Giải quyết bất cập chính sách người có công
Theo thống kê của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH), từ năm 1986 đến nay đã có khoảng trên 100 văn bản được ban hành của cơ quan hành chính nhà nước dưới các dạng nghị định, quyết định, thông tư... Nhờ đó công tác đền ơn đáp nghĩa đã giành được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên đó đây vẫn còn những bất cập.
Ảnh minh họa.
Nhiều bất cập cần tháo gỡ
Từ năm 1986 đến nay Nhà nước đã có nhiều văn bản luật ưu đãi xã hội đối với người có công (NCC). Trong đó nổi bật nhất là việc ban hành Pháp lệnh Ưu đãi người hoạt động cách mạng, liệt sĩ và gia đình liệt sĩ, thương binh, bệnh binh, người hoạt động kháng chiến,
NCC giúp đỡ cách mạng được ban hành năm 1994 (Pháp lệnh ưu đãi năm 1994) và Pháp lệnh quy định danh hiệu vinh dự nhà nước “Bà mẹ Việt Nam anh hùng” được ban hành năm 1994. Đây là hai văn bản pháp luật nhằm thể chế hóa Hiến pháp năm 1992, đánh dấu sự tiến bộ trong hệ thống chính sách ưu đãi xã hội đối với NCC, cùng với các nghị định, thông tư hướng dẫn thi hành hai pháp lệnh này tạo thành hệ thống pháp luật về ưu đãi NCC.
Đến năm 1998 và năm 2000, Pháp lệnh Ưu đãi năm 1994 lại được sửa đổi cho phù hợp với điều kiện mới và quá trình cải cách hành chính. Năm 2005, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thông qua Pháp lệnh Ưu đãi NCC với cách mạng thay thế Pháp lệnh ưu đãi năm 1994 vì không còn phù hợp.
Tiếp đến năm 2012, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi NCC với cách mạng năm 2005. Cùng với việc sửa đổi Pháp lệnh Ưu đãi NCC năm 2005, ngày 09-4-2013, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 31/2013/NĐ-CP quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Pháp lệnh ưu đãi NCC với cách mạng...
Với hành lang pháp lý tương đối đầy đủ trên công tác đền ơn đáp nghĩa trong thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Cả nước hiện có 8,8 triệu NCC, trong đó có trên 1,4 triệu NCC được hưởng các chế độ trợ cấp thường xuyên.
Tuy nhiên trong quá trình tổ chức triển khai thực hiện vẫn còn một hạn chế, bất cập khiến nhiều NCC vẫn chưa được hưởng chế độ, chính sách ưu đãi của Nhà nước trong khi đó, có không ít đối tượng lợi dụng những kẽ hở của chính sách để trục lợi.
Theo Báo cáo về Kết quả rà soát thực hiện Chỉ thị số 23/CT-TTg, ngày 27/10/2013 của Thủ tướng Chính phủ về Chương trình “Tổng rà soát việc thực hiện chính sách ưu đãi đối với NCC với cách mạng trong 2 năm 2014-2015” do Bộ LĐTB&XH thực hiện cho thấy, tổng số đối tượng được rà soát 2.070.151 người, trong đó số đối tượng hưởng đúng, hưởng đủ chính sách là 1.982.108 người, số đối tượng hưởng chưa đầy đủ chính sách là 86.201 người và số đối tượng hưởng sai chính sách là 1.872 người, chiếm tỷ lệ 0.09%. Đáng chú ý, qua tổng hợp sơ bộ, đến nay còn 63.551 trường hợp kê khai chưa được xác nhận NCC để hưởng chế độ.
Sửa đổi bổ sung đảm bảo người có công đều được hưởng
Phản ánh từ các địa phương cho thấy việc triển khai thực hiện các quy định mới về chính sách ưu đãi NCC đã vấp phải một số vấn đề vướng mắc. Cụ thể là về điều kiện, căn cứ xác nhận còn thiếu, chưa phù hợp giữa các đối tượng; điều chỉnh trợ cấp đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học chưa đúng quy định…
Đáng chú ý chính sách đối với người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học vẫn còn tồn tại nhiều bất cập, chưa có hướng dẫn với trường hợp thương binh đồng thời là bệnh binh và cũng đồng thời là người mất sức lao động mà bị mắc bệnh, hoặc sinh con dị dạng, dị tật thì có được xem xét giải quyết chế độ chất độc hóa học không và giải quyết hưởng chế độ như thế nào.
“Chính sách đối với người nhiễm chất độc da cam/dioxin đang rất vướng do sự thiếu đồng bộ trong các văn bản hướng dẫn, gây ách tắc trong khâu lập hồ sơ, như các giấy tờ chứng minh thời gian, các loại bệnh việc chuyển hồ sơ giám định y khoa để xác định mắc bệnh rất chậm... Bên cạnh đó, do quy định của chính sách chưa thật cụ thể, khoa học, nên việc áp dụng, thực hiện rất khó”- Trung tướng Nguyễn Thế Lực, Phó Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam nói.
Từ những khó khăn, bất cập trên cho thấy, việc hoàn thiện pháp luật ưu đãi NCC với cách mạng là vấn đề cấp thiết hơn bao giờ hết.Vấn đề này cũng được đại biểu các địa phương thảo luận khá quyết liệt tại hội nghị trực tuyến mới đây. Theo đó, ý kiến nhiều địa phương cho rằng, chính sách ưu đãi NCC vốn là chính sách mang tính nhạy cảm chính trị - xã hội đòi hỏi phải ban hành đầy đủ các quy định của luật pháp liên quan đến NCC, nói cách khác là phải có sự đồng bộ các loại văn bản pháp luật về vấn đề này.
Đồng thời, trong tổ chức triển khai thực hiện cũng phải cụ thể, bảo đảm đúng, đầy đủ đối tượng thuộc diện thụ hưởng, tránh hiện tượng bỏ sót đối tượng, chỉ khi đó mới thực hiện đầy đủ được sự công bằng xã hội.
Trước những khó khăn, bất cập trong quá trình triển khai chính sách người có công, Chính phủ thống nhất sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 31/2013/NĐ-CP ngày 9/4/2013 của Chính phủ quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành một số điều của Pháp lệnh sửa đổi, bổ sung một số điều của Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng năm 2012. Theo đó, Chính phủ giao Bộ LĐTB&XH chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức thực hiện; đồng thời phối hợp với Bộ Tư pháp khẩn trương hoàn chỉnh hồ sơ để trình Chính phủ đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét sửa đổi, bổ sung Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng theo thủ tục rút gọn.
