Giáo dục số: “Hạ tầng mềm” của đô thị thông minh

Điểm đáng chú ý là câu chuyện không chỉ dừng ở việc đưa công nghệ vào lớp học, mà hướng đến xây dựng hệ sinh thái giáo dục số như một phần của chiến lược phát triển đô thị thông minh.

Theo TS Thái Doãn Thanh - Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Công Thương TPHCM, khi nói đến đô thị thông minh, nhiều người thường nghĩ đến AI, IoT hay dữ liệu lớn. Tuy nhiên, yếu tố cốt lõi vẫn là con người.

Ông Thanh cho rằng, một đô thị dù hiện đại đến đâu cũng khó vận hành bền vững nếu thiếu những công dân số có tư duy đổi mới và năng lực thích ứng với công nghệ. Vì vậy, giáo dục được xem là “chiếc chìa khóa” để hình thành nguồn nhân lực cho xã hội số.

Từ góc nhìn này, giáo dục số không còn là lĩnh vực phụ trợ mà trở thành “hạ tầng mềm” của đô thị thông minh, nơi công nghệ, dữ liệu và phương thức học tập mới cùng tham gia định hình năng lực công dân tương lai.

Tại hội thảo, nhiều doanh nghiệp công nghệ như Samsung, Dell Technologies, Canva hay Microsoft Copilot cũng giới thiệu các giải pháp lớp học số, nền tảng AI hỗ trợ dạy học và mô hình “khuôn viên thông minh của tương lai”.

Một nội dung được nhắc nhiều tại diễn đàn là mô hình hợp tác “3 nhà” gồm Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp trong thúc đẩy giáo dục thông minh.

Theo TS Trần Nam Tú - đại diện Bộ Giáo dục và Đào tạo, giáo dục thông minh không đơn thuần là trang bị công nghệ cho trường học, mà cần sự kết hợp giữa dữ liệu, đổi mới sáng tạo và kết nối hệ sinh thái. Trong mô hình này, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo chính sách và định hướng chiến lược; nhà trường đảm nhiệm đào tạo, nghiên cứu; còn doanh nghiệp kết nối nhu cầu thị trường, thúc đẩy ứng dụng và thương mại hóa công nghệ. Hợp tác “3 nhà” cần tập trung vào đồng kiến tạo công nghệ, đầu tư hạ tầng số, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy chuyển giao công nghệ thông qua startup đại học.

Ở góc độ dài hạn, câu chuyện giáo dục số còn được đặt trong chiến lược tham gia sâu hơn vào chuỗi công nghệ toàn cầu.

TS David Nghiêm - nhà sáng lập Talented Minds Agency (Hoa Kỳ), cho rằng Việt Nam cần tập trung đào tạo nguồn nhân lực đạt chuẩn quốc tế để tham gia sâu hơn vào ngành công nghiệp bán dẫn. Thay vì chạy theo các công nghệ quá phức tạp, Việt Nam cần lựa chọn những kỹ thuật có khả năng tạo tác động lớn, đồng thời tăng hợp tác với các quốc gia có ngành bán dẫn phát triển.

TS Nguyễn Thị Bích Lan - Viện trưởng Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số nhận định, giáo dục thông minh và xã hội thông minh đang trở thành những trụ cột quan trọng trong chiến lược phát triển đô thị thông minh tại Việt Nam. Theo bà, các giải pháp được đề xuất tại diễn đàn sẽ góp phần thúc đẩy giáo dục số, hình thành nguồn nhân lực số chất lượng cao và tạo nền tảng cho quá trình xây dựng xã hội số trong thời gian tới.