Giải tỏa điểm nghẽn cho doanh nghiệp
Theo phản ánh của nhiều DN xuất nhập khẩu, thời gian qua, họ phải chịu quá nhiều loại phí và phụ phí do các hãng tàu và chủ tàu áp đặt làm giảm sức cạnh tranh của hàng hóa khi xuất khẩu. Nếu điều đó vẫn tiếp diễn, chắc chắn vấn đề phí và phụ phí sẽ gây áp lực lớn cho các DN xuất nhập khẩu trong nỗ lực nâng cao năng lực cạnh tranh khi hội nhập kinh tế quốc tế.
Nhiều loại phí và phụ phí gây áp lực cho các
doanh nghiệp xuất nhập khẩu. (Ảnh: Hoàng Long).
Gánh nặng phí
Trao đổi với PV Đại Đoàn Kết, lãnh đạo một DN xuất nhập khẩu hàng may mặc cho biết, lâu nay, các DN xuất nhập khẩu luôn phải đau đầu vì vấn đề phí, phụ phí khi thực hiện các chuyến xuất nhập khẩu hàng hóa bằng đường biển. Theo vị này, các DN xuất nhập khẩu của Việt Nam đang phải gánh rất nhiều loại phí “trời ơi” cũng như việc thường xuyên tăng phí bất ngờ của chủ các hãng tàu song vẫn đành phải “ngậm bồ hòn làm ngọt”.
Theo ông Trần Đức Minh- Chủ tịch Hiệp hội Chủ hàng Việt Nam, Hiện nay các DN phải chịu từ 15 đến 20 loại phí, như phí EBS, phí CFS (các hãng nhận thầu đánh thêm vào, chủ hàng chưa đến, số hàng này sẽ được đánh vào kho để chờ chủ hàng. Hiện nay mức phí này đang áp dụng 110.000 đồng/khối); phí khai báo hải quan trước (áp dụng tại Nhật Bản với mỗi bản khai là 25USD), …
Các phí trên khiến cho các DN đã khó lại càng khó. Đáng chú ý, theo ông Minh, nhiều loại phí còn đang “lăm le” tăng giá đơn cử như ở thời điểm hiện tại, 1/3 giá cước đi châu Âu đều tăng khiến cho các DN Việt Nam gặp rất nhiều khó khăn vì gánh nặng phí và phụ phí.
Ở Việt Nam hiện nay, vận tải đường biển chủ yếu nằm trong tay các hãng tàu nước ngoài (90% thị trường thuộc về tay các chủ tàu nước ngoài), do đó, các DN xuất nhập khẩu của Việt Nam đều phải phụ thuộc vào “cánh tay điều khiển” phí và lệ phí của các chủ tàu ngoại. Tăng phí hay họ có “đẻ ra” hàng chục loại phí thì DN của ta cũng phải chịu vì nếu không thì không thể xuất nhập khẩu hàng hóa.
Thực tế này đang làm giảm năng lực cạnh tranh của các DN xuất nhập khẩu trong nước, bởi khi phải chịu quá nhiều loại phí, phụ phí, hàng hóa sẽ không thể bán được với giá cạnh tranh.
Doanh nghiệp xuất nhập khẩu đau đầu vì phí, phụ phí.
Nâng cao vai trò của Hiệp hội Chủ hàng
Trước thực trạng nói trên, tại cuộc hội thảo “Nâng cao năng lực cạnh tranh thông qua qua kết nối Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và Hiệp hội Chủ hàng Việt Nam” do Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) tổ chức cuối tuần qua, nhiều ý kiến cho rằng, cần phải nâng cao hơn nữa vai trò của các Hiệp hội ngành hàng trong việc kết nối với cộng đồng DN, để từ đó tạo thành sức mạnh tập thể mới có thể nâng cao sức cạnh tranh cho cộng đồng DN, điều này càng cần thiết và quan trọng hơn khi Việt Nam đang thực hiện các ký kết, đàm phán các Hiệp định Thương mại tự do.
Thừa nhận thời gian qua, mối liên hệ giữa DN xuất nhập khẩu và các Hiệp hội ngành hàng vẫn còn lỏng lẻo, bà bà Đặng Phương Dung- Cố vấn Hiệp hội Dệt may Việt Nam cho hay, Hiệp hội Chủ hàng hiện nay chưa có hoạt động tới tầm để thu hút các DN, chủ hàng tham gia.
Nêu lên thực trạng các DN xuất nhập khẩu hiện nay đang phải vật lộn với các vấn đề cạnh tranh trong thời kỳ hội nhập, tìm kiếm thị trường tiêu thụ, giảm giá thành, tăng lợi nhuận. Thế nhưng, họ lại phải chịu áp lực lớn về vấn đề cước vận tải, giao nhận, các khâu của xuất nhập khẩu. Điều này đang làm giảm rõ rệt sức cạnh tranh của các DN. Thực tế này đòi hỏi giữa các DN và Hiệp hội ngành hàng cần phải có mối liên kết chặt chẽ hơn, phải làm sao để từ mối liên kết đó, Hiệp hội ngành hàng có thể đại diện cho DN nói lên tiếng nói của DN, giải tỏa bớt những gánh nặng khó khăn cho DN từ đó mới có thể nâng sức cạnh tranh cho cộng đồng DN.
Theo ông Trần Đức Minh, Chủ tịch Hiệp hội Chủ hàng Việt Nam, một trong những yếu tố quan trọng cần làm hiện nay, đó là các DN Việt Nam hiện nay là phải nâng cao sức cạnh tranh, tập hợp lực lượng có tiếng nói với Chính phủ, với hãng tàu và khu vực để trở thành một khối thống nhất, bảo vệ quyền lợi của các chính họ.
Giới chuyên gia kinh tế cũng đưa ra khuyến cáo, sự can thiệp hỗ trợ của cơ quan quản lý là cần thiết, song bên cạnh đó, các DN xuất nhập khẩu cần nỗ lực tìm hiểu, tự nâng cao kiến thức, nghiệp vụ trong vận tải biển, giao nhận, ngoại thương… để từ đó có những ứng phó kịp thời khi “có biến” tăng phí, phụ phí mà các chủ tàu có thể “đỏng đảnh” đưa ra một cách bất ngờ, phi lý.
“Ngoài ra, các DN cũng cần phải chủ động gia nhập Hiệp hội Chủ hàng, đóng góp tiếng nói của mình vào tiếng nói chung của Hiệp hội Chủ hàng, để tạo thành sức mạnh tổng hợp mới có thể nâng sức cạnh tranh” – ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công thương) nhấn mạnh.
