Giảm giá kiểu... đánh võng

Sau 2 công văn của Bộ Tài chính gửi các Sở Tài chính các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương yêu cầu phối hợp với Sở Giao thông vận tải và các cơ quan liên quan tiếp tục tăng cường quản lý giá cước vận tải bằng xe ô tô tại địa phương. Đồng thời, Bộ Tài chính cũng yêu cầu các đơn vị thường xuyên tổng hợp báo cáo về Cục Quản lý giá diễn biến tình hình giảm giá cước và kết quả thanh tra, kiểm tra giá cước vận tải bằng ô tô tại địa phương trong các báo cáo định kỳ về tình hình giá cả thị trường theo quy định.

Một số hãng taxi đã giảm giá cước, nhưng mức giảm rất khiêm tốn, nhỏ giọt, phổ biến là 300 đồng/km. Chẳng hạn taxi Hãng Mai Linh sẽ giảm 300 đồng/km, còn taxi Hãng Vinasun giảm 500 đồng/km

300 đồng hay 500 đồng trên mỗi km. Thử làm phép toán, hai hãng xe này đang chạy với giá cước khoảng 12.000 đồng/km. Như vậy không quá khó để tính toán rằng, mức giảm này còn chưa tới 3%. Đơn giản hơn, đi 1 quãng đường dài tầm 3,5km trả hết 40.000 đồng thì giảm được 1.000 đồng, đi hết 120.000 đồng cũng chỉ bớt được khoảng 3.000 đồng, tính ra bằng nửa mớ rau muống, bằng một mớ rau cải cúc với giá cả hiện hành bây giờ.

Tính toán nhanh trong quãng thời gian từ tháng 10/2015 đến nay, giá xăng liên tiếp giảm, mức giảm khoảng 25%. Hiện chi phí xăng dầu chiếm 25%-35% giá thành cước taxi. Vì vậy nếu mức giảm cước chỉ là 3% là con số quá khập khiễng, mang tính “bịt mắt bắt dê” với dư luận và người tiêu dùng.

Giá nhiên liệu giảm, các doanh nghiệp vận tải phải giảm giá cước là yêu cầu chính đáng của người dân nhưng mức giảm mà mấy hãng taxi thực hiện thực ra chỉ là một cách đánh võng. Chưa kể, việc giảm của doanh nghiệp không xuất phát từ sự tự giác. Vấn đề cốt tử được nhận là vì sợ “mức xử phạt, hình thức xử phạt” nên các hãng giảm giá.

Thực tế, trước diễn biến giá xăng dầu liên tục giảm, đại diện Sở Tài chính Hà Nội đã có công văn yêu cầu các DN kinh doanh vận tải tiến hành rà soát lại các chi phí đầu vào, đặc biệt là chi phí xăng dầu để thực hiện kê khai giảm giá cước phù hợp. Tuy nhiên, đến nay, số DN thực hiện nộp báo cáo kê khai giá vẫn rất khiêm tốn. Rõ ràng, các doanh nghiệp chưa bao giờ sòng phẳng với người tiêu dùng. Khi giá xăng tăng, lập tức giá cước taxi tăng ngay và luôn, và khi giá xăng giảm, cước taxi cũng như cước vận tải ù lỳ.

Bộ Tài chính cũng như các cơ quan khác đang thực hiện một công cụ hành chính để xử phạt doanh nghiệp vi phạm nhưng vì chế tài xử phạt quá ít, doanh nghiệp vận tải nào vi phạm trong chấp hành quản lý nhà nước thì bị xử phạt 40 triệu đồng là thấp nên các doanh nghiệp chỉ công bố mức giảm chiếu lệ, thực hiện lác đác và dường như có khi chỉ công bố cho vui. Trả lời Đại Đoàn Kết, một chuyên gia trong lĩnh vực giá còn cho rằng thực ra là “chuyện vui”, mang tính trấn an dư luận là chính.

Còn nhớ cách đây 2 năm, vào thời điểm cuối năm 2013, ông Tạ Long Hỷ, Giám đốc Công ty Vinasun thừa nhận chuyện lãi khủng từ kinh doanh taxi. Việc kiếm tiền tỷ từ ngành taxi là điều có thật. Do vậy, câu hỏi đặt ra đối với hệ thống hơn 17.000 taxi của khoảng 110 doanh nghiệp kinh doanh loại hình này ở thủ đô Hà Nội, và khoảng gấp 3 lần như thế lượng xe taxi ở Thành phố Hồ Chí Minh, là liệu các doanh nghiệp có chịu từ bỏ lợi nhuận- dự kiến giảm đến 25% nếu thực thi nghiêm túc “trách nhiệm xã hội” giảm giá cước theo giá xăng? Liệu doanh nghiệp kinh doanh taxi có hi sinh vì quyền lợi người tiêu dùng?