Gây thiệt hại thì phải bồi thường
Đó là vấn đề được Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Trương Thị Mai đặt ra, khi UBTVQH cho ý kiến về Dự án Luật Ban hành quyết định hành chính, diễn ra ngày 25/9.
Nên mở rộng đối tượng điều chỉnh
Vấn đề được nhiều ĐB quan tâm chính là việc Luật chỉ điều chỉnh đối với cơ quan ban hành quyết định hành chính như: Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Thủ trưởng các đơn vị trực thuộc Bộ, trực thuộc cơ quan ngang Bộ; UBND các cấp; Chủ tịch UBND các cấp; Thủ trưởng các cơ quan chuyên môn trực thuộc UBND cấp tỉnh, cấp huyện, Thủ trưởng cơ quan, tổ chức được giao thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính nhà nước. Còn không điều chỉnh đối với các cơ quan khác như: Tòa án, Văn phòng Quốc hội, Kiểm toán Nhà nước.
Trước vấn đề trên, Ủy ban Pháp luật bày tỏ quan điểm, theo quy định của pháp luật chủ thể ban hành quyết định hành chính rất rộng, không chỉ bao gồm các cơ quan hành chính nhà nước mà còn có các cơ quan cá nhân khác như: Tòa án, Viện Kiểm sát, Kiểm toán Nhà nước, Văn phòng Chủ tịch nước, Văn phòng Quốc hội, những người có chức vụ trong tổ chức chính trị xã hội, đơn vị sự nghiệp công lập, công chức được trao quyền thực hiện hoạt động quản lý nhà nước.
Ủy ban Pháp luật cũng cho rằng, việc Dự thảo Luật không quy định Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ là chủ thể ban hành quyết định hành chính cũng cần cân nhắc, vì Chính phủ là cơ quan hành chính cao nhất, và Thủ tướng là người đứng đầu cơ quan này.
Ông Phan Trung Lý- Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật cho biết: Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành các quyết định hành chính, tác động ra bên ngoài, liên quan đến quyền, lợi ích của nhiều người và thẩm quyền ban hành các quyết định này cũng được quy định trong các văn bản pháp luật. Vì vậy, loại ý kiến này đề nghị nghiên cứu bổ sung các chủ thể này vào Dự thảo Luật để đảm bảo quy trình thống nhất ban hành quyết định hành chính.
Đồng tình với quan điểm của Ủy ban Pháp luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Nguyễn Văn Giàu đề nghị, Luật phải điều chỉnh chung chứ không chỉ áp dụng đối với cơ quan hành pháp.
Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Ksor Phước đặt ra vấn đề: “Luật ban hành quyết định hành chính của các cơ quan hành pháp còn Quốc hội hay các cơ quan khác thì Luật nào quy định”?
Phân tích thêm, bà Trương Thị Mai chỉ rõ, tại sao quyết định lương của bên Chính phủ là quyết định hành chính còn quyết định lương bên Văn phòng Quốc hội lại không được xem là quyết định hành chính? Trong khi thực tế có rất nhiều nơi ban hành quyết định hành chính. Do đó chúng ta cần phải cân nhắc lại.
Giải trình về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường cho rằng, phạm vi điều chỉnh chỉ áp dụng đối với cơ quan hành pháp vì đây là nơi bức xúc nhất. Cho nên trước mắt chọn cơ quan hành pháp, còn chưa bao phủ đối với các cơ quan khác.
Có được ủy quyền?
Đó là vấn đề cũng nhận được sự quan tâm của nhiều ĐB khi xuất hiện hai luồng ý kiến khác nhau. Bởi ông Phan Trung Lý- Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật đề nghị cân nhắc quy định về việc ủy quyền ban hành quyết định hành chính. Bởi vì việc ban hành quyết định hành chính là thẩm quyền của cấp trưởng, cấp phải chịu trách nhiệm về việc ban hành quyết định hành chính thuộc thẩm quyền của mình.
Trong khi đó, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc Ksor Phước cho rằng, người được ủy quyền phải là cấp trưởng chứ không chỉ là cơ quan cấp trên. Cấp trưởng ủy quyền cho cấp phó ký hay thực thi nhiệm vụ. Ví dụ vấn đề thuộc thẩm quyền UBND cấp tỉnh thì tỉnh ủy quyền cho UBND cấp huyện, nhưng phải đúng phạm vi thẩm quyền cho phép.
Trưởng ban Dân nguyện Nguyễn Đức Hiền đề nghị, ủy quyền có thể được nhưng phải có trách nhiệm của người được ủy quyền và người ủy quyền. Nếu làm sai trách nhiệm của người ủy quyền thì như thế nào? bởi có nhiều trường hợp cấp phó ký thay cấp trưởng. Vậy ủy quyền cũng phải quy rõ trách nhiệm.
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Trương Thị Mai thì, việc ủy quyền thực tế hiện nay vẫn diễn ra, tuy nhiên Luật cần bổ sung thêm tiêu chí trong trường hợp nào cho phép ủy quyền. “Ban hành quyết định hành chính liên quan đến lợi ích cộng đồng thì văn bản hành chính tác động đến phạm vi nào thì lấy ý kiến đối tượng đó. Ví dụ liên quan đến 1 thôn thì lấy ý kiến của thôn đó chứ không lấy ý kiến cả cộng đồng. Nhưng quyết định hành chính gây ra thiệt hại phải xử lý và bồi thường để nâng cao trách nhiệm người ban hành văn bản hành chính. Có thể không trái với pháp luật nhưng lại gây ra thiệt hại cho người dân thì phải bồi thường”- bà Mai chỉ rõ.