Giải bài toán đào tạo nghề, yêu cầu cấp bách
Có gần 48% trong tổng số 1,12 triệu người thất nghiệp trong độ tuổi từ 15-24 tuổi. Tỷ lệ này đặc biệt cao ở khu vực thành thị với 9,51%, nghĩa là cứ 10 thanh niên trong độ tuổi lao động ở khu vực thành thị có gần 1 người thất nghiệp.
Đáng lo ngại
| Theo ông Vũ Tiến Lộc- Chủ tịch VCCI, thất nghiệp và đặc biệt là tình trạng thiếu việc làm đang gây ra nhiều hệ lụy cho phát triển kinh tế và ổn định xã hội. Mỗi năm, chúng ta có hơn 1,2 triệu người bước vào tuổi lao động cộng với hàng triệu, thậm chí cả chục triệu người sẽ không còn kế sinh nhai trong khu vực nông nghiệp do quá trình tái cấu trúc, cần có việc làm, sẽ trở thành áp lực ngày càng lớn trong những năm sắp tới. |
Khi thời điểm hội nhập TPP đã đến thì vấn đề lao động của ta sẽ còn vấp phải sự cạnh tranh rất gay gắt từ các nước. Vậy làm sao để giải bài toán lao động việc làm trong khi chúng ta đang tinh giản biên chế?
Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI Vũ Tiến Lộc đã bày tỏ những lo ngại đối với những người lao động trong khu vực nông nghiệp, nông thôn. Ông Lộc đưa ra dẫn chứng: Báo cáo về tình hình lao động và việc làm do Tổng cục Thống kê vừa đưa ra các con số rất đáng suy ngẫm khi gần 48% trong tổng số 1,12 triệu người thất nghiệp trong độ tuổi từ 15-24 tuổi. Tỷ lệ thanh niên thất nghiệp trong toàn quốc là 6,47%, cao gấp 5 lần tỷ lệ thất nghiệp của những người từ 25 tuổi trở lên. Tỷ lệ này đặc biệt cao ở khu vực thành thị với 9,51%, nghĩa là cứ 10 thanh niên trong độ tuổi lao động ở khu vực thành thị có gần 1 người thất nghiệp. Báo cáo cũng dẫn ra con số: 17,47 triệu lao động đang làm việc ở khu vực phi chính thức với thu nhập thấp và không ổn định chiếm tỷ lệ 56,4%. Tỷ lệ này ở nông thôn cao hơn rất nhiều so với thành phố, chiếm tới 64,1%.
Từ đó ông Lộc cho rằng, thất nghiệp và đặc biệt là tình trạng thiếu việc làm đang gây ra nhiều hệ lụy cho phát triển kinh tế và ổn định xã hội. Mỗi năm, chúng ta lại có hơn 1,2 triệu người bước vào tuổi lao động cộng với hàng triệu, thậm chí cả chục triệu người sẽ không còn kế sinh nhai trong khu vực nông nghiệp do quá trình tái cấu trúc, cần có việc làm, sẽ trở thành áp lực ngày càng lớn đối với đất nước trong những năm sắp tới.
Theo đánh giá của ĐBQH Đỗ Văn Vẻ (Thái Bình), hiện năng suất lao động của ta thấp, trình độ chuyên môn khả năng lao động còn hạn chế đây là một thách thức lớn khi hội nhập TPP. Vậy đòi hỏi các DN phải nhập cuộc tích cực, tái cấu trúc lại DN đào tạo công nhân, lãnh đạo DN đưa năng suất lao động lên cao.
Nhận định thực trạng lao động là rất đáng lo ngại, ĐBQH Phan Văn Quý (Nghệ An) cho rằng, chúng ta hãy quan niệm đào tạo dạy nghề phải như đại học vì nó tuy ngắn nhưng phải có bài bản và đầu tư cơ sở vật chất cũng như có giáo viên giỏi thì mới tạo ra được sản phẩm là người học viên học nghề ra có tay nghề cao. Khi làm trong nước thì DN Việt Nam cũng phát triển lên và họ có thu nhập cao nuôi sống gia đình, còn đi lao động xuất khẩu cũng được nước ngoài trả lương cao hơn vì tay nghề cao. “Đã đến lúc chúng ta nâng tầm đào tạo nghề lên như vấn đề giáo dục đại học”- ông Quý bày tỏ.
Đào tạo nghề gắn với doanh nghiệp
Theo ông Phan Văn Quý, lao động chính là sản phẩm, sản phẩm càng cao thì thu nhập càng cao. Lao động tay nghề cao làm tăng năng suất lao động. Lâu nay chúng ta nói năng suất lao động của Việt Nam chưa cao chính là do tay nghề lao động thấp. Nếu chúng ta giải được bài toán đào tạo nghề là một phần của nguồn nhân lực thì đỡ áp lực cho nhiều thầy thiếu thợ. Vấn đề là thu nhập sau khi học nghề và học đại học ra. Phải đầu tư cơ sở vật chất cho cơ sở dạy nghề, gắn DN với cơ sở dạy nghề như giáo trình, đầu ra để khi học viên ra hòa nhập ngay với các cơ sở sản xuất kinh doanh. Phải xem vấn đề việc làm như vấn đề tăng trưởng GDP vì trên bình diện rộng sẽ giải quyết nhiều vấn đề xã hội- ông Quý cho hay.
Còn ông Đỗ Văn Vẻ cho rằng, muốn người lao động chiến thắng được trên sân chơi chung thì phải đặc biệt chú ý đến đào tạo lao động thông qua việc mời các chuyên gia nước ngoài về dạy, nâng cao trình độ cho người lao động trong thời điểm hội nhập. Tuy nhiên cần sự hậu thuẫn từ phía Nhà nước từ chính sách vĩ mô cũng như các luật phù hợp với tình hình, tạo điều kiện thông thoáng để phát triển vững chắc thì mới vượt qua giai đoạn khó khăn nhất.
Theo ông Vũ Tiến Lộc, Nhà nước đang trong quá trình cải cách, tinh giản biên chế và tái cấu trúc, không có khả năng tạo thêm việc làm cho xã hội. Khu vực đầu tư nước ngoài có khả năng tạo việc làm trong một số lĩnh vực, nhưng không bền vững. Cỗ máy tạo việc làm lớn nhất chính là khu vực kinh tế tư nhân trong nước. Do vậy, cần phát triển khu vực kinh tế tư nhân trong nước lớn mạnh để tạo việc làm cho người dân và thúc đẩy tăng trưởng, để có được một Việt Nam phát triển và tự chủ là yêu cầu sống còn của nền kinh tế.
