Giảm nghèo gắn với xây dựng nông thôn mới

Làm đường trong xây dựng nông thôn mới ở vùng cao.

Tăng hưởng thụ trực tiếp cho người dân

Mục đích của kế hoạch nhằm đánh giá toàn diện, tổng thể kết quả và tác động của 10 năm thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010-2020, trong đó tập trung đánh giá những mặt được, chưa được, nguyên nhân và rút ra bài học kinh nghiệm triển khai thực hiện Chương trình.

Đồng thời đề xuất các nguyên tắc, chủ trương, cơ chế, chính sách và giải pháp chủ yếu triển khai Chương trình giai đoạn 2021-2025 và định hướng đến năm 2030. Tổ chức tôn vinh, khen thưởng các tập thể, cá nhân, phong trào tiêu biểu thực hiện phong trào thi đua “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” giai đoạn 2016-2020.

Chính phủ yêu cầu việc tổng kết phải bám sát các nội dung của Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2010-2020, tiêu chí huyện, xã nông thôn mới và theo quy chế quản lý, điều hành thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. Trong quá trình tổng kết ở các cấp, phải tạo điều kiện để Mặt trận Tổ quốc các cấp, các tổ chức chính trị - xã hội và người dân được tham gia đóng góp ý kiến.

Theo kế hoạch, ở cấp tỉnh, hoàn thành tổng kết trong tháng 9/2019. Hội nghị Tổng kết toàn quốc dự kiến tổ chức tại tỉnh Nam Định vào đầu tháng 12/2019.

Xây dựng nông thôn mới, đặc biệt là ở vùng núi cao, khó khăn, nơi kinh tế - xã hội chưa phát triển, đời sống người dân còn nhiều khó khăn là hết sức quan trọng. Vì xây dựng nông thôn mới cũng có nghĩa là xóa đói giảm nghèo bền vững.

Tại kỳ họp thứ 6 Quốc hội Khóa XIV, Đại biểu Quốc hội Triệu Thị Thu Phương (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Kạn), đã chất vấn về thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi chưa đạt hiệu quả cao, nhất là tiêu chí về thiết chế văn hóa và hạ tầng giao thông.

Theo Đại biểu, Chương trình Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi, các tiêu chí đạt được như đầu tư hạ tầng giao thông, thiết chế văn hóa có sự chênh lệch rất lớn so với bình quân chung của cả nước. Cử tri cho rằng, nguyên nhân là do phân bổ nguồn lực để thực hiện cho vùng này còn thấp, chưa tương xứng.

Sau đó, ngày 19/12/2018, Thủ tướng Chính phủ đã có Công văn số 1819 trả lời Đại biểu Quốc hội, giải thích rõ về vấn đề này, càng thấy rõ quyết tâm của Đảng, Chính phủ với chủ trương xây dựng nông thôn mới, đặc biệt quan tâm tới những vùng khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Thực tế cho thấy, sau hơn 10 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 7 khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn, đã tạo được nhiều kết quả quan trọng, giúp nông nghiệp phát triển vượt bậc, nông thôn đổi mới, cuộc sống của nông dân ngày càng được cải thiện, nâng cao.

Tuy vậy, cùng với những kết quả đạt được, công tác xây dựng nông thôn mới thời gian qua còn những tồn tại, hạn chế, nhất là khoảng cách chênh lệch về kết quả xây dựng nông thôn mới giữa các vùng, miền còn khá lớn. Mặc dù được ngân sách Trung ương ưu tiên bố trí nhưng đầu tư trong xây dựng nông thôn mới tại các xã vùng sâu, vùng xa vẫn còn nặng tính phân bổ bình quân, dàn đều, hầu hết tập trung vào các công trình cấp xã nhưng do thiếu vốn cho nên các công trình đầu tư manh mún, thiếu hiệu quả, dở dang. Nhiều thôn, bản khó khăn, hẻo lánh vùng xa, vùng cao hầu như chưa được hưởng lợi từ chương trình xây dựng nông thôn mới.

Tới đây, việc xây dựng nông thôn mới tại vùng núi cao, vùng khó khăn sẽ tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng gắn với chương trình xóa đói giảm nghèo, thoát nghèo bền vững. Nhất là với những xã nghèo, xã đặc biệt khó khăn, tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội và tăng hưởng thụ trực tiếp cho cư dân nông thôn.

Gương mặt nông thôn mới ở Xín Mần, Hà Giang.

Xuất hiện những mô hình mới

Trong phong trào đó đã xuất hiện nhưng mô hình tốt, cần được nhân rộng. Tại huyện Mèo Vạc, tỉnh Hà Giang, chính quyền đã phát động “Ngày thứ 7 chung tay xây dựng nông thôn mới”. Theo lãnh đạo huyện, từ khi phát động phong trào, các cơ quan, ban, ngành đoàn thể trong huyện đều đã xây dựng kế hoạch phân công lãnh đạo, cán bộ, công chức, viên chức luân phiên xuống xã phụ trách để cùng người dân chung tay xây dựng nông thôn mới.

Các xã, thị trấn đã chủ động trong việc xây dựng kế hoạch, đăng ký nội dung công việc cụ thể theo từng tuần; việc thực hiện phong trào cơ bản được nhân dân các thôn tham gia tích cực, đặc biệt trong thực hiện nội dung liên quan đến các công trình công cộng như làm đường, phát cỏ, vệ sinh…

Thôn bản đã sạch sẽ, khang trang, nhất là nhận thức của cán bộ xã, người dân trong các xã đã nâng lên rõ rệt. Khí thế xây dựng nông thôn mới ở Mèo Vạc là rất rõ ràng.

Cũng có thể kể thêm một mô hình nữa, tại huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái, khi quyết tâm phấn đấu 100% xã hoàn thành tiêu chí nông thôn mới. Cũng như các huyện miền núi cao khác, khi thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới huyện Trấn Yên gặp không ít khó khăn, do xuất phát điểm thấp, thu nhập của người dân thấp, cơ sở hạ tầng nông thôn vừa yếu vừa thiếu. Tuy nhiên, do quyết tâm cao, cách làm đúng, vận động người dân tự nguyện tích cực tham gia nên tới hết năm 2018 toàn huyện đã có 15/21 xã đạt chuẩn nông thôn mới, bằng 71,4%. Trong đó đáng chú ý có 4 xã đạt 14 - 16 tiêu chí là Quy Mông, Hòa Cuông, Việt Hồng, Lương Thịnh; 2 xã đạt từ 10 - 12 tiêu chí là Hồng Ca và Kiên Thành.

Trên cơ sở đó, huyện Trấn Yên nêu quyết tâm phấn đấu đến năm 2020 có 100% được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới và huyện trở thành huyện nông thôn mới đầu tiên của tỉnh Yên Bái. Cũng từ xây dựng nông thôn mới gắn với giảm nghèo nên đời sống vật chất, tinh thần của người dân ngày một nâng lên.

Năm 2017, tỷ lệ hộ nghèo của huyện Trấn Yên là 14,18% thì năm 2018 đã giảm còn 9,3%, phấn đấu trong năm 2019 này tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống 5,2%. Hộ nghèo giảm đồng nghĩa thu nhập người dân tăng, bình quân đã đạt 30 triệu đồng/người/năm.

Trong năm 2019, Trấn Yên phấn đấu 6 xã (Quy Mông, Lương Thịnh, Việt Hồng, Hòa Cuông, Hồng Ca, Kiên Thành) cơ bản sẽ hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới.