túy lao động nông nghiệp đã được khoa học hóa như cơ giới, cải tạo đất, cải tạo phân bón, quy hoạch lại thủy lợi tưới tiêu ...

Đến đây có thể tạm sơ kết các ý chính về may mắn, về gặp may như sau:

- Làm việc càng nhiều, khả năng gặp may càng cao.

- Cái gì cũng có lý do, kể cả gặp được, tạo được may mắn.

- May mắn là hạnh phúc trong hiện tại.

- Không bao giờ là quá muộn để tạo ra may mắn. Trẻ có may mắn của trẻ, già có may mắn của già.

- Nhiều khi gặp thời, gặp cơ hội đến, may mắn lại nhân lên may mắn. May mắn mới có khi lại bằng năm bằng mười may mắn cũ.

Nhưng, các nhà triết học tiền bối cũng nhắc nhở chúng ta điều đáng lưu ý trong công cuộc săn tìm may mắn. Tác gải Bacchylide đã cảnh báo: “Chẳng có ai ngày nào cũng gặp được may mắn”. Điều này thì rõ rồi, vì thế ta cứ yên tâm, luôn hăng hái, phấn đấu mỗi ngày để đạt được những ngày mới may mắn hơn, tốt đẹp hơn.

Cùng với ý tứ nhắn gửi của tác giả Bacchylide, cần thêm hai điều quan trọng phải lưu tâm để đạt được may mắn, dó là:

Điều thứ nhất: “Có bột mới gột nên hồ”. Đây là câu tục ngữ dân gian Việt Nam mà lúc nào cũng đúng, hoàn cảnh nào cũng đúng. Phải bám trụ ở nông thôn, phải có ruộng, đất, phải có sông, ngòi, phải có kinh nghiệm sản xuất nông nghiệp đã rồi mới dựa trên những tiến bộ về khoa học kỹ thuật mà tìm ra được may mắn. Triết học phương Tây cũng có một câu tương tự.

Điều thứ hai: Phải dám nghĩ, dám làm, dám mạo hiểm mới hy vọng có được may mắn, có được cơ hội đổi đời. Phương Tây rất tâm đắc với câu: “Không mạo hiểm thì không có gì hết. Không chịu khó nhọc thì không có gì hết”.

Chúc cho tất cả chúng ta làm việc nhiều, khó nhọc nhiều, mạo hiểm nhiều để gặp được nhiều may mắn.