Giảm áp lực cho bệnh viện tuyến trên

Tại Hà Nội, mô hình phòng khám với sự tham gia của bác sĩ tuyến trên được triển khai tại Trạm Y tế phường Việt Hưng. Bên cạnh Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, sáu đơn vị y tế của thành phố gồm Bệnh viện Tim Hà Nội, Bệnh viện Ung bướu Hà Nội, Bệnh viện Da liễu Hà Nội, Bệnh viện Tâm thần Hà Nội, Bệnh viện Đa khoa Đức Giang và Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội cũng tham gia hỗ trợ chuyên môn.

Theo Sở Y tế Hà Nội, 126 trạm y tế xã, phường đã được kết nối hỗ trợ chuyên môn với các bệnh viện của thành phố, cùng sự tham gia của 19 bệnh viện trung ương, bộ, ngành và các cơ sở y tế tư nhân.

TS Nguyễn Đình Hưng - Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho rằng, thông qua hỗ trợ chuyên môn, đào tạo nhân lực, chuyển giao kỹ thuật và tổ chức khám, chữa bệnh ngay tại trạm y tế, khoảng cách giữa tuyến cơ sở và tuyến bệnh viện từng bước được thu hẹp. Người dân được hưởng lợi từ việc nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu, đồng thời niềm tin đối với hệ thống y tế cơ sở ngày càng được củng cố.

Một hướng triển khai khác là đưa dịch vụ phục hồi chức năng đến cộng đồng. Tại xã Phúc Thịnh, nơi có hơn 2.700 người khuyết tật, trạm y tế ưu tiên hỗ trợ các trường hợp khuyết tật vận động, người bệnh sau chấn thương và đột quỵ.

Ông Trần Ngọc Nghĩa - Giám đốc Trạm Y tế Phúc Thịnh, cho biết hoạt động phục hồi chức năng không chỉ thực hiện tại cơ sở y tế. Kỹ thuật viên còn trực tiếp hướng dẫn người thân những kỹ năng cơ bản để hỗ trợ người bệnh luyện tập tại nhà, góp phần duy trì kết quả phục hồi và cải thiện khả năng sinh hoạt.

Đến đầu tháng 10/2026, mô hình phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng đã được triển khai thí điểm tại 5 xã, phường của Hà Nội, gồm Xuân Mai, Khương Đình, Phúc Thịnh, Tây Mỗ và Ba Vì. Với người bệnh mạn tính, người cao tuổi và người khuyết tật, việc theo dõi thường xuyên, hỗ trợ tại cộng đồng góp phần hạn chế biến chứng, duy trì chức năng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Tại TPHCM, chương trình mỗi trạm y tế có một bệnh viện đồng hành đang được triển khai. Theo kế hoạch của Sở Y tế TPHCM, toàn bộ 168 trạm y tế xã, phường, đặc khu được phân công một bệnh viện đa khoa đồng hành thường xuyên, đồng thời kết nối với các bệnh viện chuyên khoa để được hỗ trợ chuyên sâu khi cần thiết.

Chương trình có hai lớp hỗ trợ: Bệnh viện đa khoa và trung tâm y tế khu vực phối hợp với trạm y tế trong đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, hội chẩn, cấp cứu ban đầu, quản lý bệnh không lây nhiễm, chuyển tuyến và quản trị chất lượng; bệnh viện chuyên khoa hỗ trợ theo từng lĩnh vực.

Trong giai đoạn đầu, ngành y tế thành phố bố trí 81 bác sĩ đa khoa và chuyên khoa có kinh nghiệm luân phiên đến 37 trạm y tế đang gặp khó khăn về nhân lực. Điểm đáng chú ý là việc luân phiên không chỉ nhằm bổ sung bác sĩ trực tiếp khám, chữa bệnh, mà còn hướng đến đào tạo tại chỗ, hướng dẫn thực hành và chuyển giao năng lực cho đội ngũ y tế cơ sở.

PGS.TS.BS Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TPHCM nhấn mạnh, mục tiêu của chương trình không phải để các bệnh viện làm thay trạm y tế, mà giúp trạm từng bước tự làm được nhiều hơn, làm tốt hơn và duy trì năng lực đó lâu dài.

Theo lãnh đạo Sở Y tế TPHCM, thước đo thành công không phải là số đoàn công tác, số lớp đào tạo hay lượt bác sĩ luân phiên, mà là năng lực thực tế của trạm y tế sau 6 tháng, một năm; số bệnh thông thường và bệnh mạn tính được quản lý tại cộng đồng; khả năng phát hiện sớm, xử trí đúng, chuyển viện an toàn và mức độ tin tưởng của người dân.

Trên thực tế, khi trạm y tế đủ năng lực quản lý và theo dõi những trường hợp phù hợp, người bệnh không phải di chuyển nhiều lần, giảm chi phí đi lại và thời gian chờ đợi. Các bệnh viện tuyến trên cũng có thêm điều kiện tập trung nguồn lực cho những ca bệnh nặng, phức tạp và cần kỹ thuật chuyên sâu.